Κρήτη: Άναψαν τα ρακοκάζανα – 350 καζάνια στο Ηράκλειο κρατούν ζωντανή την παράδοση!

Η Κρήτη ζει ξανά στον ρυθμό των ρακοκάζανων, με περίπου 350 ενεργά καζάνια στο Ηράκλειο, παραδοσιακά γλέντια και την τέχνη της τσικουδιάς να περνά από γενιά σε γενιά

Η μυρωδιά της φρεσκοαποσταγμένης τσικουδιάς απλώνεται και πάλι στην Κρήτη, καθώς τα παραδοσιακά ρακοκάζανα έχουν ανάψει, δίνοντας το σύνθημα για μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιόδους του κρητικού φθινοπώρου. Από τις αρχές Οκτωβρίου έως τις αρχές Δεκεμβρίου, εκατοντάδες παραγωγοί συνεχίζουν μια παράδοση που συνδυάζει την απόσταξη με το αντάμωμα, τη φιλοξενία και το γλέντι.

Στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου λειτουργούν περίπου 350 ρακοκάζανα, ενώ ο συνολικός αριθμός τους εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνει τα 650, εφόσον συνυπολογιστούν και όσα παραμένουν ανενεργά.

Η περίοδος της απόσταξης αποτελεί ξεχωριστό γεγονός για την τοπική κοινωνία. Γύρω από τα καζάνια συγκεντρώνονται οικογένειες, φίλοι και γνωστοί, ενώ τα τραπέζια γεμίζουν με φαγητά και οι φωτιές για το παραδοσιακό αντικριστό συμπληρώνουν την ατμόσφαιρα.

Αναστάσιος Βρέντζος: «Έχει μείνει το έθιμο από το παρελθόν»

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος των Παραδοσιακών Αποσταγματοποιών Ηρακλείου, Αναστάσιος Βρέντζος, περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται κάθε χρόνο η παραγωγή, αλλά και τη σημασία που διατηρούν τα ρακοκάζανα στην κοινωνική ζωή του νησιού.

«Την περίοδο που αρχίζει η απόσταξη, το κάθε αποστακτήριο οργανώνει την ποσότητα που θέλει και έχει ετοιμάσει για να αποστάξει, καθώς και τους παραγωγούς που έχουν δηλώσει ότι θέλουν να αποστάξουν στο κάθε αποστακτήριο. Εκεί οργανώνονται βραδιές με μεγάλες παρέες και γλέντια. Έχει μείνει το έθιμο από το παρελθόν, καθώς ήταν μια ευκαιρία που έμπαινε το φθινόπωρο και οι άνθρωποι τότε δεν είχαν πολλές δουλειές. Είχε περάσει ένας Αύγουστος και μαζί μια περίοδος θέρους, που συνεχώς ήταν στα χωράφια και στον ήλιο, και έμπαιναν σε μια περίοδο ξεκούρασης και γλεντιού. Αυτό έμεινε μέχρι σήμερα», ανέφερε.

Τα ρακοκάζανα, επομένως, δεν συνδέονται αποκλειστικά με την παραγωγή του παραδοσιακού ποτού, αλλά αποτελούν και τόπους κοινωνικής συνεύρεσης, διατηρώντας ένα έθιμο με βαθιές ρίζες στην καθημερινότητα των Κρητικών.

Από τα στέμφυλα στην παραγωγή της τσικουδιάς

Η διαδικασία παραγωγής έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου, κυρίως ως προς τις πρώτες ύλες και τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται.

Στο παρελθόν, η απόσταξη βασιζόταν αποκλειστικά στα στέμφυλα, δηλαδή στα υπολείμματα των σταφυλιών μετά την παραγωγή κρασιού.

Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης και ολόκληρου του σταφυλιού μαζί με τον χυμό του.

«Παλιά αποστάζανε μόνο τσίκουδα, δηλαδή τις ποσότητες που ήταν μη ωφέλιμες, μετά την παραγωγή κρασιού από το σταφύλι και ήταν το στερεό υλικό που είχε απομείνει. Τώρα, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να αποστάζουμε ολόκληρο το σταφύλι μαζί με τον χυμό του», εξήγησε ο κ. Βρέντζος.

Πώς γίνεται η απόσταξη – Από τη ζύμωση στην πρωτόρακη

Η παραγωγή ξεκινά με την τοποθέτηση των σταφυλιών ή των στέμφυλων σε ειδικές δεξαμενές και βαρέλια, όπου πραγματοποιείται η ζύμωση.

Η συγκεκριμένη διαδικασία διαρκεί περίπου 15 έως 20 ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες, και κατά τη διάρκειά της τα σάκχαρα μετατρέπονται σε αλκοόλ.

Μετά την ολοκλήρωση της ζύμωσης ακολουθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες από τις αρμόδιες αρχές για την αποσφράγιση των καζανιών και τη νόμιμη έναρξη της απόσταξης.

Στη συνέχεια, το ζυμωμένο υλικό μεταφέρεται στο αποστακτήριο, όπου θερμαίνεται μέσα στο καζάνι. Η θερμοκρασία φτάνει περίπου τους 80 έως 90 βαθμούς Κελσίου, επιτρέποντας την έναρξη της απόσταξης.

Η πρώτη ποσότητα αποστάγματος που συλλέγεται ονομάζεται «πρωτόρακη» και χαρακτηρίζεται από την υψηλότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ.

Πώς διατηρείται η κρητική τσικουδιά

Μετά την ολοκλήρωση της απόσταξης και την κατάλληλη προετοιμασία του τελικού προϊόντος, η τσικουδιά μπορεί να καταναλωθεί ή να αποθηκευτεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Για τη φύλαξή της χρησιμοποιούνται κυρίως γυάλινα ή ανοξείδωτα δοχεία, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα παλαίωσης σε βαρέλια.

Όπως επισημαίνει ο Αναστάσιος Βρέντζος, η παλαίωση παραμένει μια πρακτική που ακολουθείται από σχετικά περιορισμένο αριθμό παραγωγών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε το Iraklionews σε Google News  και Facebook 
Κρήτη - Τελευταία Νέα
Περισσότερες Ειδήσεις