Σε πιο αυστηρή κατεύθυνση κινείται πλέον η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, μετά τη νέα ερμηνευτική προσέγγιση που υιοθέτησαν οι υπουργοί Μετανάστευσης των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κρίσιμες διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξετάζονται υποθέσεις μεταναστών, αιτούντων άσυλο και πολιτών τρίτων χωρών που βρίσκονται υπό διαδικασία επιστροφής. Στόχος των κρατών-μελών είναι να επιταχυνθούν οι απελάσεις όσων δεν δικαιούνται παραμονή στην Ευρώπη και να μειωθεί η πίεση στις χώρες πρώτης υποδοχής.
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται και η δυνατότητα συνεργασίας με τρίτες χώρες για τη δημιουργία λεγόμενων «κόμβων επιστροφής», όπου θα μπορούν να μεταφέρονται πρόσωπα των οποίων τα αιτήματα ασύλου έχουν απορριφθεί.
Η απόφαση συνδέεται και με την πίεση που δέχονται αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο κατά καιρούς έχει αναστείλει απελάσεις, επικαλούμενο τον κίνδυνο παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η ΕΕ επιχειρεί πλέον να οριοθετήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια την εφαρμογή δύο βασικών άρθρων της Σύμβασης: του άρθρου 3, που αφορά την απαγόρευση βασανιστηρίων και απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, και του άρθρου 8, που προστατεύει την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή.
Σε ό,τι αφορά το άρθρο 3, η απαγόρευση των βασανιστηρίων παραμένει απόλυτη. Ωστόσο, η νέα προσέγγιση εισάγει πιο ευέλικτη αξιολόγηση για το πότε μια υπόθεση φτάνει στο επίπεδο παραβίασης, καθώς η σοβαρότητα θα κρίνεται με βάση το σύνολο των περιστάσεων κάθε περίπτωσης.
Αντίστοιχα, στο άρθρο 8 δίνεται μεγαλύτερο περιθώριο στα κράτη-μέλη να προχωρούν σε απελάσεις ακόμη και όταν αυτές επηρεάζουν οικογενειακούς δεσμούς. Αυτό θα μπορεί να γίνεται όταν επικαλούνται λόγους δημόσιας τάξης, εθνικής ασφάλειας ή ανάγκης αποτελεσματικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η δυνατότητα ανατροπής αποφάσεων απέλασης από το ΕΔΑΔ, το οποίο θα παρεμβαίνει κυρίως σε περιπτώσεις όπου συντρέχουν εξαιρετικά σοβαρές περιστάσεις.
Η νέα κατεύθυνση έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις σε νομικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους. Η καθηγήτρια του University College London, Βερόνικα Φίκφακ, προειδοποιεί ότι η διατύπωση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη μετατόπιση, καθώς εισάγει λογική «στάθμισης» ακόμη και σε δικαιώματα που θεωρούνται απόλυτα, όπως η απαγόρευση των βασανιστηρίων.
Αντίθετα, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, χαιρέτισε τη συμφωνία, εκτιμώντας ότι συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός πιο συντονισμένου ευρωπαϊκού πλαισίου για τη μεταναστευτική πολιτική, σε μια περίοδο αυξημένων ροών και έντονων πολιτικών πιέσεων.
Σε πολιτικό επίπεδο, αρκετές κυβερνήσεις βλέπουν τη νέα ερμηνεία ως εργαλείο για πιο αποτελεσματικές επιστροφές. Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις και νομικοί εκφράζουν φόβους ότι μπορεί να οδηγήσει σε αποδυνάμωση των εγγυήσεων προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η πραγματική σημασία της νέας προσέγγισης θα φανεί στην πράξη, μέσα από τις αποφάσεις των εθνικών αρχών, των δικαστηρίων και των ευρωπαϊκών θεσμών.
και Facebook 
