Μια σπουδαία ανακάλυψη που έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στην παλαιοντολογική ιστορία της Κρήτης έγινε στη Σητεία, όπου επιστημονική ομάδα έφερε στο φως το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου που έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.
Το εντυπωσιακό εύρημα εντοπίστηκε στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Σητείας και, σύμφωνα με την προκαταρκτική επιστημονική μελέτη, ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν μεγαλόσωμο ρινόκερο με δύο κέρατα που έζησε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο.
Πίσω από τη νέα ανακάλυψη βρίσκεται επιστημονική ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με επικεφαλής τον καθηγητή Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργο Ηλιόπουλο.
Το νέο εύρημα ενισχύει ακόμη περισσότερο την εικόνα για τον τεράστιο παλαιοντολογικό πλούτο της περιοχής, η ιστορία της οποίας εκτείνεται σε βάθος σχεδόν 300 εκατομμυρίων ετών.
Πώς εντοπίστηκε το κρανίο
Η νέα θέση με τα απολιθωμένα οστά εντοπίστηκε τον περασμένο Μάρτιο, όταν η επιστημονική ομάδα πραγματοποιούσε παλαιοντολογική επισκόπηση στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας και χρηματοδότησης με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Σητείας και τον Δήμο Σητείας, με στόχο την έρευνα και ανάδειξη του παλαιοντολογικού πλούτου του Γεωπάρκου.
Όταν οι επιστήμονες εντόπισαν τη νέα θέση, ακολούθησε προσεκτική ανασκαφή των απολιθωμένων οστών.
Το υλικό δεν απομακρύνθηκε τμηματικά, αλλά ως ένα ενιαίο μπλοκ μαζί με το ίζημα που το περιέβαλλε, προκειμένου να προστατευθεί κατά τη μεταφορά του.
Στη συνέχεια συσκευάστηκε και μεταφέρθηκε στο Εργαστήριο Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, όπου ξεκίνησε η ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία καθαρισμού και συντήρησης.
Η επεξεργασία του υλικού ολοκληρώθηκε πρόσφατα και αποκάλυψε το σημαντικότερο εύρημα: το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου.
Σώθηκε το μισό κρανίο – Βρέθηκαν και τρεις γομφίοι
Παρά τα εκατομμύρια χρόνια που έχουν περάσει, σημαντικό μέρος του κρανίου κατάφερε να διατηρηθεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, έχει σωθεί περίπου το μισό κρανίο, καθώς το τμήμα που λείπει είχε ήδη καταστραφεί από τη διάβρωση πριν από την ανακάλυψή του.
Ακόμη μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στο διατηρημένο τμήμα εντοπίστηκαν τρεις γομφίοι της αριστερής άνω γνάθου.
Η προκαταρκτική εξέταση των χαρακτηριστικών του κρανίου επέτρεψε στους επιστήμονες να προχωρήσουν στην πρώτη αναγνώριση του ζώου.
Πρόκειται για έναν μεγάλο ρινόκερο με δύο κέρατα, ο οποίος ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis.
Το συγκεκριμένο είδος έζησε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο στην περιοχή της Δυτικής Ευρασίας και θεωρείται χαρακτηριστικός αντιπρόσωπος των περισσοδάκτυλων της λεγόμενης Πικερμικής πανίδας.
Περπατούσε στην Κρήτη πριν από 8,5 εκατ. χρόνια
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση των επιστημόνων για την ηλικία του απολιθώματος.
Ο ρινόκερος φαίνεται ότι έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια, σε μια Κρήτη εντελώς διαφορετική από τη σημερινή.
Μάλιστα, το νέο εύρημα φαίνεται να έχει περίπου την ίδια ηλικία με το γιγάντιο δεινοθήριο της Αγίας Φωτιάς (Deinotherium proavum), ένα από τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά ευρήματα που έχουν συνδεθεί με την περιοχή.
Η παρουσία πλέον και του Dihoplus pikermiensis προσφέρει νέα δεδομένα στους επιστήμονες για τη σύνθεση της πανίδας που υπήρχε στην ανατολική Κρήτη κατά το Ανώτερο Μειόκαινο.
Παράλληλα, ενισχύεται η εικόνα ότι η Σητεία και γενικότερα η Κρήτη φιλοξενούσαν εκείνη την περίοδο σημαντική χερσαία πανίδα, η οποία παρουσίαζε ομοιότητες με την πανίδα της Δυτικής Ευρασίας.
Ένα παλαιοντολογικό «ταξίδι» 300 εκατ. ετών
Το νέο εύρημα έρχεται να προστεθεί σε έναν ήδη εντυπωσιακό κατάλογο απολιθωμάτων και γεωλογικών τεκμηρίων που έχουν εντοπιστεί στην ευρύτερη περιοχή του Γεωπάρκου της Σητείας.
Η παλαιοντολογική ιστορία του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Σητείας καλύπτει σχεδόν 300 εκατομμύρια χρόνια.
Ξεκινά από τα φυτικά υπολείμματα του Λιθανθρακοφόρου, συνεχίζεται με τους Ρουδιστές του Κρητιδικού και φτάνει στο γιγάντιο Δεινοθήριο του Μειόκαινου και στα νάνα ενδημικά θηλαστικά του Πλειστόκαινου.
Πλέον, το κρανίο του μεγάλου ρινόκερου έρχεται να εμπλουτίσει ακόμη περισσότερο αυτό το μοναδικό παλαιοντολογικό αρχείο.
Ταυτόχρονα, δημιουργεί νέες προσδοκίες για όσα ενδέχεται να κρύβει ακόμη το υπέδαφος της περιοχής.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η συνέχιση της έρευνας μπορεί να οδηγήσει στην αποκάλυψη νέων σημαντικών ευρημάτων, τα οποία θα συμπληρώσουν την εικόνα για την παλαιοντολογική ιστορία του Ανώτερου Μειόκαινου τόσο στη Σητεία όσο και στην υπόλοιπη Κρήτη.
Η ομάδα πίσω από τη σημαντική ανακάλυψη
Στις ανασκαφικές εργασίες και στη συντήρηση του Dihoplus pikermiensis συμμετείχε η επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Γιώργο Ηλιόπουλο.
Στην ομάδα συμμετείχαν επίσης η Δρ Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ Ιρενα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, καθώς και οι Benoit Ficart και Thomas Beard.
Η ανακάλυψη του ρινόκερου ηλικίας εκατομμυρίων ετών αποτελεί πλέον ένα ακόμη σημαντικό τεκμήριο για έναν κόσμο που υπήρχε στην Κρήτη πολύ πριν αποκτήσει το νησί τη σημερινή του μορφή και ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για τη συνέχιση της επιστημονικής έρευνας σε μια περιοχή με εξαιρετικά πλούσιο παλαιοντολογικό παρελθόν.
και Facebook 
