Ιός Δυτικού Νείλου: Αυξάνονται τα κρούσματα στην Ευρώπη – Τα συμπτώματα και τα μέτρα προστασίας

Αυξημένη είναι η δραστηριότητα του ιού του Δυτικού Νείλου σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η περίοδος έντονης παρουσίας των κουνουπιών βρίσκεται σε εξέλιξη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), έως τις 22 Ιουλίου 2026 είχαν καταγραφεί 81 εγχώρια κρούσματα σε έξι χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ρουμανία και η Βόρεια Μακεδονία.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρότι για τον γενικό πληθυσμό ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός, δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία κατά του ιού. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματικότερη άμυνα είναι η αποφυγή των τσιμπημάτων από κουνούπια, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Πώς μεταδίδεται ο ιός

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταφέρεται κυρίως μέσω των κουνουπιών του γένους Culex, τα οποία μολύνονται όταν τσιμπήσουν άγρια πτηνά που φέρουν τον ιό. Στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο ή σε άλλα ζώα με νέο τσίμπημα.

Η νόσος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής επαφής, της τροφής, του βήχα ή της χειραψίας. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις έχει καταγραφεί μετάδοση μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης οργάνων ή από τη μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό.

Η κυκλοφορία του ιού στην Ευρώπη παρατηρείται κυρίως από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του φθινοπώρου, με τη μεγαλύτερη έξαρση να σημειώνεται τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο.

Πώς να προστατευθείτε από τα κουνούπια

Οι ειδικοί συνιστούν τον συνδυασμό πολλών μέτρων προστασίας, όπως:

Χρήση εγκεκριμένου εντομοαπωθητικού στο εκτεθειμένο δέρμα.
Επιλογή ανοιχτόχρωμων ρούχων με μακριά μανίκια και παντελόνια, ιδιαίτερα τις ώρες που τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια.
Περιορισμό της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους κατά την αυγή και το σούρουπο.
Τοποθέτηση σιτών σε πόρτες και παράθυρα.
Χρήση ανεμιστήρων, κλιματισμού ή κουνουπιέρας κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Όταν χρησιμοποιείται και αντηλιακό, αυτό πρέπει να εφαρμόζεται πρώτο και στη συνέχεια το εντομοαπωθητικό.

Για τα μικρά παιδιά, η εφαρμογή του εντομοαπωθητικού πρέπει να γίνεται από ενήλικα, αποφεύγοντας την επαφή με τα μάτια, το στόμα, τα χέρια και τυχόν ερεθισμένο δέρμα.

Μειώστε τις εστίες αναπαραγωγής

Τα κουνούπια αναπτύσσονται σε στάσιμα νερά, γι' αυτό είναι σημαντικό να απομακρύνονται τακτικά νερά από πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, δοχεία, υδρορροές και κάθε σημείο όπου μπορεί να συσσωρευτεί βρόχινο νερό. Ακόμη και μικρές ποσότητες αρκούν για να δημιουργηθούν νέες εστίες αναπαραγωγής.

Ποια συμπτώματα εμφανίζονται

Η πλειονότητα των ατόμων που μολύνονται – περίπου το 70% έως 80% – δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα. Όταν εκδηλωθεί νόσος, τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι:

πυρετός,
πονοκέφαλος,
έντονη κόπωση,
μυϊκοί πόνοι,
ναυτία ή έμετος,
διογκωμένοι λεμφαδένες,
δερματικό εξάνθημα.

Σε μικρό ποσοστό περιπτώσεων, περίπου μία στις 150 λοιμώξεις, ο ιός μπορεί να προσβάλει το νευρικό σύστημα και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα.

Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, επιληπτικές κρίσεις, μυϊκή αδυναμία, παράλυση ή απώλεια συνείδησης απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Αντιμετώπιση της νόσου

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Οι ήπιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται με ξεκούραση, επαρκή ενυδάτωση και αγωγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, ενώ στις σοβαρές μορφές της νόσου μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία.

Οι ειδικοί συνιστούν σε όσους εμφανίσουν ύποπτα συμπτώματα, ιδιαίτερα μετά από τσιμπήματα κουνουπιών, να απευθυνθούν άμεσα στον γιατρό τους και να αναφέρουν την πιθανή έκθεσή τους.