Άγιος Μηνάς: Ο Μεσαρίτης γαμπρός και η βούργια με τα χρυσά νομίσματα

Μια βούργια γεμάτη χρυσά νομίσματα, ένας ερωτευμένος νέος από τον Ζαρό και ένας γάμος που συναντούσε εμπόδια συνθέτουν μια ξεχωριστή ιστορία από την Κρήτη του 19ου αιώνα, η οποία συνδέεται με την ανέγερση του Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο. Πρωταγωνιστής της αφήγησης είναι ο Νικόλαος Φραγκιαδάκης, γνωστός ως Φραγκιδονικόλας, που φέρεται να προσέφερε σημαντικό μέρος της περιουσίας του για την αποπεράτωση του ναού, προκειμένου να εξασφαλίσει την εκκλησιαστική άδεια για τον γάμο του.

Την ιστορία παρουσιάζει η σελίδα «Δια-SOS-τε τη Μεσαρά», με αφορμή τη σημερινή εορτή του Αγίου Μηνά, επικαλούμενη οικογενειακές μαρτυρίες που διατηρήθηκαν από γενιά σε γενιά.

Ο έρωτας στον Κάτω Ζαρό και το εμπόδιο στον γάμο

Ο Νικόλαος Φραγκιαδάκης καταγόταν από τον Κάτω Ζαρό και ήταν μοναχοπαίδι εύπορης οικογένειας, από την οποία είχε κληρονομήσει μεγάλη περιουσία.

Σύμφωνα με την αφήγηση, ερωτεύτηκε την Ευαγγελία Βολοσυράκη, μια 16χρονη συγχωριανή του, και αποφάσισε να τη ζητήσει σε γάμο.

Η ηλικία της κοπέλας, ωστόσο, αποτέλεσε εμπόδιο, καθώς η Εκκλησία δεν του έδινε το απαραίτητο «θέλημα» για την τέλεση του μυστηρίου.

Αποφασισμένος να βρει λύση, ο Φραγκιδονικόλας ταξίδεψε στο Ηράκλειο και ζήτησε να συναντήσει τον τότε Δεσπότη, ελπίζοντας ότι θα εξασφάλιζε τη συγκατάθεσή του.

Η βούργια με τα χρυσά λοΐγγια

Κατά την ιστορία που διασώθηκε, ο ιεράρχης αρχικά δεν ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα του νεαρού.

Τότε ο Φραγκιδονικόλας έβγαλε τη βούργια που κουβαλούσε στην πλάτη του και άδειασε πάνω στο γραφείο του Δεσπότη τα χρυσά λοΐγγια που περιείχε.

Η μεγάλη ποσότητα των νομισμάτων φέρεται να άλλαξε την εξέλιξη της συνάντησης.

Σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, ο Δεσπότης συμφώνησε να δώσει την εκκλησιαστική άδεια για τον γάμο, με την προϋπόθεση ότι τα χρήματα θα διατίθεντο για την ανέγερση του Αγίου Μηνά.

Εκείνη την περίοδο, η κατασκευή του μεγάλου ναού στο Ηράκλειο προχωρούσε με δυσκολία, εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων.

Κατά την τοπική παράδοση, είναι πιθανό η συγκεκριμένη δωρεά να συνέβαλε στην κατασκευή του τρούλου του ναού, καθώς η οικοδόμηση φέρεται να είχε φτάσει σε εκείνο το στάδιο. Η σύνδεση αυτή, πάντως, παραμένει εκτίμηση της αφήγησης και όχι τεκμηριωμένη ταυτοποίηση συγκεκριμένης οικοδομικής δαπάνης.

Η οικογένεια και η περιουσία του Φραγκιδονικόλα

Ο Νικόλαος Φραγκιαδάκης διέθετε σημαντική ακίνητη περιουσία. Στην περιοχή των Δαφνών είχε περίπου 300 στρέμματα γης, με πολλά αμπέλια, τα οποία πούλησε για να αποκτήσει αντίστοιχες εκτάσεις στον Ζαρό και στην περιοχή της Κουρτοκεφάλας.

Τελικά παντρεύτηκε την Ευαγγελία Βολοσυράκη και απέκτησαν έξι παιδιά, τρεις γιους και τρεις κόρες.

Οι γιοι τους ήταν ο Φραγκιδογιάννης, ο Γεώργιος Φραγκιαδάκης, γνωστός και ως Χριστιανός, και ο Φραγκής Φραγκιαδάκης.

Οι κόρες τους αναφέρονται στην οικογενειακή παράδοση ως Αλεβυζογιάννενα, Αλεβυζομανώλενα και Βασιλακογιάννενα.

Από την οικογένεια του Γεωργίου προήλθαν ο Στυλιανός, γνωστός ως «Ζέρβας», ο Μιχάλης ο Μυλωνάς από τον Πάνω Ζαρό και ο Βαγγέλης στον Πλάτανο.

Σύμφωνα με την τοπική αφήγηση, οι σημερινοί Φραγκιαδάκηδες του Κάτω Ζαρού κατάγονται από τον Φραγκιδονικόλα, καθώς φέρεται να ήταν ο μοναδικός κάτοικος του χωριού με το συγκεκριμένο επώνυμο εκείνη την εποχή.

Πώς διασώθηκε η ιστορία του άγνωστου δωρητή

Η αφήγηση μεταφέρθηκε μέσα από τη μαρτυρία του αείμνηστου Νίκου Φραγκιαδάκη, εγγονού του φερόμενου δωρητή, ενώ, σύμφωνα με το «Δια-SOS-τε τη Μεσαρά», επιβεβαιώνεται ως οικογενειακή και τοπική παράδοση και από τον Νίκο Βολοσυράκη, κάτοικο του Κάτω Ζαρού που διανύει την ένατη δεκαετία της ζωής του.

Ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Μηνά εγκαινιάστηκε στις 16 Απριλίου 1895, έπειτα από μια μακρά περίοδο οικοδόμησης.

Η ανέγερσή του χρηματοδοτήθηκε από συνδρομές χριστιανών του Ηρακλείου και της κρητικής υπαίθρου, καθώς και από τακτικές εισφορές μοναστηριών.

Ανάμεσα στις ιστορίες των ανθρώπων που συνέβαλαν οικονομικά στην κατασκευή του διατηρείται και εκείνη του Φραγκιδονικόλα, του Ζαριανού που, σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, συνέδεσε την επιθυμία του να παντρευτεί με μια μεγάλη προσφορά στον πολιούχο του Ηρακλείου.