Την πρακτική της κατάθεσης τροπολογιών αργά το βράδυ, ακόμη και λίγες ώρες πριν από την ψήφισή τους, αναδεικνύει νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Τι ώρες έρχονται οι τροπολογίες στη Βουλή;».
Η έρευνα, που βασίστηκε σε στοιχεία από 2.064 τροπολογίες της περιόδου 2014-2026, καταγράφει ότι, παρά τις βελτιώσεις που έχουν σημειωθεί στην ποιότητα της νομοθέτησης, η κατάθεση άσχετων ή ουσιαστικά εκπρόθεσμων τροπολογιών παραμένει σταθερό πρόβλημα για τη λειτουργία της νομοθετικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, από το 2021 και μετά παρατηρείται έντονη μετατόπιση της κατάθεσης τροπολογιών προς τις νυχτερινές ώρες. Ενώ πριν από το 2020 το ποσοστό των τροπολογιών που υποβάλλονταν μετά τις 21:00 κυμαινόταν από 2% έως 12%, την περίοδο 2023-2025 ξεπέρασε το 70%.
Στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, από τον Ιούλιο του 2023 έως τον Μάιο του 2026, το 76% των τροπολογιών κατατέθηκε μεταξύ 21:00 και 01:00. Μάλιστα, περισσότερες από τις μισές εισήχθησαν στο δίωρο 22:00-23:59.
Ακόμη πιο έντονο είναι το φαινόμενο στις τροπολογίες της τελευταίας στιγμής. Όπως αναφέρει η μελέτη, το 81% των τροπολογιών που κατατέθηκαν μόλις μία ημέρα πριν από την ψήφισή τους εισήχθησαν στη Βουλή από τις 21:00 έως τη 01:00. Το 2026, παρά τη μερική αποκλιμάκωση στο σύνολο των τροπολογιών, το 88,9% των τροπολογιών που κατατέθηκαν μία ημέρα πριν από την ψήφιση υποβλήθηκαν μετά τις 21:00.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι, αν και ο συνολικός αριθμός των τροπολογιών έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, το περιεχόμενό τους εμφανίζεται πλέον πιο «φορτωμένο». Το 2025 αντιστοιχούσαν σχεδόν τέσσερα άρθρα ανά τροπολογία, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2019, στοιχείο που συνδέεται με τη χρήση των λεγόμενων «ερανιστικών» τροπολογιών.
Παράλληλα, η κατάργηση της πρακτικής κατάθεσης τροπολογιών την ίδια ημέρα της ψήφισης δεν φαίνεται να έχει οδηγήσει σε ουσιαστική αύξηση του χρόνου κοινοβουλευτικής επεξεργασίας. Αντίθετα, σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, οι τροπολογίες μεταφέρθηκαν πρακτικά λίγες ώρες νωρίτερα, ημερολογιακά την προηγούμενη ημέρα, αλλά αργά το βράδυ. Έτσι, το 2026 ένας βουλευτής διαθέτει κατά μέσο όρο μόλις 11 ώρες ανά άρθρο τροπολογίας για να μελετήσει, να διαβουλευτεί και να αποφασίσει την ψήφο του.
Το ΚΕΦΙΜ υπογραμμίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κοινοβουλευτική διαδικασία, αλλά και την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων, καθώς οι τροπολογίες μπορούν να αλλάζουν κανόνες με άμεσες συνέπειες. Όταν κατατίθενται αργά τη νύχτα και ψηφίζονται λίγες ώρες αργότερα, περιορίζεται ο χρόνος για δημόσιο διάλογο, επεξεργασία και κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Σύμφωνα με το Κέντρο, η πρακτική αυτή μειώνει τη διαφάνεια, ιδιαίτερα όταν οι τροπολογίες περιλαμβάνουν πολλές ή άσχετες μεταξύ τους διατάξεις. Όπως σημειώνει, η καλή νομοθέτηση προϋποθέτει σαφείς, σταθερούς και εφαρμόσιμους νόμους, λιγότερη αβεβαιότητα και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, το ΚΕΦΙΜ τονίζει ότι πρόκειται για διαχρονική πρακτική που περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο για ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και αποδυναμώνει τη διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης απαιτεί τήρηση του Συντάγματος και του θεσμικού πλαισίου, ουσιαστική διαβούλευση, επαρκή τεκμηρίωση των ρυθμίσεων και αποφυγή άσχετων διατάξεων σε νομοσχέδια διαφορετικού αντικειμένου.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε ότι οι τροπολογίες μπορούν να καλύπτουν πραγματικές και επείγουσες ανάγκες, ωστόσο όταν κατατίθενται συστηματικά αργά τη νύχτα, περιλαμβάνουν άσχετες διατάξεις και ψηφίζονται λίγες ώρες αργότερα, περιορίζουν τον ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Όπως ανέφερε, παρά τη σημαντική βελτίωση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στην ποιότητα της νομοθέτησης, η Κυβέρνηση και η Βουλή οφείλουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την πρακτική των ουσιαστικά εκπρόθεσμων και άσχετων τροπολογιών.
και Facebook 
