Ανάγκη για ένα δίκαιο μικτό εκλογικό σύστημα

Η πρόοδος μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο από τις καινοτομίες που επιδιώκει, αλλά πρωτίστως από την ποιότητα της δημοκρατικής της λειτουργίας.

Ένα πολιτικό σύστημα που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, και όχι προσωπικές ή κομματικές σκοπιμότητες, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Στην Ελλάδα, από την ίδρυση του κράτους έως σήμερα, η διαχρονική παρουσία παλαιοκομματικών πρακτικών και αν ορθόδοξων μεθοδεύσεων, έχει συμβάλει στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Το αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση της δυσπιστίας των πολιτών και η εδραίωση της αντίληψης ότι η πολιτική λειτουργεί συχνά εις βάρος του κοινού καλού.

Ωστόσο, η χώρα μπορεί να αλλάξει πορεία. Με τιμιότητα, θεσμική συνέπεια και ενεργό συμμετοχή τόσο των αιρετών όσο και των πολιτών, είναι εφικτή η υπέρβαση παγιωμένων αρνητικών πρακτικών που για δεκαετίες εμπόδισαν την ουσιαστική συγκρότηση ενός κράτους δικαίου.

Μια ουσιαστική θεσμική τομή προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να είναι η καθιέρωση ενός απλού και δίκαιου μικτού εκλογικού συστήματος. Το πλειοψηφικό σύστημα προσφέρει κυβερνητική σταθερότητα, ενώ το αναλογικό αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη λαϊκή βούληση, χωρίς όμως να διασφαλίζει σταθερές κυβερνήσεις. Το μικτό σύστημα όμως θα συνδυάζει τα πλεονεκτήματα και των δύο, περιορίζοντας τα μειονεκτήματά τους.

Από το 1974 και μετά, οι συχνές αλλαγές της εκλογικής νομοθεσίας με γνώμονα το εκάστοτε πολιτικό συμφέρον συνέβαλαν καθοριστικά στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Η συνέπεια αυτής της πρακτικής είναι εμφανής με αυξανόμενη την αποχή των πολιτών από τις εκλογικές διαδικασίες και την αποδυνάμωση της δημοκρατικής συμμετοχής.

Στη σημερινή ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, η χώρα αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις και αστάθμητους παράγοντες που απαιτούν ενότητα, θεσμική σοβαρότητα και απόδοση ευθυνών χωρίς εξαιρέσεις, ανεξαρτήτως θέσης ή αξιώματος.

Με αφορμή τον πολυετή προσωπικό αγώνα μου υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, που αφορούσε και αφορά την παράνομη κυκλοφορία κρατικών οχημάτων, επαναφέρω δημόσια μια παλαιότερη πρόταση για την εφαρμογή μικτού εκλογικού συστήματος. Η πρόταση αυτή συζητήθηκε θετικά σε Νομαρχιακό Συμβούλιο Χανίων το 2006.

Ενδεικτικά, μέλη του Συμβουλίου, είχαν επισημάνει ότι η πρόταση είναι πρωτοποριακή, ανταποκρίνεται στις σύγχρονες κοινωνίες και εκφράζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα ήθελαν να λειτουργήσει το πολιτικό σύστημα. Η πρόταση διαβιβάστηκε και στο Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο στις 5 Δεκεμβρίου 2006 με αριθμό πρωτ. 66926 απάντησε ότι ”θα εξεταστεί και θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο ενδεχόμενων θεσμικών ή διαδικαστικών αλλαγών”. .

Η συζήτηση για ένα δικαιότερο και πιο αξιόπιστο εκλογικό σύστημα παραμένει επίκαιρη. Η αναβάθμιση της δημοκρατικής λειτουργίας δεν είναι ζήτημα κομματικό, αλλά εθνικό και κοινωνικό.