Πούτιν: Ζητά να μείνει η Ευρώπη χωρίς τη βρετανική και γαλλική «πυρηνική ομπρέλα» – Οι όροι για την Ουκρανία

Να αποκλειστεί η δυνατότητα της Βρετανίας και της Γαλλίας να χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους όπλα για την υπεράσπιση άλλων ευρωπαϊκών κρατών φέρεται να απαιτεί η Ρωσία, συνδέοντας τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με ευρύτερες αλλαγές στην ασφάλεια της Ευρώπης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που επικαλείται έγγραφο της 10ης Νοεμβρίου, η Μόσχα έχει θέσει ένα πακέτο όρων το οποίο περιλαμβάνει περιορισμούς στην πυρηνική αποτροπή, αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική Ευρώπη και τερματισμό της δυτικής στρατιωτικής υποστήριξης προς το Κίεβο.

Οι προτάσεις αυτές δεν έχουν γίνει αποδεκτές από τη Δύση, ενώ παραμένει αβέβαιο εάν μπορούν να αποτελέσουν βάση για μια ειρηνευτική συμφωνία.

Το αίτημα για τη βρετανική και γαλλική πυρηνική προστασία

Η ρωσική απαίτηση αφορά τη δέσμευση του Λονδίνου και του Παρισιού ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους οπλοστάσια για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Η Βρετανία και η Γαλλία αποτελούν, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις τρεις πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Τα οπλοστάσιά τους συνεισφέρουν στη στρατηγική αποτροπής της Συμμαχίας.

Το βρετανικό πυρηνικό σύστημα βασίζεται στους βαλλιστικούς πυραύλους Trident, οι οποίοι μεταφέρονται από πυρηνοκίνητα υποβρύχια.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η πυρηνική της αποτροπή αφορά τόσο την προστασία της χώρας όσο και την ασφάλεια των συμμάχων της.

Το ρωσικό αίτημα, εφόσον γινόταν αποδεκτό, θα περιόριζε τη δυνατότητα ευρωπαϊκών κρατών χωρίς δικά τους πυρηνικά όπλα να υπολογίζουν στη βρετανική και γαλλική πυρηνική προστασία.

Αποχώρηση του ΝΑΤΟ από την ανατολική Ευρώπη

Στο ίδιο έγγραφο, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες πληροφορίες, επανέρχονται απαιτήσεις που είχε διατυπώσει η Ρωσία τον Δεκέμβριο του 2021, πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία.

Η Μόσχα ζητά την αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής, επιδιώκοντας την επαναφορά της στρατιωτικής παρουσίας στα επίπεδα του 1997.

Παράλληλα, αξιώνει:

• Τερματισμό της αποστολής δυτικών όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.
• Αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
• Περιορισμούς στην παρουσία ξένων στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος.
• Διατήρηση του ρωσικού ελέγχου σε μεγάλα τμήματα των κατεχόμενων ουκρανικών εδαφών.

Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, η Ρωσία θα μπορούσε να αποδεχθεί την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό τον όρο ότι δεν θα συμμετέχει στις κοινές αμυντικές ρυθμίσεις της.

Η απάντηση της Βρετανίας

Το Λονδίνο έχει διαμηνύσει ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τις δεσμεύσεις του απέναντι στους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ.

Στην επίσημη τοποθέτησή της για την πυρηνική στρατηγική, η βρετανική κυβέρνηση επισημαίνει ότι οι απειλές κατά της χώρας και των συμμάχων της αυξάνονται σε κλίμακα και πολυπλοκότητα.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί και θα υπερασπιστεί τον εαυτό του και τους συμμάχους του υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμη και τις πιο ακραίες».

Η βρετανική πλευρά έχει επίσης επισημάνει τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου και την ανάπτυξη συστημάτων που μπορούν να μεταφέρουν συμβατικές ή πυρηνικές κεφαλές.

Στις 13 Νοεμβρίου, Βρετανία και Ουκρανία επαναβεβαίωσαν με κοινή ανακοίνωση την ανάγκη ισχυρών, νομικά δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας για το Κίεβο, απορρίπτοντας όρους που θα ισοδυναμούσαν με παράδοση της Ουκρανίας.

Οι συνομιλίες των ΗΠΑ και η ευρωπαϊκή αντίδραση

Οι νέες πληροφορίες δημοσιοποιούνται ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ συζήτησαν με τη ρωσική πλευρά ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν ότι στις μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις η Ευρώπη θα εκπροσωπείται από τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Πολωνία, μαζί με εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών, ενώ αναμένεται συμμετοχή και του ΝΑΤΟ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε την ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης στις συζητήσεις για το μέλλον της Ουκρανίας και την ασφάλεια της ηπείρου.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε τη σύνδεση του ουκρανικού ζητήματος με μια συνολική αναθεώρηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δομών.

«Δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία και δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη», δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters.

Ζελένσκι: Πρώτα κατάπαυση του πυρός, μετά εγγυήσεις ασφαλείας

Την αντίθεσή του στη συζήτηση για μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας πριν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών εξέφρασε και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Όπως υποστήριξε, η Μόσχα επιχειρεί να επαναφέρει τις απαιτήσεις του 2021, διευρύνοντας το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων πέρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η προτεραιότητα πρέπει να είναι η κατάπαυση του πυρός και ο τερματισμός του πολέμου, με τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία να ακολουθούν.

Η ουσιαστική διαφωνία αφορά το εύρος των συνομιλιών: η Ρωσία επιδιώκει να συμπεριληφθεί μια συνολική αναδιαμόρφωση των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων ασφαλείας, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιμένουν ότι οποιαδήποτε σχετική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται με τη συμμετοχή των ίδιων των ευρωπαϊκών κρατών.