Συντάξεις: Σημαντική εξέλιξη για 450.000 συνταξιούχους – Πρόταση για αλλαγή στην ΕΑΣ και αναδρομικά

Στο επίκεντρο δικαστικής εξέτασης βρίσκεται ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που αφορά περίπου 450.000 συνταξιούχους. Κατά τη συνεδρίαση της μείζονος διευρυμένης Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο γενικός επίτροπος Επικρατείας, Γεώργιος Βοΐλης, τάχθηκε υπέρ της αναμόρφωσης του συστήματος, εκτιμώντας ότι η σημερινή μέθοδος δεν συμβιβάζεται με συνταγματικές διατάξεις.

Η τοποθέτησή του δεν αποτελεί δικαστική απόφαση. Η τελική κρίση ανήκει στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αναμένεται να αποφανθεί τους πρώτους μήνες του 2027.

Τι προτείνεται για τον υπολογισμό της ΕΑΣ

Σύμφωνα με τη θέση που ανέπτυξε ο γενικός επίτροπος, η εισφορά θα πρέπει να επιβάλλεται κλιμακωτά και όχι με ενιαίο συντελεστή επί ολόκληρης της σύνταξης.

Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται η κράτηση όταν το ποσό της σύνταξης ξεπερνά τα 1.400 ευρώ.

Όπως επισημάνθηκε κατά τη διαδικασία, με το σύστημα που εξετάζεται η εισφορά υπολογίζεται στο συνολικό ποσό και όχι αποκλειστικά στο τμήμα που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.

Ο Γεώργιος Βοΐλης υποστήριξε ότι η πρακτική αυτή, σε συνδυασμό με τη μη εξαίρεση των πρώτων 1.400 ευρώ, δημιουργεί ζήτημα συνταγματικότητας.

Κατά την τοποθέτησή του έγινε επίσης αναφορά σε οικονομικές απώλειες που, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, εκτιμήθηκαν σε 7.000 έως 8.000 ευρώ ετησίως, με μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους υψηλοσυνταξιούχους.

Η προσφυγή πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η υπόθεση εξετάζεται έπειτα από αίτηση του Νίκου Αγγελάρα, πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την προσφυγή του ζητά να κριθεί αντισυνταγματικός ο ισχύων τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ και να επιστραφούν οι διαφορές που προκύπτουν από την εφαρμογή του ενιαίου συντελεστή.

Τις θέσεις του παρουσίασαν οι συνήγοροί του, Κωνσταντίνος Ρέμελης, καθηγητής της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, και Δημήτρης Μπούρλος.

Οι δύο νομικοί υποστήριξαν ότι η υφιστάμενη μέθοδος αντίκειται στις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, καθώς επιβαρύνει συντάξεις διαφορετικού ύψους χωρίς κλιμακωτή εφαρμογή της εισφοράς.

Παράλληλα, υποστήριξαν ότι η αλλαγή μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς νέα δημοσιονομικά μέτρα και χωρίς να διακινδυνεύσει η δημοσιονομική σταθερότητα.

Όπως ανέφεραν, θα περιοριστούν τα ετήσια έσοδα από τις κρατήσεις και τους τόκους του κεφαλαίου που έχει συγκεντρωθεί κατά τα τελευταία 16 χρόνια.

Τι εξετάζεται για τα αναδρομικά

Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η πιθανή επιστροφή χρημάτων στους συνταξιούχους.

Ο γενικός επίτροπος τάχθηκε υπέρ μιας περιορισμένης αναδρομικής εφαρμογής, προτείνοντας να αφορά αποκλειστικά όσους έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Η συγκεκριμένη πρόταση αποσκοπεί, σύμφωνα με το σκεπτικό που παρουσίασε, στον περιορισμό των οικονομικών συνεπειών για τα ασφαλιστικά ταμεία.

Ωστόσο, δεν έχει αποφασιστεί ούτε η αλλαγή του υπολογισμού ούτε η καταβολή αναδρομικών. Το εύρος οποιασδήποτε ενδεχόμενης επιστροφής θα εξαρτηθεί από την τελική δικαστική απόφαση.

Το Δημόσιο υπερασπίζεται το ισχύον σύστημα

Αντίθετη θέση διατύπωσαν οι εκπρόσωποι του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, Αναστάσιος Κολούτσος, αντιπρόεδρος, και Δημήτρης Φαρμάκης, νομικός σύμβουλος.

Οι δύο εκπρόσωποι του Δημοσίου ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης, υποστηρίζοντας ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ είναι συνταγματικά επιτρεπτός.

Ο κ. Κολούτσος παρουσίασε επί περίπου μία ώρα τα επιχειρήματα της πλευράς του Δημοσίου, αμφισβητώντας τη νομική βάση και τη σαφήνεια των ισχυρισμών του προσφεύγοντος.

Υποστήριξε ακόμη ότι η εισφορά δεν υποβαθμίζει το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων και ότι η διατήρησή της με την υφιστάμενη μορφή εξυπηρετεί λόγους δημοσίου συμφέροντος.

Πότε αναμένεται η απόφαση

Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, προβλέπεται να οριστεί εισηγητής και να ακολουθήσουν οι διασκέψεις των δικαστών κεκλεισμένων των θυρών.

Η απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναμένεται να δημοσιευθεί τους πρώτους μήνες του 2027.

Από το περιεχόμενό της θα εξαρτηθεί εάν θα απαιτηθεί αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ και ποιες κατηγορίες συνταξιούχων θα μπορούσαν να διεκδικήσουν αναδρομικές επιστροφές.