Κοντά σε ιστορική συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν: Ελεύθερη διέλευση από το Ορμούζ και διαπραγματεύσεις για πυρηνικά

Οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται να βρίσκονται πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και σε επανεκκίνηση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Axios, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο, το υπό διαμόρφωση σχέδιο προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, διάστημα κατά το οποίο θα ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ και θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Βάσει του προσχεδίου, κατά τη διάρκεια της δίμηνης περιόδου το Ορμούζ θα παραμείνει ανοιχτό χωρίς διόδια, ενώ το Ιράν θα αναλάβει να καθαρίσει τις νάρκες στην περιοχή. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ αναμένεται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και να προχωρήσουν σε εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει ελεύθερα πετρέλαιο.

Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, ενώ προβλέπονται συνομιλίες για την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και την απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι το Ιράν έχει ήδη συμφωνήσει κατ’ αρχήν να εγκαταλείψει το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, με τις τεχνικές λεπτομέρειες να αναμένεται να καθοριστούν στις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει σταδιακή άρση κυρώσεων αλλά και αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό. Το Axios αναφέρει επίσης ότι η Τεχεράνη έχει μεταφέρει μέσω μεσολαβητών προφορικές δεσμεύσεις σχετικά με το εύρος των παραχωρήσεων που είναι πρόθυμη να κάνει στο πυρηνικό ζήτημα.

Ωστόσο, το κλίμα παραμένει εύθραυστο. Το ιρανικό πρακτορείο Fars, επικαλούμενο πηγές από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, χαρακτήρισε «προπαγάνδα» τις αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ περί συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει υπάρξει καμία οριστική δέσμευση από την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Επιφυλακτικότητα εκφράζουν και ιρανικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές επαφές εντείνονται. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, η ανακοίνωση της συμφωνίας ενδέχεται να γίνει ακόμη και εντός των επόμενων 24 ωρών. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο CBS News ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «πολύ πιο κοντά» στην οριστικοποίηση συμφωνίας, ενώ από το Οβάλ Γραφείο είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Πακιστάν.

Αντίστοιχα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επικοινώνησε με τους ομολόγους του σε Αίγυπτο, Κατάρ και Ομάν, σε μια ένδειξη ότι οι περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να στηρίξουν τη διπλωματική διαδικασία και να αποτρέψουν νέα κλιμάκωση στην περιοχή.