Ηράκλειο: «Πεθαίνουν άνθρωποι στον δρόμο από ναρκωτικά» – Τι αποφασίστηκε για τη νέα δομή εξαρτήσεων

Την ανάγκη δημιουργίας δομών υποστήριξης ανθρώπων με εξαρτήσεις στο Ηράκλειο αναγνώρισε το Δημοτικό Συμβούλιο, ζητώντας παράλληλα να επανεξεταστεί η χωροθέτηση του νέου Κέντρου Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας του ΕΟΠΑΕ, που σχεδιάζεται σε κτίριο στη συμβολή των οδών Εθνάρχου Μακαρίου και Σκουλάδων. Η σχετική εισήγηση του δημάρχου Αλέξη Καλοκαιρινού υιοθετήθηκε κατά πλειοψηφία στη συνεδρίαση της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου, ως έκφραση γνώμης του Δημοτικού Συμβουλίου.

Η απόφαση υποστηρίζει τη λειτουργία υπηρεσιών ανακούφισης, φροντίδας και θεραπείας μέσα στον αστικό ιστό, υπό την προϋπόθεση ότι η επιλογή των εγκαταστάσεων ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ωφελούμενων, στους όρους της προκήρυξης και στις απαιτήσεις προστασίας της δημόσιας υγείας.

«Στο Ηράκλειο πεθαίνουν άνθρωποι στον δρόμο από ναρκωτικά»

Κατά την τοποθέτησή του, ο Αλέξης Καλοκαιρινός περιέγραψε τη σοβαρότητα του προβλήματος των εξαρτήσεων, επισημαίνοντας ότι η τοπική κοινωνία δεν μπορεί να αγνοεί τις συνέπειές του.

«Και σε αυτή την πόλη πεθαίνουν άνθρωποι στον δρόμο από χρήση ναρκωτικών και αυτό δεν έχει κανένα νόημα να το κρύψει κανείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο δήμαρχος ξεκίνησε την εισήγησή του με αναφορά στο βιβλίο Junky του William Burroughs, που εκδόθηκε το 1953 και περιγράφει τη ζωή ενός χρήστη και μικρεμπόρου ναρκωτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μέσα από τη συγκεκριμένη αναφορά, συνέκρινε τις μορφές εξάρτησης εκείνης της εποχής με τη σημερινή κατάσταση, υποστηρίζοντας ότι η ηρωίνη έχει υποχωρήσει, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν αποκτήσει η κοκαΐνη και οι συνθετικές ουσίες, όπως η έκσταση και η φεντανύλη.

Αύξηση 27% στην πρώτη ζήτηση θεραπείας

Παρουσιάζοντας στοιχεία για την περίοδο 2019-2023, ο δήμαρχος ανέφερε ότι η πρώτη ζήτηση θεραπείας για εξαρτήσεις αυξήθηκε κατά 27%, ενώ οι περιπτώσεις επανόδου σε θεραπευτικά προγράμματα παρουσίασαν άνοδο 8%.

Παράλληλα, σημείωσε ότι, από περίπου 700 υποθέσεις ναρκωτικών που απασχόλησαν τις διωκτικές αρχές στην Περιφέρεια Κρήτης σε διάστημα εννέα μηνών, περίπου οι μισές καταγράφηκαν στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα αναλυτικά στοιχεία σε επίπεδο δήμων.

«Οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούν, οι περισσότεροι από αυτούς αβοήθητοι ανάμεσα μας», υπογράμμισε, ζητώντας να αντιμετωπιστεί η εξάρτηση ως κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί οργανωμένη παρέμβαση.

Γιατί υποστηρίζει τη λειτουργία δομών μέσα στην πόλη

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός ξεκαθάρισε ότι η δημοτική αρχή δεν αντιτίθεται στη δημιουργία του Κέντρου Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας.

Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες υπηρεσίες είναι αναγκαίες και πρέπει να βρίσκονται σε σημεία προσβάσιμα στους ανθρώπους που τις χρειάζονται.

Όπως εξήγησε, πολλοί χρήστες ουσιών μετακινούνται κυρίως πεζοί και δεν διαθέτουν οικονομική δυνατότητα για συστηματικές μετακινήσεις σε απομακρυσμένες εγκαταστάσεις.

«Οι δομές αυτές έχουν νόημα στον αστικό ιστό. Δεν έχουν νόημα σε κάποια απομόνωση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το Δημοτικό Συμβούλιο δεν θα μπορούσε να θέσει εμπόδια στη δημιουργία μιας τέτοιας υπηρεσίας.

Οι επιφυλάξεις για το κτίριο στην Εθνάρχου Μακαρίου και Σκουλάδων

Το ζήτημα στο οποίο επικεντρώνεται η απόφαση αφορά τη συγκεκριμένη θέση που έχει επιλεγεί για τη λειτουργία της δομής.

Το Δημοτικό Συμβούλιο υιοθέτησε τις επιφυλάξεις του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου σχετικά με την ανάγκη πλήρους τεκμηρίωσης της νομιμότητας, της καταλληλότητας και της συμβατότητας του κτιρίου με τις προδιαγραφές της προκήρυξης.

Στην απόφαση επισημαίνεται ότι η εγκατάσταση ενδέχεται να προκαλέσει ειδικές επιβαρύνσεις σε κτιριακό συγκρότημα όπου λειτουργούν πολλά ιδιωτικά ιατρεία.

Για τον λόγο αυτό ζητείται επανεξέταση της χωροθέτησης και αναζήτηση καταλληλότερης λύσης, εφόσον δεν αποδειχθεί επαρκώς ότι η επιλεγμένη θέση καλύπτει όλες τις απαιτήσεις.

Ο δήμαρχος ανέφερε ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η θέση του Ιατρικού Συλλόγου, καθώς αποτελεί θεσμικό εκπρόσωπο της τοπικής ιατρικής κοινότητας.

«Ο Δήμος ενημερώθηκε από τον Τύπο»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απουσία προηγούμενης ενημέρωσης και διαβούλευσης με την τοπική αυτοδιοίκηση.

Σύμφωνα με το κείμενο που εγκρίθηκε, ο Δήμος Ηρακλείου πληροφορήθηκε από δημοσιεύματα τις ενέργειες του ΕΟΠΑΕ για τη δημιουργία του Κέντρου.

Το Δημοτικό Συμβούλιο αναγνωρίζει ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, η αρμοδιότητα ίδρυσης και χωροθέτησης της δομής ανήκει αποκλειστικά στο Υπουργείο Υγείας.

Ωστόσο, εκφράζει την αντίθεσή του στον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η διαδικασία, χωρίς να προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση με τους θεσμικούς φορείς και την τοπική κοινωνία.

Η κριτική Καλοκαιρινού για την κατάργηση του ΚΕΘΕΑ

Ο δήμαρχος αναφέρθηκε και στις αλλαγές που έχουν επέλθει στη διαχείριση των εξαρτήσεων μετά τη δημιουργία του ΕΟΠΑΕ και την ενσωμάτωση του ΚΕΘΕΑ και του ΟΚΑΝΑ στον νέο οργανισμό.

Επικαλέστηκε την προσωπική του εμπειρία από τη συμμετοχή του στο Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΕΘΕΑ από το 2003 έως το 2009, καθώς και τη μετέπειτα ιδιότητά του ως επίτιμου μέλους.

Υπενθύμισε ότι ο ΟΚΑΝΑ ακολουθούσε θεραπευτικές προσεγγίσεις με υποκατάστατα, ενώ το ΚΕΘΕΑ είχε αναπτύξει προγράμματα στεγνής θεραπείας, με διαφορετική οργανωτική φιλοσοφία.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός υποστήριξε ότι η νέα διοικητική δομή έχει περιορίσει την αποκεντρωμένη λειτουργία και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων.

Όπως ανέφερε, η συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων στην Αθήνα έχει προκαλέσει προβληματισμό σε συλλόγους οικογενειών και θεραπευτές, οι οποίοι, σύμφωνα με τον ίδιο, διαπιστώνουν περιορισμό της πρωτοβουλίας και της αυτονομίας τους.

Τι προβλέπει η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου

Το κείμενο που εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία αναγνωρίζει ως επείγουσα κοινωνική ανάγκη την οργανωμένη αντιμετώπιση των εξαρτήσεων και ενθαρρύνει τη δημιουργία δομών που δεν οδηγούν στον αποκλεισμό των ανθρώπων που χρειάζονται βοήθεια.

Παράλληλα, ζητά από την Πολιτεία να εξασφαλίζει προηγούμενη ενημέρωση και συμμετοχή της αυτοδιοίκησης σε αποφάσεις που επηρεάζουν την τοπική κοινωνία.

Για το προτεινόμενο Κέντρο Ημέρας Βραχείας Φιλοξενίας του ΕΟΠΑΕ, η θέση του Δημοτικού Συμβουλίου είναι ότι πρέπει να επανεξεταστεί η επιλογή του συγκεκριμένου κτιρίου, εάν δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η καταλληλότητά του.

Η απόφαση αποτελεί έκφραση γνώμης του Δημοτικού Συμβουλίου και όχι πράξη έγκρισης ή απόρριψης της ίδρυσης της δομής, καθώς η σχετική αρμοδιότητα ανήκει στο Υπουργείο Υγείας.