Θεομηνία στην Κρήτη: «Καθολικό το πλήγμα για πολλούς παραγωγούς» – SOS από το ΓΕΩΤΕΕ για τον πρωτογενή τομέα

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις τεράστιες επιπτώσεις που αφήνει πίσω της η πρόσφατη κακοκαιρία στον πρωτογενή τομέα της Κρήτης κρούει το Παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, ζητώντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο άμεσης στήριξης των παραγωγών και αποκατάστασης των ζημιών.

Σε ανακοίνωσή του, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. εκφράζει αρχικά τη βαθιά οδύνη του για την απώλεια ανθρώπινης ζωής στις Καρίνες Ρεθύμνου, ενώ κάνει λόγο για ανυπολόγιστες καταστροφές που προκάλεσαν τα ακραία καιρικά φαινόμενα στον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο.

Ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα καταγράφονται στο Οροπέδιο Λασιθίου, στον Μυλοπόταμο Ρεθύμνου, στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας, αλλά και σε άλλες περιοχές του νησιού.

Οι πλημμύρες άφησαν πίσω τους κατεστραμμένες καλλιέργειες και σοβαρές ζημιές σε υποδομές, δίκτυα και εξοπλισμό, με την πλήρη έκταση της καταστροφής να μην έχει ακόμη αποτυπωθεί.

«Για πολλούς παραγωγούς το πλήγμα είναι καθολικό»

Η δύσκολη πρόσβαση σε αρκετές πληγείσες περιοχές δεν επιτρέπει ακόμη την ολοκληρωμένη καταγραφή των καταστροφών. Ωστόσο, σύμφωνα με το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., τα δεδομένα που υπάρχουν ήδη δείχνουν ότι για πολλούς παραγωγούς το πλήγμα είναι καθολικό.

Το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι η απάντηση στην κρίση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία τυπική διαδικασία καταγραφής και καταβολής αποζημιώσεων.

Βασικός στόχος, όπως τονίζει, πρέπει να είναι η διατήρηση του παραγωγικού ιστού της Κρήτης, ώστε οι πληγέντες αγρότες και κτηνοτρόφοι να μπορέσουν να επιστρέψουν στην παραγωγική δραστηριότητα.

Τα τέσσερα άμεσα μέτρα που ζητά το ΓΕΩΤ.Ε.Ε.

Το Παράρτημα Κρήτης ζητά από την Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρέμβασης με τέσσερις βασικούς άξονες:

1. Ταχεία καταγραφή των ζημιών από κλιμάκια του ΕΛΓΑ, άμεση καταβολή προκαταβολών έναντι των αποζημιώσεων και μέτρα για τις φορολογικές, ασφαλιστικές και τραπεζικές υποχρεώσεις των πληγέντων.
2. Άμεση επισκευή της αγροτικής οδοποιίας και των αρδευτικών και αποστραγγιστικών δικτύων, καθώς και στήριξη για την αποκατάσταση του εδάφους και του φυτικού και ζωικού κεφαλαίου.
3. Επιστημονική και γεωτεχνική υποστήριξη των παραγωγών, με εξειδικευμένες οδηγίες για την προετοιμασία της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου.
4. Άμεση κινητοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων και συνολικό επανασχεδιασμό των αντιπλημμυρικών έργων στην Κρήτη.

Γιατί η Κρήτη είναι ευάλωτη στις πλημμύρες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιστημονική διάσταση που δίνει το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στα πρόσφατα φαινόμενα.

Όπως εξηγεί, από γεωλογική σκοπιά οι πλημμύρες αποτελούν αναμενόμενη απόκριση του γεωλογικού και γεωμορφολογικού περιβάλλοντος σε ακραίες βροχοπτώσεις.

Το έντονο ανάγλυφο της Κρήτης, σε συνδυασμό με τις μικρές και απότομες λεκάνες απορροής και τον χειμαρρικό χαρακτήρα των ρεμάτων, έχει ως αποτέλεσμα τα νερά να συγκεντρώνονται πολύ γρήγορα.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έντονη διάβρωση, πλημμυρικά επεισόδια και κατολισθήσεις.

Ξεχωριστή είναι η περίπτωση κλειστών καρστικών λεκανών, όπως το Οροπέδιο Λασιθίου, όπου η περιορισμένη δυνατότητα αποστράγγισης μέσω των καταβοθρών μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη κατάκλυση μεγάλων εκτάσεων.

Σύμφωνα με τους γεωτεχνικούς, το πρόβλημα επιβαρύνεται περαιτέρω από την κατάληψη των φυσικών κοιτών και τις αλλαγές στις χρήσεις γης.

Χαρτογράφηση κινδύνου και οριοθέτηση ρεμάτων

Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντληθεί στην αποκατάσταση των σημερινών καταστροφών, αλλά να επεκταθεί στην πρόληψη των επόμενων.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί αναγκαία τη χαρτογράφηση της επικινδυνότητας, την οριοθέτηση των ρεμάτων και την παρακολούθηση ασταθών πρανών.

Παράλληλα, ζητά η γεωλογική γνώση να ενσωματωθεί ουσιαστικά τόσο στον χωροταξικό σχεδιασμό όσο και στον σχεδιασμό των νέων έργων.

«Οι παραγωγοί της Κρήτης δεν πρέπει να μείνουν μόνοι τους»

Το Παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. καλεί την Κυβέρνηση, την Περιφέρεια Κρήτης και τους αρμόδιους Δήμους να κινηθούν άμεσα και συντονισμένα για την αντιμετώπιση των συνεπειών.

Παράλληλα, οι γεωτεχνικοί του νησιού δηλώνουν ότι θέτουν την επιστημονική γνώση και την εμπειρία τους στη διάθεση των αρμόδιων φορέων, προκειμένου να υποστηριχθεί η επανεκκίνηση της αγροτικής δραστηριότητας στις πληγείσες περιοχές.

«Οι παραγωγοί της Κρήτης δεν πρέπει να μείνουν μόνοι τους», καταλήγει η ανακοίνωση, την οποία υπογράφει εκ μέρους της Διοικούσας Επιτροπής του Παραρτήματος Κρήτης η πρόεδρος, Δρ Άννα Δασκαλάκη.