Στο ανατολικό παραλιακό μέτωπο του Ρεθύμνου εντοπίζονται οι σημαντικότερες δυσκολίες σε περίπτωση εκδήλωσης τσουνάμι, σύμφωνα με τον καθηγητή Ευθύμη Λέκκα, ο οποίος επισήμανε ότι ο υπερυψωμένος ΒΟΑΚ ενδέχεται να περιορίσει τη διείσδυση του κύματος, αλλά ταυτόχρονα να δυσχεράνει τη διαφυγή κατοίκων και τουριστών. Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ παρουσίασε τα βασικά στοιχεία του νέου σχεδιασμού προστασίας της πόλης και των 101 οικισμών του Δήμου Ρεθύμνης, με την επικαιροποιημένη αντισεισμική μελέτη να αναμένεται σε δύο εβδομάδες.
Ο καθηγητής Δυναμικής, Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ μίλησε στο συνέδριο «Rethymno Blue Shield: Στρατηγική Θωράκισης της Παράκτιας Ζώνης», που διοργάνωσε το Τμήμα Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων του Δήμου Ρεθύμνης.
Γιατί προβληματίζει το ανατολικό Ρέθυμνο
Σύμφωνα με τον Ευθύμη Λέκκα, τα χαμηλά υψόμετρα, η πυκνή δόμηση και η συγκέντρωση τουριστικών εγκαταστάσεων δημιουργούν ιδιαίτερες απαιτήσεις για τον σχεδιασμό εκκένωσης της ανατολικής παραλιακής ζώνης.
Ο καθηγητής στάθηκε ειδικά στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης, εξηγώντας ότι η υπερυψωμένη θέση του μπορεί να λειτουργήσει ως φυσικό εμπόδιο στην πορεία ενός τσουνάμι, δημιουργώντας όμως δυσκολίες στην απομάκρυνση του πληθυσμού.
«Τα κύρια προβλήματα είναι ουσιαστικά στην ανατολική περιοχή, εκεί όπου τα υψόμετρα είναι χαμηλά, μπορεί να διεισδύσει μέσα το κύμα, αλλά το μεγάλο αρνητικό είναι η υπερυψωμένη αρτηρία του ΒΟΑΚ. Γιατί μπορεί να σταματήσει το κύμα αλλά είναι δύσκολη η διαφυγή», ανέφερε.
Όπως διευκρίνισε, στον επιχειρησιακό σχεδιασμό πρέπει να συνυπολογιστούν οι δρόμοι που οδηγούν μακριά από την ακτογραμμή, η κίνηση από τα ξενοδοχεία, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, και τα πιθανά εμπόδια στις διαδρομές διαφυγής.
«Αυτά θα πρέπει στην εφαρμογή του σχεδίου να τα δούμε. Να πιάσουμε τουλάχιστον τα “χοντρά” πράγματα που μπορούμε να κάνουμε έτσι ώστε να μειώσουμε τη διακινδύνευση», σημείωσε.
Σε δύο εβδομάδες η νέα αντισεισμική μελέτη
Η επικαιροποίηση του σχεδίου πραγματοποιείται μέσω συνεργασίας του Δήμου Ρεθύμνης με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο πλαίσιο του έργου «Δράσεις Μείωσης Σεισμικής Διακινδύνευσης – Επικαιροποίηση και Βελτιστοποίηση Γενικού Σχεδιασμού ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ-2».
Η νέα εργασία βασίζεται στη μικροζωνική μελέτη που εκπονήθηκε το 1998, ενσωματώνοντας σύγχρονα επιστημονικά, πολεοδομικά, πληθυσμιακά και οικονομικά δεδομένα.
«Είμαστε περήφανοι γιατί πριν 28 χρόνια το 1998 στο Ρέθυμνο έγινε η πρώτη μικροζωνική μελέτη. Μέχρι τώρα δεν την έχει κανένας άλλος δήμος», δήλωσε ο καθηγητής.
Η αρχική μελέτη περιλάμβανε αναλυτικά στοιχεία για τη σεισμικότητα, τις επιταχύνσεις του εδάφους, τους γεωλογικούς σχηματισμούς, τις εδαφοδυναμικές συνθήκες και τις παραμέτρους αντισεισμικού σχεδιασμού των κτιρίων.
Η παλιά πόλη και ο συντελεστής 1,8
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου, όπου η μελέτη του 1998 είχε αναδείξει αυξημένες τιμές ενίσχυσης της σεισμικής επιτάχυνσης.
«Εδώ ο συντελεστής ενίσχυσης της επιτάχυνσης είναι 1,8 πάνω από τον αντισεισμικό κανονισμό που ισχύει», ανέφερε ο κ. Λέκκας, αναφερόμενος στα ευρήματα της προηγούμενης μελέτης.
Στον επικαιροποιημένο σχεδιασμό υπολογίζονται η τρωτότητα των κατασκευών, οι επιμέρους κίνδυνοι και η συνολική σεισμική διακινδύνευση.
Τα δεδομένα αυτά θα αξιοποιηθούν όχι μόνο για την εκτίμηση πιθανών ζημιών, αλλά και για τον καθορισμό των ενεργειών που θα ακολουθήσουν έναν ισχυρό σεισμό.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενημέρωση των επισκεπτών, καθώς ο μεγάλος αριθμός τουριστών κατά τους θερινούς μήνες απαιτεί σαφείς οδηγίες για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
Νέοι χώροι καταφυγής για κατοίκους και τουρίστες
Η μελετητική ομάδα έχει ήδη υποδείξει νέους χώρους προσωρινής καταφυγής και καταυλισμού, οι οποίοι θα εξεταστούν σε συνεργασία με τον Δήμο.
«Θα τους συζητήσουμε με τον Δήμο να τους αξιοποιήσουμε σε περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών και βέβαια πως μπορούν σηματοδοτηθούν αυτοί οι χώροι γιατί πολλοί είμαστε κάτοικοι αλλά οι τουρίστες δεν ξέρουν που ακριβώς να προσφύγουν σε τέτοιες κρίσιμες περιπτώσεις», τόνισε ο καθηγητής.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης την πρόβλεψη των ζωνών που ενδέχεται να πληγούν από τσουνάμι και τον καθορισμό των κατάλληλων διαδρομών απομάκρυνσης.
Τα διδάγματα από Ιαπωνία, Ινδονησία και Χιλή
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ παρουσίασε πραγματικά δεδομένα από μεγάλες φυσικές καταστροφές, μεταξύ των οποίων το τσουνάμι της Ινδονησίας το 2004, της Ιαπωνίας το 2011 και της Χιλής το 2010, καθώς και το πλημμυρικό φαινόμενο στο Νεπάλ το 2026.
Όπως εξήγησε, οι σύγχρονες επιστημονικές προσομοιώσεις επιτρέπουν τον υπολογισμό της πιθανής εξάπλωσης ενός τσουνάμι και τη διαμόρφωση σχεδίων αντίδρασης με βάση πραγματικές παρατηρήσεις.
«Ο κίνδυνος είναι δοσμένος και έχει υπολογιστεί. Όχι με λόγια. Με αριθμούς και υπολογισμούς. Η τρωτότητα είναι υπολογισμένη», υπογράμμισε.
Αναφέρθηκε ακόμη στις διαφορετικές αντοχές των κτιρίων ανάλογα με το είδος της φυσικής καταστροφής. Επικαλούμενος την εμπειρία της Ιαπωνίας, σημείωσε ότι κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα παρουσίασαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στο τσουνάμι, ενώ μεταλλικές κατασκευές, παρά την καλή σεισμική συμπεριφορά τους, αποδείχθηκαν περισσότερο ευάλωτες στο συγκεκριμένο φαινόμενο.
Ειδικά σχέδια πολιτικής προστασίας για κάθε δήμο
Ο κ. Λέκκας συνέδεσε την ανάγκη εξειδικευμένου σχεδιασμού με την κλιματική κρίση, επισημαίνοντας ότι οι φυσικές καταστροφές εμφανίζουν ολοένα πιο σύνθετα χαρακτηριστικά ως προς τη συχνότητα, την έκταση και την έντασή τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, προωθείται η κατάρτιση ειδικών σχεδίων πολιτικής προστασίας για κάθε δήμο της χώρας, με βάση τις τοπικές συνθήκες και την ανάλυση της διακινδύνευσης.
«Ο κάθε δήμος πέρα από τον γενικό σχεδιασμό θα έχει και ένα ειδικό σχέδιο με βάση τα ειδικά χαρακτηριστικά, την ανάλυση κινδύνων, της τρωτότητας, της διακινδύνευσης σε κάθε δήμο», ανέφερε.
Η σχετική υπουργική απόφαση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να εκδοθεί έως τα Χριστούγεννα, με τον Δήμο Ρεθύμνης να έχει ήδη προχωρήσει στην εκπόνηση του δικού του εξειδικευμένου σχεδίου.
Πηγή: rethnea.gr
και Facebook 
