Εφιάλτης δίχως τέλος: Νέες ανατιμήσεις σε καύσιμα και τρόφιμα – Η ακτινογραφία της ακρίβειας στην Ελλάδα

Σε ανοδική τροχιά επιστρέφουν οι τιμές στην αγορά, με τα καύσιμα και τα βασικά είδη διατροφής να καταγράφουν νέες αυξήσεις, εντείνοντας το ήδη βαρύ οικονομικό φορτίο για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην παρατεταμένη ενεργειακή κρίση και στο αυξημένο κόστος παραγωγής, που διαχέεται σε ολόκληρη την αλυσίδα της οικονομίας.

Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης προσεγγίζει πλέον τα 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται κοντά στο 1,5 ευρώ. Παρά τις εκτιμήσεις για πιθανή αποκλιμάκωση, οι παράγοντες της αγοράς εμφανίζονται συγκρατημένοι, καθώς η πορεία των τιμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις και ιδιαίτερα από τα γεωπολιτικά δεδομένα σε περιοχές όπως τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Την ίδια ώρα, η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται με ταχύτητα και στον τομέα των τροφίμων. Οι ανατιμήσεις στα λιπάσματα – που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν το 40% – και ειδικά στην ουρία, βασικό συστατικό της αγροτικής παραγωγής, επιβαρύνουν σημαντικά τους παραγωγούς. Καθώς το κόστος καλλιέργειας αυξάνεται, οι επιπτώσεις γίνονται ήδη ορατές στις τιμές προϊόντων όπως φρούτα, λαχανικά και κρέας, ενισχύοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό.

Ιδιαίτερο ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών παίζει και η υψηλή φορολογία. Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, η Ελλάδα βρίσκεται στην 5η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη φορολόγηση της βενζίνης, με πάνω από το ήμισυ της τελικής τιμής να αφορά φόρους. Από τα 1,924 ευρώ ανά λίτρο, τα 1,087 ευρώ προέρχονται από φορολογικές επιβαρύνσεις, ενώ μόλις 0,837 ευρώ αντιστοιχούν στην καθαρή αξία του προϊόντος.

Η εικόνα αυτή διατηρεί τη χώρα μεταξύ των ακριβότερων αγορών καυσίμων στην Ε.Ε., με τις τιμές να είναι έως και 30% υψηλότερες σε σύγκριση με χώρες όπως η Βουλγαρία, η Κύπρος και η Μάλτα.

Στο πετρέλαιο κίνησης η κατάσταση εμφανίζεται ελαφρώς διαφοροποιημένη, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στη 14η θέση στην Ε.Ε., ωστόσο οι τιμές παραμένουν υψηλές για τα δεδομένα των καταναλωτών. Αντίστοιχα, στο πετρέλαιο θέρμανσης, παρά τον χαμηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης, το συνολικό κόστος εξακολουθεί να υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το σκηνικό που διαμορφώνεται δείχνει ότι η πίεση στην αγορά δεν είναι προσωρινή, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, οι ανατιμήσεις ενδέχεται να παγιωθούν, επηρεάζοντας συνολικά το κόστος ζωής.