Πανελλαδικές 2026: Πώς θα νικήσετε το άγχος των εξετάσεων – Οι 8 χρυσές συμβουλές της ψυχολόγου για τους μαθητές

Με το τέλος των μαθημάτων στα Λύκεια, οι μαθητές μπαίνουν πλέον στην περίοδο των εξετάσεων, με την πίεση και το άγχος να αυξάνονται για χιλιάδες παιδιά και οικογένειες.

Οι προαγωγικές εξετάσεις για την Α’ και Β’ Λυκείου ξεκινούν τη Δευτέρα 18 Μαΐου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αρχίζουν την Παρασκευή 29 Μαΐου. Στα Γυμνάσια, τα μαθήματα ολοκληρώνονται την Τετάρτη 27 Μαΐου και οι εξετάσεις θα ξεκινήσουν στις 2 Ιουνίου.

Καθώς η αγωνία κορυφώνεται, το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε στην ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια της Γραμμής 115 25 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του Μαζί για το Παιδί, Ελένη Κουτσοπούλου, η οποία εξηγεί πώς εκδηλώνεται το άγχος των εξετάσεων και πώς μπορούν οι γονείς να στηρίξουν τα παιδιά.

Όπως αναφέρει, κάθε χρόνο αυξάνεται το ποσοστό των γονιών που καλούν στη γραμμή ζητώντας καθοδήγηση για τη διαχείριση του άγχους των παιδιών τους, είτε πρόκειται για παιδιά σχολικής ηλικίας είτε για εφήβους.

Η ίδια επισημαίνει ότι το άγχος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε έναν πραγματικό ή φανταστικό κίνδυνο. Για ένα παιδί, οι εξετάσεις μπορεί να βιώνονται ως απειλή, ακόμη κι αν στην πραγματικότητα δεν είναι.

Το άγχος επίδοσης, όπως εξηγεί, δεν εμφανίζεται ξαφνικά στο Λύκειο ούτε αφορά αποκλειστικά τις Πανελλαδικές. Μπορεί να αρχίσει να διαμορφώνεται από τα πρώτα σχολικά χρόνια, όταν το παιδί αρχίζει να συγκρίνεται με τους άλλους και να νιώθει ότι η αξία του συνδέεται με την επίδοσή του.

Στο Δημοτικό, το άγχος σχετίζεται συχνά με τους βαθμούς και τις εξωσχολικές δραστηριότητες. Πολλά παιδιά νιώθουν την ανάγκη να τα κάνουν «όλα σωστά», κάτι που συχνά ενισχύεται από τις υψηλές προσδοκίες της οικογένειας ή του σχολικού περιβάλλοντος.

Ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας είναι η αυξημένη χρήση οθονών, η οποία, σύμφωνα με έρευνες, συνδέεται με κοινωνικοσυναισθηματικές δυσκολίες, άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και δυσκολία στη διαχείριση συναισθημάτων. Παράλληλα, παιδιά που ήδη βιώνουν άγχος μπορεί να στρέφονται περισσότερο στις οθόνες ως τρόπο εκτόνωσης ή αποφυγής.

Η κ. Κουτσοπούλου τονίζει ότι στόχος δεν είναι να μεγαλώνουν παιδιά που δεν αγχώνονται ποτέ, καθώς αυτό δεν είναι ρεαλιστικό. Στόχος είναι τα παιδιά να μάθουν να ρυθμίζουν το άγχος τους, να αντιλαμβάνονται ότι η αξία τους δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αποτέλεσμα και να αναγνωρίζουν τα δυνατά τους σημεία.

Οι γονείς, όπως σημειώνει, χρειάζεται να υπενθυμίζουν στα παιδιά ότι οι εξετάσεις είναι μια σημαντική διαδικασία, αλλά δεν καθορίζουν ολόκληρη τη ζωή τους. Είναι σημαντικό τα παιδιά να βλέπουν τις εξετάσεις ως πρόκληση και όχι ως απειλή.

Η διατήρηση της κοινωνικότητας, η ξεκούραση, η κίνηση, ο ύπνος και η επικοινωνία με αγαπημένα πρόσωπα είναι απαραίτητα στοιχεία για να λειτουργεί καλά ο εγκέφαλος και να ενισχύεται η ψυχική ανθεκτικότητα.

Για τους μαθητές, χρήσιμες πρακτικές είναι η οργάνωση του χρόνου με ρεαλιστικό πρόγραμμα, τα μικρά και εφικτά βήματα, τα διαλείμματα χωρίς ενοχές, η επαφή με φίλους, οι αγαπημένες δραστηριότητες και η αποφυγή ταύτισης της προσωπικής αξίας με έναν βαθμό.

Αντίστοιχα, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν δημιουργώντας ένα ήρεμο και σταθερό περιβάλλον. Χρειάζεται να ακούν χωρίς άμεση κριτική, να αναγνωρίζουν το άγχος ως φυσιολογικό, να εστιάζουν στην προσπάθεια και όχι μόνο στο αποτέλεσμα και να υπενθυμίζουν ότι η αγάπη και η αποδοχή τους δεν εξαρτώνται από την επίδοση.

Αντίθετα, η υπερβολική πίεση, οι συγκρίσεις με άλλα παιδιά, η συνεχής εστίαση στους βαθμούς και η υποτίμηση των συναισθημάτων καλό είναι να αποφεύγονται.

Οι γονείς θα πρέπει να αναζητήσουν βοήθεια όταν το άγχος είναι έντονο και επίμονο, επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση ή την καθημερινή λειτουργικότητα του παιδιού, ή όταν οδηγεί σε απόσυρση και αποφυγή.

Το άγχος μπορεί να εκδηλωθεί με σφίξιμο στο στομάχι ή στο στήθος, πονοκέφαλο, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, διαταραχές ύπνου ή όρεξης, αρνητικές σκέψεις, δυσκολία συγκέντρωσης, εκνευρισμό, αναβλητικότητα ή ακόμη και υπερβολική μελέτη χωρίς ξεκούραση.

Έφηβοι, με τη συγκατάθεση των γονέων τους, αλλά