Στεγαστικό: Τα νέα μέτρα που εξετάζονται για ενοίκια, Golden Visa και φθηνά στεγαστικά δάνεια

Νέες παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας περιλαμβάνει το σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο την αύξηση της προσφοράς ακινήτων και την αντιμετώπιση των πιέσεων στα ενοίκια.

Το κυβερνητικό σχέδιο κινείται σε βάθος δεκαετίας και προβλέπει φορολογικά κίνητρα για την κατασκευή νέων κατοικιών που θα διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση, αλλά και μηχανισμούς παρακολούθησης της κτηματαγοράς, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα φαινόμενα υπερβολικής αύξησης τιμών.

Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την ανέγερση κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Το μέτρο στοχεύει να λειτουργήσει ως κίνητρο για κατασκευαστικές εταιρείες, προκειμένου να επενδύσουν σε ακίνητα που θα διατεθούν με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα.

Η συγκεκριμένη πρόταση συνδέεται με την Οδηγία 2022/542 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δίνει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, μεταξύ άλλων και για την κατασκευή κατοικιών στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη δημιουργία εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων, ο οποίος θα παρακολουθεί τις τιμές αγοράς και μίσθωσης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Μέσα από τον δείκτη, το Δημόσιο θα μπορεί να εντοπίζει περιοχές με αυξημένη στεγαστική πίεση και να σχεδιάζει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ο δείκτης θα αξιοποιεί στοιχεία από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις, φορολογικές δηλώσεις και άλλα δεδομένα της αγοράς. Σύμφωνα με το σχέδιο, θα μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο για τον καθορισμό ανώτατων ορίων μισθώματος ή άλλων κανόνων ρύθμισης, κυρίως σε κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.

Παράλληλα, εξετάζεται η καθιέρωση ειδικής κατηγορίας Golden Visa, η οποία θα συνδέεται με επενδύσεις σε περισσότερα του ενός ακίνητα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Στόχος είναι να αυξηθεί η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών και να περιοριστεί ο αριθμός κενών ή αδρανών ακινήτων.

Στο σχέδιο περιλαμβάνονται επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις προς τις τράπεζες, ώστε να χορηγούν χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος. Η πρόταση προβλέπει ένα μοντέλο αντίστοιχο με το «Σπίτι μου», στο οποίο το Δημόσιο δεν θα επιδοτεί απευθείας το επιτόκιο, αλλά θα δίνει φορολογικά κίνητρα στα πιστωτικά ιδρύματα για ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης.

Το εθνικό σχέδιο προβλέπει συνολικά ένα πλέγμα 36 υφιστάμενων και 14 νέων μέτρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η επέκταση του προγράμματος «Σπίτι μου» με τρίτη φάση, για την πρόσβαση νέων και νοικοκυριών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος στην απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Προτείνεται ακόμη η δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, στα πρότυπα του καταργηθέντος Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, ο οποίος θα αναλάβει κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των πολιτικών στέγασης.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η λειτουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης σε επίπεδο δήμων, τα οποία θα λειτουργούν ως διαμεσολαβητές ανάμεσα σε ιδιοκτήτες, κοινωνικές υπηρεσίες και υποψήφιους ενοικιαστές.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης πολεοδομικά κίνητρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, όπως ευελιξίες στον συντελεστή δόμησης και ταχύτερες διαδικασίες επανάχρησης ανενεργών κτηρίων, υπό την προϋπόθεση ότι μέρος των νέων κατοικιών θα διατίθεται για κοινωνική ή προσιτή στέγαση.

Για τους φοιτητές, προωθείται η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας φοιτητικής συγκατοίκησης, μέσω της οποίας οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να καταχωρούν ακίνητα κατάλληλα για μίσθωση ή συγκατοίκηση. Η πλατφόρμα θα μπορεί να συνδυαστεί με οικονομικά κίνητρα και κρατικές εγγυήσεις προς τους ιδιοκτήτες.

Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δράσεις για την ενίσχυση της στεγαστικής πολιτικής, όπως το πρόγραμμα κατασκευής νέων φοιτητικών εστιών μέσω ΣΔΙΤ, συνολικού προϋπολογισμού 737,5 εκατ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία περίπου 8.600 νέων κλινών έως το 2028 και το 2029.

Παράλληλα, προχωρά πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών για νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, από το οποίο εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν 15.000 έως 20.000 δικαιούχοι.

Το σχέδιο συμπληρώνεται από ειδική πλατφόρμα για τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων σε νησιωτικούς δήμους, καθώς και από εξειδικευμένο πρόγραμμα παραχώρησης δημόσιας γης σε νησιά για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.

Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»