Στο στόχαστρο της Κομισιόν το TikTok για εθιστικό σχεδιασμό!
Το TikTok βρίσκεται στο επίκεντρο έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκτιμά προκαταρκτικά ότι η πλατφόρμα ενδέχεται να παραβιάζει τον Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) λόγω του τρόπου με τον οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να ενισχύει την εθιστική χρήση.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, βασικές λειτουργίες της εφαρμογής –όπως η άπειρη κύλιση (infinite scrolling), η αυτόματη αναπαραγωγή (autoplay), οι ειδοποιήσεις ώθησης (push notifications) και το ιδιαίτερα εξατομικευμένο σύστημα συστάσεων– συμβάλλουν σε καταναγκαστική παραμονή των χρηστών στην πλατφόρμα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζουν δυσανάλογα παιδιά και ευάλωτους ενήλικες, αυξάνοντας τους κινδύνους για τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Όπως σημειώνεται, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τέτοιου είδους σχεδιασμός μειώνει τον αυτοέλεγχο και ενισχύει συμπεριφορές «αυτόματου πιλότου», όπου ο χρήστης παραμένει στην εφαρμογή χωρίς επίγνωση του χρόνου που περνά.
«Ο εθιστικός σχεδιασμός του TikTok παραβιάζει τον DSA», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για ψηφιακά θέματα Τομάς Ρενιέ. Όπως ανέφερε, η πλατφόρμα αριθμεί περίπου 170 εκατομμύρια χρήστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, «οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι παιδιά». Επισήμανε επίσης ότι το TikTok είναι «μακράν η πιο χρησιμοποιούμενη πλατφόρμα μετά τα μεσάνυχτα» από εφήβους ηλικίας 13 έως 18 ετών, ενώ περίπου 7% των παιδιών 12–15 ετών περνούν καθημερινά τέσσερις έως πέντε ώρες στην εφαρμογή, στοιχεία που χαρακτήρισε «εξαιρετικά ανησυχητικά».
Η Επιτροπή εκφράζει ακόμη επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μέτρων προστασίας που έχει υιοθετήσει η πλατφόρμα, όπως τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου οθόνης και οι γονικοί έλεγχοι. Κατά την εκτίμησή της, τα μέτρα αυτά μπορούν εύκολα να παρακαμφθούν και δεν επαρκούν για τον ουσιαστικό μετριασμό των κινδύνων.
Σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας, η Κομισιόν θεωρεί ότι το TikTok θα πρέπει να προχωρήσει σε αλλαγές στον βασικό σχεδιασμό της υπηρεσίας του. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται η απενεργοποίηση εθιστικών λειτουργιών όπως η άπειρη κύλιση, η εφαρμογή ουσιαστικών «διαλειμμάτων οθόνης» και η αναπροσαρμογή του αλγορίθμου συστάσεων.
Τα πορίσματα αυτά έχουν προκαταρκτικό χαρακτήρα και δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας. Το TikTok έχει πλέον το δικαίωμα να παρουσιάσει τις θέσεις του στο πλαίσιο της διαδικασίας. Εφόσον η Επιτροπή καταλήξει σε απόφαση μη συμμόρφωσης, η πλατφόρμα ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της.







