Κομισιόν κατά Τουρκίας: Άκυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Αναφορές στο casus belli και τις παραβιάσεις

Στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, την τουρκική απειλή πολέμου για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων και τις ενέργειες της Άγκυρας στο Αιγαίο αναφέρεται η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026.

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι το κλίμα στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας έχει βελτιωθεί, επισημαίνει ωστόσο ότι εξακολουθούν να υφίστανται τουρκικές διεκδικήσεις και ενέργειες που δεν συμβαδίζουν με τις ευρωπαϊκές θέσεις για το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα των κρατών-μελών.

Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης αναφορές στις τουρκικές παρεμβάσεις στις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναλαμβάνει τη θέση της ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, καθώς δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή θέση, η συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη ούτε να θίξει τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την επικύρωση του μνημονίου, τον Οκτώβριο του 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη.

Παρά την εξέλιξη αυτή, η Κομισιόν διατηρεί αμετάβλητη τη θέση της ως προς τη συμβατότητα της συμφωνίας με το διεθνές δίκαιο.

Η απειλή πολέμου για τα 12 ναυτικά μίλια

Στο κείμενο γίνεται ειδική μνεία στο casus belli της Τουρκίας, το οποίο συνδέεται με την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης το 1995.

Με την απόφαση εκείνη, η πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο αντιμετωπίζεται από την Άγκυρα ως αιτία πολέμου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει τη δυνατότητα καθορισμού της αιγιαλίτιδας ζώνης έως το συγκεκριμένο όριο.

Παράλληλα, καλεί την Τουρκία να αποφεύγει απειλές και μονομερείς ενέργειες που στρέφονται κατά κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παραβιάσεις και υπερπτήσεις στο Αιγαίο

Η έκθεση περιλαμβάνει καταγραφές περιστατικών παραβίασης του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων, καθώς και υπερπτήσεων τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά.

Σχετικές δραστηριότητες αναφέρονται και για τον Σεπτέμβριο του 2026, παρά τη βελτίωση που έχει καταγραφεί στο διπλωματικό κλίμα μεταξύ των δύο χωρών.

Αναφορά και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Στα ζητήματα που επισημαίνει η Κομισιόν περιλαμβάνονται και οι τουρκικές παρεμβάσεις στις έρευνες που σχετίζονται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.

Το συγκεκριμένο θέμα εντάσσεται στις εκκρεμότητες που καταγράφονται στις σχέσεις της Τουρκίας με δύο κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρά την αναγνώριση της βελτίωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, επαναλαμβάνει την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου και αποφυγής ενεργειών που θίγουν τα δικαιώματα κρατών-μελών της ΕΕ.