«Όχι» σε ελλιπή σχεδιασμό για την Κρήτη: Η ερώτηση Αυγενάκη για τα «τυφλά» τμήματα του Νότιου Οδικού Άξονα

Ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστο Δήμα, κατέθεσε ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου, Λευτέρης Αυγενάκης, αναδεικνύοντας την πορεία ωρίμανσης των υφιστάμενων μελετών του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΝΟΑΚ) και την ανάγκη σαφούς ενημέρωσης για την εξέλιξή τους, καθώς και την επιτακτική αναγκαιότητα άμεσης ανάθεσης των μελετών για τα κρίσιμα τμήματα Πραιτώρια – κόμβος Αρκαλοχωρίου και Βιάννος – Ιεράπετρα – κόμβος Αρκαλοχωρίου, με στόχο την ένταξή τους ως συνοδών έργων του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου.

Ο ΝΟΑΚ ως έργο στρατηγικής σημασίας για τη νότια Κρήτη

Στην κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Λευτέρης Αυγενάκης επισημαίνει ότι ο ΝΟΑΚ «αποτελεί ένα έργο στρατηγικής σημασίας για τη νότια ενδοχώρα του νησιού, καθώς συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, την ενίσχυση της προσβασιμότητας και την αξιοποίηση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων περιοχών με έντονη παραγωγική και τουριστική δραστηριότητα».

Όπως υπογραμμίζει, η ανάπτυξη ενός σύγχρονου, ασφαλούς και λειτουργικού οδικού άξονα για τη νότια Κρήτη δεν συνιστά απλώς ένα ακόμα τεχνικό έργο υποδομής, αλλά μία συνολική αναπτυξιακή παρέμβαση με ισχυρό κοινωνικό, οικονομικό και περιφερειακό αποτύπωμα. Πρόκειται για ένα έργο που αφορά άμεσα τη Μεσαρά, τη Βιάννο, το νότιο Ρέθυμνο και το νότιο Λασίθι, δηλαδή περιοχές με ισχυρή αγροτική παραγωγή, σημαντική τουριστική δυναμική και αυξημένες καθημερινές ανάγκες ασφαλούς μετακίνησης κατοίκων, επαγγελματιών και επισκεπτών.

Ο Βουλευτής Ηρακλείου επισημαίνει ακόμη ότι, στο σημερινό αναπτυξιακό περιβάλλον της Κρήτης, η προώθηση του ΝΟΑΚ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς το νησί βρίσκεται σε μία περίοδο σημαντικών επενδύσεων σε έργα μεταφορών και υποδομών. Όπως αναφέρει στην ερώτησή του, «η προώθηση του ΝΟΑΚ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς το νησί εισέρχεται σε μία περίοδο σημαντικών επενδύσεων σε υποδομές μεταφορών, με την κατασκευή του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου στο Καστέλλι και την προώθηση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ)».

Τα έργα αυτά, όπως υπογραμμίζεται, προχωρούν με συνέπεια, αποτελώντας κεντρικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης και του ίδιου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπό τη στενή εποπτεία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, γεγονός που δημιουργεί ένα ισχυρό αναπτυξιακό υπόβαθρο για την Κρήτη.

Άμεση εικόνα από την πρόοδο του έργου στο Καστέλλι

Ο Λευτέρης Αυγενάκης αναφέρεται και στην πρόσφατη επίσκεψή του στο εργοτάξιο του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου, επισημαίνοντας ότι είχε την ευκαιρία να διαπιστώσει από κοντά την πρόοδο των εργασιών. Όπως σημειώνει, «είχα την ευκαιρία πρόσφατα να ξεναγηθώ στο εργοτάξιο του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου με περισσότερα από 80 κομματικά στελέχη του Νομού Ηρακλείου», ενώ προσθέτει ότι υπάρχει πρόθεση να συνεχιστούν αντίστοιχες οργανωμένες επισκέψεις σε μεγάλα έργα υποδομών της Κρήτης, με στόχο τη διαρκή ενημέρωση και την ουσιαστική επαφή με την εξέλιξή τους.

Η πρόοδος των υφιστάμενων μελετών του άξονα

Στην ερώτησή του αναγνωρίζει ότι έχουν ήδη γίνει ορισμένα ουσιαστικά βήματα για την ωρίμανση επιμέρους τμημάτων του άξονα, μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με την Περιφέρεια Κρήτης, τους Δήμους της νότιας Κρήτης και τους αρμόδιους φορείς. Όπως σημειώνει, «έχουν ήδη δρομολογηθεί σημαντικά βήματα για την ωρίμανση ορισμένων τμημάτων του άξονα, μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με την Περιφέρεια Κρήτης, τους Δήμους της νότιας Κρήτης και τους αρμόδιους φορείς».

Ωστόσο, όπως τονίζει, απαιτείται πλέον επίσημη, σαφής και τεκμηριωμένη ενημέρωση για την ακριβή πορεία εξέλιξης των υφιστάμενων μελετών, τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσής τους και τον συνολικό προϋπολογισμό τους. Ειδικότερα, αναφέρεται στα τμήματα Καστέλλι – Στόλοι και Στόλοι – Πραιτώρια, για τα οποία, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη και παρακολουθούνται από τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ).

Σε ό,τι αφορά το τμήμα Καστέλλι – Στόλοι, στην ερώτηση επισημαίνεται ότι «χαρακτηρίζεται από μεσαίο βαθμό ωρίμανσης. Έχει εκπονηθεί και εγκριθεί ο λειτουργικός και γεωμετρικός σχεδιασμός και εκκρεμεί η έγκριση του κατασκευαστικού σχεδιασμού (οριστικές μελέτες). Επίσης, έχει εγκριθεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση (Α.Ε.Π.Ο.)». Πρόκειται, συνεπώς, για ένα τμήμα στο οποίο έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά απαιτούνται τα επόμενα κρίσιμα βήματα προκειμένου να καταστεί πλήρως ώριμο για την υλοποίησή του.

Αντίστοιχα, για το τμήμα Στόλοι – Πραιτώρια, υπογραμμίζεται ότι «χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό ωρίμανσης, καθώς έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί ο λειτουργικός, γεωμετρικός και ο κατασκευαστικός σχεδιασμός». Η επισήμανση αυτή αποτυπώνει ότι το συγκεκριμένο τμήμα βρίσκεται σε σημαντικά προωθημένο στάδιο και, ως εκ τούτου, καθίσταται αναγκαίο να υπάρξει ξεκάθαρη ενημέρωση για τα επόμενα στάδια, το χρονοδιάγραμμα και την προοπτική υλοποίησής του.

Παράλληλες παρεμβάσεις οδικών υποδομών στη Μεσαρά

Παράλληλα, ο Λευτέρης Αυγενάκης αναδεικνύει και την πρόοδο που καταγράφεται σε άλλα σημαντικά έργα οδικής υποδομής στην ευρύτερη περιοχή της Μεσαράς, τα οποία επίσης συμβάλλουν στη συνολική αναβάθμιση της προσβασιμότητας και της κυκλοφοριακής λειτουργίας της περιοχής. Όπως σημειώνει, η Περιφέρεια Κρήτης προωθεί τη μελετητική ωρίμανση σημαντικών έργων, όπως οι παρακάμψεις Μοιρών και Τυμπακίου.

Για την παράκαμψη Μοιρών, στην ερώτηση αναφέρεται ότι «βρίσκονται σε εξέλιξη οι υπολειπόμενες μελέτες, βάσει σύμβασης που υπογράφηκε το 2024, με στόχο την ολοκλήρωσή τους εντός του 2026 ώστε το έργο να καταστεί ώριμο προς δημοπράτηση». Αντίστοιχα, για την παράκαμψη Τυμπακίου επισημαίνεται ότι «προχωρούν οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης και οριστικοποίησης της χάραξης, με στόχο την αντιμετώπιση των αυξημένων κυκλοφοριακών πιέσεων που παρατηρούνται στον οικισμό και στην ευρύτερη περιοχή».

Τα κρίσιμα «τυφλά» τμήματα και η ανάγκη άμεσης προώθησης

Ο πρ. Υπουργός δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στα δύο κρίσιμα, όπως τα χαρακτηρίζει, «τυφλά» τμήματα του ΝΟΑΚ, τα οποία παραμένουν εκκρεμή και είναι απολύτως απαραίτητα για να επιτευχθεί η πλήρης λειτουργική διασύνδεση της νότιας Κρήτης με το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα τμήματα Πραιτώρια – κόμβος Αρκαλοχωρίου και Βιάννος – Ιεράπετρα – κόμβος Αρκαλοχωρίου.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «παραμένει κρίσιμη η προώθηση των δύο «τυφλών» τμημάτων του ΝΟΑΚ, που θα διασφαλίσουν την πλήρη διασύνδεση της νότιας Κρήτης με το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου». Πρόκειται για μία απολύτως κομβική επισήμανση, καθώς αποτυπώνει ότι χωρίς την προώθηση αυτών των τμημάτων, η συνολική αρχιτεκτονική του έργου παραμένει ελλιπής και η νότια Κρήτη δεν αποκτά την αναγκαία ισόρροπη πρόσβαση στις νέες μεγάλες υποδομές του νησιού.

Μάλιστα, στην ερώτηση σημειώνεται ρητά ότι «η ένταξη, ως συνοδών έργων του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου, της ανάθεσης των μελετών για τα δύο αυτά τμήματα αποτελεί κοινή στόχευση της Περιφέρειας Κρήτης και των Δήμων της νότιας Κρήτης». Με τον τρόπο αυτό καταγράφεται σαφώς ότι το αίτημα δεν είναι μεμονωμένο, αλλά αποτελεί συγκροτημένη και κοινή διεκδίκηση της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών της νότιας Κρήτης.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης τονίζει ακόμη ότι η χάραξη και η τελική διαδρομή για τα συγκεκριμένα τμήματα «θα πρέπει να υποδειχθούν από τους αρμόδιους τεχνικούς και μελετητές, με κριτήρια τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, την ταχύτητα υλοποίησης και την ασφάλεια ενός τόσο σημαντικού αναπτυξιακού έργου», υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται σοβαρός τεχνικός σχεδιασμός, ιεράρχηση και αποτελεσματικός προγραμματισμός, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Σύμπλευση με την αυτοδιοίκηση και κοινή διεκδίκηση

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Βουλευτής Ηρακλείου αναφέρεται και στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Περιφερειάρχη Κρήτης, επισημαίνοντας ότι «κατά την πρόσφατη συνάντηση που είχα με τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη, υπογραμμίστηκε η ανάγκη να προχωρήσει άμεσα η ανάθεση των σχετικών μελετών».

Επιπλέον, στην ερώτηση γίνεται αναφορά και στην επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο εργοτάξιο του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου, στις 30 Ιανουαρίου 2026, κατά την οποία, όπως σημειώνεται, «επισημάνθηκε η σημασία της προώθησης των απαραίτητων μελετών για τα εκκρεμή τμήματα του ΝΟΑΚ, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την πλήρη ωρίμανση του έργου».

Πολιτικές τοποθετήσεις και ανάγκη επαναξιολόγησης προτεραιοτήτων

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, επίσης, η αναφορά στην υπ’ αριθμ. 636 επίκαιρη ερώτηση που συζητήθηκε στη Βουλή στις 11.03.2026, κατά την οποία ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Νίκος Ταχιάος ανέφερε, σύμφωνα με το κείμενο της ερώτησης, ότι «δεδομένου ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη δύο μεγάλα έργα υποδομών στην Κρήτη, ο ΒΟΑΚ και το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου, το ζήτημα της προώθησης του Νότιου Οδικού Άξονα είναι άκαιρο».

Ο Λευτέρης Αυγενάκης, μέσα από την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, καθιστά σαφές ότι η αντίληψη αυτή δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της νότιας Κρήτης, ούτε συνάδει με τα αιτήματα της Περιφέρειας, των Δήμων και των τοπικών κοινωνιών. Όπως τονίζει, «η προώθηση των αναγκαίων μελετών για τα τμήματα Πραιτώρια – κόμβος Αρκαλοχωρίου και Βιάννος – κόμβος Αρκαλοχωρίου και η ένταξή τους στα συνοδά έργα του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου αποτελεί πάγιο αίτημα της Περιφέρειας Κρήτης, των Δήμων της νότιας Κρήτης και των τοπικών κοινωνιών».

Με την παρέμβασή του, ο Βουλευτής Ηρακλείου μεταφέρει με σαφήνεια τη θέση της τοπικής κοινωνίας και της αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική διασύνδεση της νότιας Κρήτης με τις νέες μεγάλες υποδομές του νησιού δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον θέμα. Αντιθέτως, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, για βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, για ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και για τη στήριξη των παραγωγικών και τουριστικών δραστηριοτήτων της ευρύτερης περιοχής.

Τα ερωτήματα προς τον Υπουργό

Όπως αναφέρεται καταληκτικά στην ερώτηση, «η πρόοδος των υφιστάμενων μελετών και ο σχεδιασμός των υπολοίπων τμημάτων αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την εξέλιξη του έργου». Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά από τον αρμόδιο Υπουργό σαφείς απαντήσεις τόσο για την πορεία των ώριμων και υπό ωρίμανση μελετών, όσο και για την πρόθεση του Υπουργείου να προχωρήσει άμεσα στις αναγκαίες νέες αναθέσεις.

Συγκεκριμένα, με την ερώτησή του ζητά να διευκρινιστεί:

1.     Ποια είναι η ακριβής πρόοδος των μελετών για τα τμήματα Καστέλλι – Στόλοι και Στόλοι – Πραιτώρια του ΝΟΑΚ, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής τους και ποιος ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός κάθε τμήματος;

2.     Υφίσταται σαφής πρόθεση του Υπουργείου, σε συνέχεια και των σχετικών βεβαιώσεων του Πρωθυπουργού, για την άμεση ανάθεση των μελετών των τμημάτων Πραιτώρια – κόμβος Αρκαλοχωρίου και Βιάννος – Ιεράπετρα – κόμβος Αρκαλοχωρίου και για την ένταξή τους στα συνοδά έργα του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Καστελλίου;

Ο Λευτέρης Αυγενάκης επισημαίνει ότι η Κρήτη βρίσκεται σήμερα ενώπιον μιας ιστορικής ευκαιρίας να αποκτήσει ολοκληρωμένο και σύγχρονο πλέγμα υποδομών, που θα συνδέει με ισόρροπο τρόπο τον βορρά με τον νότο, τα αστικά κέντρα με την ενδοχώρα, τις παραγωγικές περιοχές με τις βασικές πύλες μεταφορών του νησιού. Η προώθηση του ΝΟΑΚ, η ολοκλήρωση της μελετητικής ωρίμανσης των υπαρχόντων τμημάτων και η άμεση έναρξη των διαδικασιών για τα εκκρεμή κρίσιμα τμήματα αποτελούν, όπως τονίζει, βασικό όρο για να μην μείνει η νότια Κρήτη στο περιθώριο του μεγάλου αναπτυξιακού σχεδιασμού που βρίσκεται σε εξέλιξη.