Καταγγελίες-σοκ για θεραπείες εξωσωματικής στη Κύπρο – Άγνωστοι δότες πίσω από τις γεννήσεις παιδιών

Σοβαρές καταγγελίες σχετικά με την προέλευση γενετικού υλικού σε θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα φέρνει στο φως έρευνα του BBC, προκαλώντας έντονο προβληματισμό. Τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους με Βρετανούς γονείς, εκτιμάται ότι μπορεί να έχουν γεννηθεί με σπέρμα ή ωάρια διαφορετικών δοτών από εκείνους που είχαν επιλέξει οι οικογένειές τους.

Οι γονείς είχαν απευθυνθεί σε κλινικές στα κατεχόμενα, επιλέγοντας δότες μέσα από διεθνείς τράπεζες γενετικού υλικού. Στις επιλογές τους περιλαμβάνονταν στοιχεία όπως το ιατρικό ιστορικό, η καταγωγή, η εξωτερική εμφάνιση, η μόρφωση και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των δοτών.

Ωστόσο, γενετικές εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε 11 παιδιά αποκάλυψαν διαφορετική εικόνα. Τα αποτελέσματα έδειξαν καταγωγή που παραπέμπει στην Τουρκία ή σε γειτονικές περιοχές, αντί για χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπως είχαν ενημερωθεί οι οικογένειες.

Τα περιστατικά συνδέονται με κλινικές που δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί σε προορισμό για θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κυρίως λόγω του χαμηλότερου κόστους και των υψηλών ποσοστών επιτυχίας που προβάλλονται. Παράλληλα, όμως, απουσιάζει ένας ανεξάρτητος μηχανισμός εποπτείας αντίστοιχος με εκείνους που λειτουργούν σε άλλες χώρες.

Στο επίκεντρο συγκεκριμένη κλινική

Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου οι μισές από τις υποθέσεις που εξετάστηκαν σχετίζονται με το Doğuş IVF Centre στα κατεχόμενα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μητέρας από τη Βρετανία, η οποία το 2012 κατέβαλε περίπου 4.000 ευρώ για θεραπεία με σπέρμα που, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε λάβει, προερχόταν από συγκεκριμένο Δανό δότη της Cryos International.

Χρόνια αργότερα, γενετικός έλεγχος έδειξε ότι ο συγκεκριμένος άνδρας δεν ήταν ο βιολογικός πατέρας του παιδιού. Η Cryos ανέφερε στο BBC ότι δεν εντόπισε στοιχεία αποστολής του συγκεκριμένου δείγματος προς την κλινική και ότι είχε διακόψει τη συνεργασία μαζί της, τοποθετώντας την στη «μαύρη λίστα» της από το 2016.

Η γιατρός Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ, το όνομα της οποίας εμφανίζεται στις καταγγελίες, αρνήθηκε ότι υπήρξε οποιαδήποτε παρανομία και δήλωσε πως δεν είχε την ευθύνη για τις παραγγελίες σπέρματος. Ο διευθυντής της κλινικής και η υπεύθυνη συντονισμού ασθενών δεν προχώρησαν σε σχολιασμό των καταγγελιών.

Έντονος προβληματισμός στη Βρετανία

Η Βρετανική Εταιρεία Γονιμότητας χαρακτήρισε τα ευρήματα ιδιαίτερα σοβαρά, επισημαίνοντας ότι η επανάληψη παρόμοιων περιστατικών δημιουργεί την εικόνα ενός ευρύτερου και όχι μεμονωμένου προβλήματος.

Το θέμα έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στη Βρετανία. Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών επικαιροποίησε στις 14 Αυγούστου την ταξιδιωτική του οδηγία, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που μπορεί να συνδέονται με θεραπείες γονιμότητας στα κατεχόμενα, εξαιτίας του διαφορετικού ρυθμιστικού πλαισίου.

Από την πλευρά της, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι συγκεκριμένες κλινικές δεν υπάγονται στο δικό της σύστημα ελέγχου και εποπτείας. Παράλληλα, έχει υπογραμμίσει πως δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την ποιότητα και την ασφάλεια των υπηρεσιών που παρέχονται στα κατεχόμενα.