Αγρότες: Επιστροφή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ – Ποιοι απαλλάσσονται από πρόστιμα και δηλώσεις
Νέα ρύθμιση του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών δίνει τη δυνατότητα σε αγρότες που υποχρεώθηκαν να μεταταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, εξαιτίας της είσπραξης ενίσχυσης από το Μέτρο 23 («Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας σε γεωργούς που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές μετά την 1η Ιανουαρίου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014–2022), να επανενταχθούν στο ειδικό καθεστώς.
Η ρύθμιση αφορά παραγωγούς που επλήγησαν από φυσικά φαινόμενα μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 και έλαβαν τη συγκεκριμένη ενίσχυση, προβλέποντας ότι η επιστροφή στο ειδικό καθεστώς γίνεται με υποβολή δήλωσης μεταβολών εντός 15 ημερών από τη δημοσίευση της διάταξης.
Μετά την επανένταξη, οι αγρότες απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ για το χρονικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2026, ενώ τυχόν ποσά που έχουν ήδη βεβαιωθεί για το ίδιο διάστημα δεν καταβάλλονται. Σε περιπτώσεις που έχουν πληρωθεί, τα ποσά επιστρέφονται.
Παράλληλα, διαγράφονται πρόστιμα που είχαν επιβληθεί λόγω εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή δηλώσεων ΦΠΑ, ενώ όσα έχουν ήδη καταβληθεί επιστρέφονται στους δικαιούχους.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η ενίσχυση του Μέτρου 23 παραμένει αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη, τόσο έναντι του Δημοσίου όσο και τρίτων, ενώ δεν προσμετράται σε εισοδηματικά ή επιδοματικά όρια.
Η σχετική διάταξη περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872», το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν συνυπολογίζεται στο όριο επιδοτήσεων για την υπαγωγή στο ειδικό καθεστώς αγροτών, όπως ορίζεται από τον Κώδικα ΦΠΑ.
Ειδικότερα, οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος που μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό μέχρι τη δημοσίευση της διάταξης, αποκλειστικά λόγω είσπραξης της ενίσχυσης το 2025, έχουν πλέον τη δυνατότητα να επιστρέψουν στο προηγούμενο καθεστώς, χωρίς επιβαρύνσεις, αποκαθιστώντας τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Τι αναφέρει η ρύθμιση
Αναλυτικά η ρύθμιση, που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 του Συμβουλίου της 17ης Οκτωβρίου 2023 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2025 για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις», έχει ως εξής:
«Άρθρο 83
Μη υπολογισμός της ενίσχυσης που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23, για το όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας – Τροποποίηση άρθρου 60 ν. 5255/2025
Στο άρθρο 60 του ν. 5255/2025 (Α’ 219), περί αφορολόγητου, ακατάσχετου και ανεκχώρητου της ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022, στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1, μετά τις λέξεις «ή προνοιακού χαρακτήρα» προστίθενται οι λέξεις «, ούτε στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α’ 162), περί ειδικού καθεστώτος αγροτών» και το άρθρο 60 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 60
Αφορολόγητο, ακατάσχετο και ανεκχώρητο της ενίσχυσης που χορηγείται στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022
Η ενίσχυση που λαμβάνουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, στο πλαίσιο του Μέτρου 23 «Έκτακτη προσωρινή στήριξη ρευστότητας στους γεωργούς, που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, μετά την 1η Ιανουάριου 2024» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2022, είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167), περί κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης της ενίσχυσης του πρώτου εδαφίου, αυτή δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιοσδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα, ούτε στο όριο των επιδοτήσεων της παρ. 1 του άρθρου 48 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Κώδικας Φ.Π.Α., ν. 5144/2024, Α’ 162), περί ειδικού καθεστώτος αγροτών.».
Αγρότες του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48 του Κώδικα Φ.Π.Α., οι οποίοι μετατάχθηκαν υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος, αποκλειστικά λόγω είσπραξης το έτος 2025 της ενίσχυσης της παρ. 1, δύνανται να ενταχθούν εκ νέου στο ειδικό καθεστώς αγροτών με δήλωση μεταβολών που υποβάλλεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος. Μετά την ένταξη στο ειδικό καθεστώς δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Π.Α. για το διάστημα από 1ης.1.2026 ενώ τυχόν ποσά προς καταβολή που έχουν βεβαιωθεί από δηλώσεις Φ.Π.Α. από 1ης.1.2026 δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται. Τυχόν πρόστιμα που επιβλήθηκαν για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης μεταβολών για ένταξη στο κανονικό καθεστώς ή/και για δηλώσεις Φ.Π.Α., δεν οφείλονται και εφόσον έχουν καταβληθεί επιστρέφονται».





