Διανύουμε τη σημαντικότερη και ιερότερη περίοδο της Χριστιανοσύνης, τη Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών και της Σταύρωσης του Ιησού Χριστού.
Όλοι οι Χριστιανοί θα ζήσουν και φέτος το μαρτύριο του Χριστού, ευρισκόμενοι τις άγιες αυτές ημέρες μέσα στο εκκλησιαστικό περιβάλλον, από τους ύμνους και τα Ευαγγέλια των θρησκευτικών ακολουθιών.
Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής αναμένεται να γιορτάσουν τα Πάθη, τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού με τον φόβο των πυραύλων και των βομβαρδισμών, ιδιαίτερα στους Αγίους Τόπους, χωρίς την επί γης ειρήνη και την ανθρώποις ευδοκία, με προληπτικά, αστυνομικά και περιοριστικά μέτρα.
Δεν ξεχνάμε τα δύσκολα χρόνια της Οθωμανικής κατοχής, όταν ο λαός μας ζούσε τις άγιες μέρες διαβάζοντας τα λόγια των χριστιανικών βιβλίων και ακούγοντας τα κηρύγματα των κληρικών, διατυπωμένα με την αρχαία ελληνική φρασεολογία. Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι περίοδος κατάνυξης, περισυλλογής και πνευματικής αναγέννησης, με γνωμικά που εστιάζουν τα Πάθη, την αγάπη, τη συγχώρεση και την ελπίδα της Ανάστασης.
Είναι πολλές οι φράσεις από τα Ευαγγέλια και τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας που έχουν γίνει παροιμιώδεις και χρησιμοποιούνται σήμερα στην καθομιλουμένη, συνυφασμένες με τη ζωή και την καθημερινότητα.
Πάντοτε ο λαός μας χρησιμοποιούσε στις καθημερινές συζητήσεις φράσεις από την Αγία Γραφή, οι οποίες σταδιακά καθιερώθηκαν και έγιναν τμήμα της νεοελληνικής γλώσσας.
Κάθε μία από αυτές, με τη μεταφορική της έννοια, προσδίδει ιδιαίτερη έμφαση στις συζητήσεις, αναδεικνύοντας τη μεγάλη επιρροή των ιερών κειμένων και της υμνολογίας της Μεγάλης Εβδομάδας.
Ακολουθούν οι πιο χαρακτηριστικές παροιμιώδεις φράσεις με σύντομη ερμηνεία:
<< Ιδού ο Νυμφίος έρχεται >>
Χρησιμοποιείται για να αναγγείλουμε την άφιξη κάποιου, συχνά και με ειρωνική διάθεση.
<< Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι >>
Δηλώνει ότι πρέπει να αποδίδουμε στον καθένα αυτό που του ανήκει και να σεβόμαστε την εξουσία.
<< Έχω τραβήξει τα πάθη του Χριστού >>
Λέγεται όταν θέλουμε να δείξουμε έντονα ότι έχουμε περάσει μεγάλες δυσκολίες ή ταλαιπωρία.
<< Πριν αλέκτωρ λαλήσει >>
Χρησιμοποιείται όταν κάτι πρόκειται να συμβεί πολύ σύντομα ή να αποδειχθεί γρήγορα.
<< Διυλίζει τον κώνωπα και καταπίνει την κάμηλον >>
Αναφέρεται σε ανθρώπους που εστιάζουν σε ασήμαντα λάθη και αγνοούν σοβαρά.
<< Μάχαιραν έδωσες και μάχαιραν θα λάβεις >>
Σημαίνει ότι οι πράξεις επιστρέφουν στον άνθρωπο.
<< Από τον Άννα στον Καϊάφα >>
Όταν κάποιος ταλαιπωρείται πηγαίνοντας από τον έναν υπεύθυνο στον άλλον χωρίς λύση.
<< Διαρρηγνύει τα ιμάτιά του >>
Χρησιμοποιείται ειρωνικά για κάποιον που αντιδρά υπερβολικά.
<< Επί ξύλου κρεμάμενος >>
Δηλώνει δύσκολη κατάσταση χωρίς βοήθεια.
<< Μνήσθητί μου, Κύριε >>
Έκφραση αγανάκτησης, φόβου ή έκπληξης.
<< Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι >>
Δείχνει συγχώρεση προς όσους αδικούν χωρίς επίγνωση.
<< Δια τον φόβο των Ιουδαίων >>
Χρησιμοποιείται για μέτρα που λαμβάνονται προληπτικά λόγω φόβου ή κινδύνου.
<< Και έσται η εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης >>
Αναφέρεται σε λάθος που μπορεί να επαναληφθεί χειρότερο από το προηγούμενο.
Φέτος, ο λαός μας βιώνει το πένθος των Αγίων Παθών και την Ανάσταση του Κυρίου, ενώ στην ευρύτερη περιοχή μαίνονται πόλεμοι, όπως ο Ρωσοουκρανικός και εκείνος στη Μέση Ανατολή.
Γι’ αυτό, με προσοχή και προσευχή, ας προσέλθουμε στις εκκλησίες, ας στρώσουμε το πασχαλινό τραπέζι με τις οικογένειες και τους φίλους μας, ευχόμενοι:
Καλή Ανάσταση και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία.
Ηράκλειο, 6-4-2026
Μαρίνος Παττακός







