Νέος «κουμπαράς» για τα παιδιά: Βάζουν 100 ευρώ οι γονείς, άλλα 100 το κράτος – Πώς θα λειτουργεί από το 2027

Κρατική ενίσχυση έως 1.200 ευρώ τον χρόνο για την αποταμίευση και επένδυση χρημάτων υπέρ ανηλίκων προβλέπει ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων, που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η ρύθμιση, η οποία περιλαμβάνεται στα μέτρα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) και αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή, εισάγει έναν μηχανισμό κατά τον οποίο το Δημόσιο θα καταβάλλει ποσό ίσο με τις ιδιωτικές εισφορές, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο όριο.

Για παράδειγμα, εάν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα, το κράτος θα προσθέτει άλλα 100 ευρώ, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ ετησίως, πριν από επενδυτικές αποδόσεις ή χρεώσεις.

Ποια παιδιά θα μπορούν να αποκτήσουν λογαριασμό

Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) προβλέπεται να ενεργοποιηθεί από τις αρχές του 2027.

Θα μπορεί να ανοίγεται από τον γονέα ή τον νόμιμο εκπρόσωπο παιδιού ηλικίας έως δύο ετών, με ελληνική ιθαγένεια ή ιθαγένεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον στη δεύτερη περίπτωση είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Κατά την αρχική εφαρμογή, το μέτρο θα αφορά παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2025 και μετά, εφόσον πληρούν το ηλικιακό κριτήριο.

Οι λογαριασμοί θα τηρούνται σε επιλέξιμους χρηματοπιστωτικούς παρόχους, όπως τράπεζες, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων.

Πόσα χρήματα θα βάζει το κράτος

Το συνολικό ύψος των ιδιωτικών εισφορών δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ετησίως ανά παιδί.

Χρήματα θα επιτρέπεται να καταθέτουν όχι μόνο οι γονείς, αλλά και παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, ακόμη και νομικά πρόσωπα.

Η κρατική συμμετοχή θα αντιστοιχεί στις επιλέξιμες καταβολές, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ τον χρόνο, και θα πιστώνεται μέσα σε 30 ημέρες από την ιδιωτική εισφορά.

Ενδεικτικά:

• 600 ευρώ από την οικογένεια σημαίνουν επιπλέον 600 ευρώ από το κράτος.
• 1.200 ευρώ από ιδιώτες εξασφαλίζουν τη μέγιστη αρχική κρατική συνεισφορά των 1.200 ευρώ.
• Για ιδιωτικές καταβολές 5.000 ευρώ, το Δημόσιο θα συνεισφέρει και πάλι έως 1.200 ευρώ, όχι 5.000.

Το ανώτατο όριο θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία.

Περίοδος	Μέγιστη ετήσια κρατική συνεισφορά
Αρχική περίοδος	1.200 ευρώ
Μετά την πρώτη πενταετία	1.320 ευρώ
Μετά τη δεύτερη πενταετία	1.452 ευρώ
Μετά την τρίτη πενταετία	1.597,20 ευρώ

Πού θα επενδύονται τα χρήματα

Τα κεφάλαια δεν θα παραμένουν απλώς σε έναν αποταμιευτικό λογαριασμό, αλλά θα τοποθετούνται σε επιτρεπόμενα επενδυτικά προϊόντα, όπως αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Δεν θα επιτρέπονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, παράγωγα, προϊόντα μόχλευσης και δομημένα προϊόντα.

Τα μετρητά και τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς δεν θα μπορούν, κατά κανόνα, να ξεπερνούν το 5% του χαρτοφυλακίου.

Οι οικογένειες θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ:

Επενδυτικό προφίλ	Σταθερό εισόδημα	Μετοχές
Συντηρητικό	100%	0%
Ισορροπημένο	70%	30%
Αναπτυξιακό	30%	70%
Δυναμικό	0%	100%

Εφόσον δεν επιλεγεί κάποιο προφίλ, θα εφαρμόζεται το αναπτυξιακό μοντέλο με κεφαλαιακή προστασία. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, η προεπιλογή θα μετατρέπεται αυτόματα σε ισορροπημένη, εκτός εάν δηλωθεί διαφορετική προτίμηση.

Τι προβλέπεται για την προστασία των χρημάτων

Η κεφαλαιακή προστασία θα καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές μέχρι το όριο που δικαιούται κρατική αντιστοίχιση, καθώς και την αντίστοιχη συνεισφορά του Δημοσίου.

Σκοπός της είναι, κατά την ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αποκτήθηκαν με τα συγκεκριμένα ποσά να μην υπολείπεται της ονομαστικής αξίας των προστατευόμενων εισφορών.

Για καταβολές που υπερβαίνουν το ετήσιο όριο, θα υπάρχει δυνατότητα πρόσθετης προστασίας, με ξεχωριστή χρέωση.

Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επενδυτικής επιλογής θα περιορίζεται στο 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού, χωρίς να συνυπολογίζονται ορισμένοι φόροι, τέλη και το χωριστά τιμολογούμενο κόστος κεφαλαιακής προστασίας.

Το υπουργείο θα δημοσιεύει κάθε χρόνο συγκριτικό πίνακα κόστους των παρόχων, ο οποίος θα γνωστοποιείται στον γονέα πριν από τη σύναψη της σύμβασης.

Πότε θα μπορεί το παιδί να πάρει τα χρήματα

Κατά κανόνα, αναλήψεις δεν θα επιτρέπονται πριν από τη συμπλήρωση των 18 ετών.

Εξαιρέσεις θα προβλέπονται για συγκεκριμένες περιστάσεις, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας του παιδιού ή θάνατος του γονέα, του νόμιμου εκπροσώπου ή του δικαιούχου.

Τα δικαιώματα του ανηλίκου θα προστατεύονται από ενεχυρίαση, εκχώρηση και κατάσχεση, με τις προβλεπόμενες νομικές εξαιρέσεις, ενώ το κεφάλαιο δεν θα εντάσσεται στην πτωχευτική περιουσία του γονέα.

Σε περίπτωση μη επιτρεπόμενης ανάληψης, θα επιστρέφεται στο Δημόσιο η κρατική συνεισφορά μαζί με τις αντίστοιχες αποδόσεις της.

Ο λογαριασμός, πάντως, δεν θα κλείνει υποχρεωτικά και θα μπορεί να συνεχίσει να δέχεται νέες καταβολές.

Με την ενηλικίωση, ο δικαιούχος θα αποκτά πλήρη δυνατότητα διαχείρισης των χρημάτων, επιλέγοντας ανάληψη, μερική ανάληψη ή μεταφορά σε άλλο καταθετικό, επενδυτικό ή επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν.

Φοροαπαλλαγές και τι ισχύει για το «πόθεν έσχες»

Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ τον χρόνο και η κρατική συνεισφορά δεν θα θεωρούνται εισόδημα του παιδιού ούτε θα προσμετρώνται στα προβλεπόμενα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.

Παράλληλα, οι καταβολές θα απαλλάσσονται από φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ τόκοι, μερίσματα και υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό δεν θα επιβαρύνονται με φόρο εισοδήματος.

Αφορολόγητη θα είναι και η ανάληψη ή μεταφορά του ποσού κατά την ενηλικίωση.

Ωστόσο, από την τελική διατύπωση που περιγράφεται στο νομοσχέδιο έχει αφαιρεθεί η ρητή εξαίρεση των εισφορών από τα τεκμήρια του «πόθεν έσχες». Συνεπώς, δεν θεσπίζεται ειδική απαλλαγή από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.

Τι γίνεται αν οι γονείς σταματήσουν να καταθέτουν χρήματα

Η διακοπή των καταβολών δεν θα συνεπάγεται πρόστιμο ή αυτόματο κλείσιμο του λογαριασμού.

Το ήδη συγκεντρωμένο κεφάλαιο θα παραμένει επενδυμένο, με τις αποδόσεις ή τις μεταβολές της αξίας του να συνεχίζουν να αποτυπώνονται στον λογαριασμό.

Η κρατική αντιστοίχιση θα αναστέλλεται όσο δεν πραγματοποιούνται νέες επιλέξιμες ιδιωτικές εισφορές και θα επανεκκινεί όταν αυτές συνεχιστούν.

Δυνατότητα αυτοδιαχείρισης από τους γονείς

Εκτός από τα έτοιμα επενδυτικά προφίλ, θα προβλέπεται και αυτοδιαχείριση, με τον γονέα ή νόμιμο εκπρόσωπο να επιλέγει συγκεκριμένες επενδύσεις.

Σε αυτή την περίπτωση, οι απευθείας τοποθετήσεις σε μετοχές και ομόλογα δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν το 30% του χαρτοφυλακίου.

Ο πάροχος θα ελέγχει τις επενδυτικές εντολές πριν από την εκτέλεσή τους και θα παρακολουθεί τη συμμόρφωση με τους κανόνες διασποράς και το επιλεγμένο προφίλ τουλάχιστον ανά τρίμηνο.