Ολική έκλειψη ηλίου στην Ευρώπη μετά από δύο δεκαετίες: Πού και τι ώρα θα φανεί στην Ελλάδα

Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα του καλοκαιριού θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, εκατομμύρια Ευρωπαίοι, καθώς μια σπάνια ηλιακή έκλειψη θα γίνει ορατή σε μεγάλο μέρος της ηπείρου.

Η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από τη βόρεια και κεντρική Ισπανία, από τμήματα της Πορτογαλίας, της Ισλανδίας και της Γροιλανδίας, όπου για λίγα λεπτά η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.

Σε αρκετές ακόμη χώρες της δυτικής Ευρώπης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ελβετία και η βόρεια Ιταλία, το φαινόμενο θα είναι μερικό αλλά ιδιαίτερα εντυπωσιακό, καθώς μεγάλο ποσοστό του Ήλιου θα καλυφθεί λίγο πριν από τη δύση.

Στην Ελλάδα, αντίθετα, η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο σε πολύ περιορισμένο βαθμό και κυρίως από τα δυτικά και βορειοδυτικά τμήματα της χώρας.

Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, το φαινόμενο αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:33 και να κορυφωθεί γύρω στις 20:37, με τη Σελήνη να καλύπτει περίπου το 2,35% του ηλιακού δίσκου.

Στην Ηγουμενίτσα και στα Ιωάννινα η κάλυψη θα είναι ακόμη μικρότερη, ενώ στην Αθήνα η έκλειψη δεν θα είναι ορατή.

Για την Ελλάδα, το χρονικό παράθυρο του φαινομένου θα είναι εξαιρετικά μικρό, περίπου από τις 20:30 έως τις 20:40.

Η ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, με αποτέλεσμα η σκιά της να πέφτει πάνω σε συγκεκριμένες περιοχές της επιφάνειας του πλανήτη.

Όταν η ευθυγράμμιση είναι τέτοια ώστε να καλύπτεται ολόκληρος ο ηλιακός δίσκος, πρόκειται για ολική έκλειψη. Στις περιοχές που βρίσκονται εκτός της στενής ζώνης ολικότητας, ο Ήλιος καλύπτεται μόνο κατά ένα ποσοστό και το φαινόμενο χαρακτηρίζεται μερικό.

Στην Ισπανία, όπου θα καταγραφούν από τις εντυπωσιακότερες εικόνες, η ολικότητα αναμένεται να κορυφωθεί περίπου μεταξύ 20:26 και 20:33 τοπική ώρα, ανάλογα με την περιοχή.

Στο Λονδίνο, η μερική έκλειψη θα αρχίσει στις 18:17 τοπική ώρα, θα κορυφωθεί στις 19:13 και θα ολοκληρωθεί στις 20:06. Η κάλυψη του Ήλιου θα φτάσει περίπου στο 92% στην πρωτεύουσα, ενώ στην Κορνουάλη εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 96% και στη δυτική Σκωτία περίπου το 93%.

Επειδή το φαινόμενο θα εξελιχθεί χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα, όσοι βρίσκονται σε περιοχές όπου θα είναι ορατό θα χρειαστούν σημείο χωρίς οπτικά εμπόδια, όπως ψηλά κτίρια, δέντρα ή βουνά.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην παρατήρηση του Ήλιου.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ποτέ δεν πρέπει να κοιτάζουμε απευθείας τον Ήλιο με γυμνά μάτια, ούτε κατά τη διάρκεια μιας μερικής έκλειψης. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν παρέχουν την απαιτούμενη προστασία.

Για ασφαλή παρατήρηση απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής έκλειψης. Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί έμμεση προβολή του ηλιακού φωτός μέσα από μικρές οπές πάνω σε λευκή επιφάνεια.

Το φαινόμενο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την επιστημονική κοινότητα, καθώς οι ολικές εκλείψεις επιτρέπουν την παρατήρηση της ηλιακής κορώνας, δηλαδή της εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου.

Οι εκλείψεις έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και στην ιστορία της επιστήμης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνη του 1919, όταν παρατηρήσεις της θέσης άστρων κοντά στον Ήλιο συνέβαλαν στην επιβεβαίωση προβλέψεων της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Το σημερινό ουράνιο θέαμα, πάντως, δεν θα είναι το μοναδικό των ημερών. Τη νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου κορυφώνεται και η βροχή διαττόντων αστέρων των Περσείδων, προσφέροντας ακόμη μία ευκαιρία για παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού.