Κρήτη: Προχωρά το mega project των 2 δισ. ευρώ – Στο 60% οι έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο

Στο 60% έχει φτάσει η ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών για τη μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, ένα ενεργειακό έργο προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ, που προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου μήκους 898 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ, η διασύνδεση αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2031, με τη Δαμάστα Ηρακλείου να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις νέες υποδομές.

Η πορεία υλοποίησης αποτυπώνεται στο τελευταίο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027–2036, το οποίο καταγράφει την πρόοδο των εργασιών και τα επόμενα στάδια του έργου.

Ήδη έχει υπογραφεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, το οποίο βρίσκεται σε φάση κατασκευής, ενώ έχει επιλεγεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής.

Υποθαλάσσιο καλώδιο σε βάθη έως 3.000 μέτρων

Η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό τεχνικό εγχείρημα, καθώς η διαδρομή του διπλού καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο περιλαμβάνει θαλάσσιες περιοχές με βάθη που φτάνουν τα 3.000 μέτρα.

Τις έρευνες του βυθού πραγματοποιεί το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, βάσει των σχετικών αδειών που έχουν ζητηθεί και εκδοθεί από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Το έργο προβλέπει μεταφορική ικανότητα 1.000 μεγαβάτ (MW) και περιλαμβάνει την κατασκευή νέου σταθμού μετατροπής στην Κύπρο, καθώς και την επέκταση του υφιστάμενου σταθμού στη Δαμάστα της Κρήτης.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ

Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 1,94 δισ. ευρώ, τα 657 εκατ. ευρώ προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF).

Η χρηματοδότηση συνδέεται με τον χαρακτηρισμό της ηλεκτρικής διασύνδεσης ως Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI) της ΕΕ.

Με την ολοκλήρωσή της, η Κύπρος, που παραμένει το τελευταίο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς, θα αποκτήσει τη σχετική σύνδεση.

Το δεύτερο καλώδιο από την Κύπρο προς το Ισραήλ

Η σύνδεση Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο σκέλος ενός ευρύτερου ενεργειακού σχεδιασμού στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το δεύτερο τμήμα αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων.

Για το συγκεκριμένο έργο έχει ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητας, με θετικά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματά της, η υλοποίηση της διασύνδεσης μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, στην αξιοποίηση περισσότερων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στη μεγαλύτερη ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα.

Ειδικά για το Ισραήλ, η σύνδεση αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού και ταχύτερης ενσωμάτωσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό του μείγμα.

Έως 138 εκατ. ευρώ ετησίως το όφελος για τους καταναλωτές

Σημαντικά οικονομικά οφέλη από τη λειτουργία της διασύνδεσης καταγράφει μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία παρουσιάστηκε σε συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το συνολικό ετήσιο όφελος για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται μεταξύ 123 και 138 εκατ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος του αναμένεται να αφορά την Κύπρο, όπου προβλέπεται μείωση των τιμών χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή περίπου 19%.

Με αυτή τη μεταβολή, οι τιμές της κυπριακής αγοράς εκτιμάται ότι θα πλησιάσουν εκείνες της Ελλάδας.

Αντίθετα, για την ελληνική αγορά η επίδραση στις τιμές προβλέπεται οριακή, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από μείωση 0,2% έως αύξηση 0,1%.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ