Σερβία: Πολιτικός σεισμός με θρίαμβο των φοιτητών – Χιλιάδες στους δρόμους μετά την ήττα Βούτσιτς

Με χιλιάδες πολίτες στους δρόμους και την «Φοιτητική Λίστα» να εξασφαλίζει, σύμφωνα με τις τελευταίες εκλογικές προβολές, την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, η Σερβία βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική πολιτική αλλαγή. Ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναγνώρισε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 25 Οκτωβρίου, ενώ οι πανηγυρισμοί συνεχίζονται σε μεγάλες πόλεις της χώρας.

Η εκλογική επικράτηση του φοιτητικού κινήματος έρχεται έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια κινητοποιήσεων, οι οποίες ξεκίνησαν μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ το 2024, που κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.

Στο Βελιγράδι, πολίτες συγκεντρώθηκαν σε κεντρικούς δρόμους και πλατείες κρατώντας σερβικές σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της νίκης και της ελευθερίας.

 

Χιλιάδες πολίτες στην πλατεία Σλάβια

Επίκεντρο των συγκεντρώσεων αποτέλεσε η πλατεία Σλάβια, ένας από τους χώρους που είχαν συνδεθεί με τις μεγάλες φοιτητικές διαδηλώσεις των προηγούμενων ετών.

Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν στους πανηγυρισμούς, ενώ συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Ένταση καταγράφηκε στον χώρο μπροστά από το προεδρικό μέγαρο, όπου επί περίπου 16 μήνες είχαν εγκατασταθεί σκηνές υποστηρικτών του Βούτσιτς.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, συγκεντρωμένοι απομάκρυναν μεταλλικά κιγκλιδώματα και διέλυσαν σκηνές, ενώ μία από αυτές πυρπολήθηκε.

Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις βρίσκονταν στην περιοχή, χωρίς να παρέμβουν κατά τη διάρκεια του περιστατικού, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα αποχώρησαν από το κέντρο της πόλης.

 

Πανηγυρισμοί και στο Νόβι Σαντ

Στο Νόβι Σαντ, οι συγκεντρώσεις συνεχίστηκαν και μετά τα μεσάνυχτα.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ακτιβιστές του φοιτητικού κινήματος απομάκρυναν από κεντρικό κτίριο μεγάλο πανό με τη φωτογραφία του Βόισλαβ Σέσελι και το σύνθημα «Πατρίδα μας η Σερβία – Μητέρα μας η Ρωσία».

Εκπρόσωποι της «Φοιτητικής Λίστας» κάλεσαν τους υποστηρικτές τους να γιορτάσουν χωρίς επεισόδια και να αποφύγουν αντιδράσεις σε ενδεχόμενες προκλήσεις.

Τα αποτελέσματα των εκλογών

Η επικράτηση της «Φοιτητικής Λίστας – Οι φοιτητές νικούν!» αποτυπώνεται στις προβολές των Ipsos και CeSID.

Με βάση νεότερη προβολή που δημοσιοποίησε η σερβική δημόσια τηλεόραση RTS, η κατανομή διαμορφώνεται ως εξής:

Εκλογικός συνδυασμός	Ποσοστό	Προβαλλόμενες έδρες
Φοιτητική Λίστα	53,0%	141
Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία	38,8%	103
Μειονοτικοί συνδυασμοί	—	6
Σύνολο		250

Πρόκειται για εκλογική προβολή και όχι για οριστική κατανομή εδρών από την αρμόδια εκλογική επιτροπή.

Η «Φοιτητική Λίστα» εμφανίζεται να υπερβαίνει το όριο των 126 εδρών που απαιτείται για την απόλυτη πλειοψηφία στο σερβικό κοινοβούλιο.

Αντίθετα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας, το οποίο είχε ιδρύσει ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, παραμένει κάτω από το εκλογικό όριο του 3%, σύμφωνα με τις διαθέσιμες προβολές.

Ο Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναγνώρισε το εκλογικό αποτέλεσμα, επιβεβαιώνοντας ότι ο συνδυασμός του δεν εξασφάλισε την πλειοψηφία.

Στην αρχική του εκτίμηση ανέφερε ότι η «Φοιτητική Λίστα» θα μπορούσε να καταλάβει μεταξύ 135 και 140 εδρών, ενώ ο δικός του πολιτικός χώρος περίπου 105.

Οι μεταγενέστερες προβολές έδειξαν ακόμη μεγαλύτερο προβάδισμα για τον φοιτητικό συνδυασμό.

 

Το μήνυμα του φοιτητικού κινήματος

Ο ακαδημαϊκός Ράντομιρ Στάιτσιτς, μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών στην έδρα του κινήματος, παρουσίασε το αποτέλεσμα ως νίκη των πολιτών απέναντι στον φόβο.

Στην τοποθέτησή του υπογράμμισε ότι η εκλογική επικράτηση συνδέεται με το αίτημα για ισονομία και ίση μεταχείριση όλων των πολιτών απέναντι στον νόμο.

Οι εκπρόσωποι του κινήματος έδωσαν παράλληλα έμφαση στην ανάγκη να διατηρηθεί ήρεμο το κλίμα κατά τη διάρκεια των εορτασμών.

Συγχαρητήρια από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η εκλογική νίκη της «Φοιτητικής Λίστας» προκάλεσε αντιδράσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, συνεχάρησαν τον φοιτητικό συνδυασμό.

Στα μηνύματά τους αναφέρθηκαν στην ετοιμότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να υποστηρίξουν μεταρρυθμίσεις που αφορούν το κράτος δικαίου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, την αντιμετώπιση της διαφθοράς και τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

Παράλληλα, επανέλαβαν τη στήριξή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας.

Η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, χαρακτήρισε το εκλογικό αποτέλεσμα ευκαιρία για ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Βελιγραδίου και Βρυξελλών.

Στο μήνυμά της σημείωσε ότι η πόρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει ανοιχτή και εξέφρασε την ετοιμότητα για συνέχιση της συνεργασίας με τη Σερβία.