Μεσαρά: 11 εκατ. κυβικά νερού στο φράγμα Πλακιώτισσας – Το σχέδιο για άρδευση 12.000 στρεμμάτων!

Την αξιοποίηση περίπου ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων νερού από το φράγμα Πλακιώτισσας, με στόχο την άρδευση 12.000 στρεμμάτων στην ανατολική Μεσαρά, εξετάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η πρόταση προβλέπει σύνδεση του φράγματος με υφιστάμενα αρδευτικά δίκτυα μέσω αγωγού φυσικής ροής μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων, μέχρι να ολοκληρωθούν οι μόνιμες υποδομές.

Το ζήτημα συζητήθηκε στη Βουλή, έπειτα από επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή Ηρακλείου Λευτέρη Αυγενάκη προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.

Ο υπουργός προανήγγειλε σύσκεψη το αμέσως επόμενο διάστημα, με τη συμμετοχή των Δήμων Αρχανών–Αστερουσίων και Γόρτυνας, υπηρεσιών της Περιφέρειας Κρήτης και τοπικών φορέων, προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής μιας γρήγορης και ασφαλούς τεχνικής λύσης.

Ένας αγωγός δύο χιλιομέτρων για 12.000 στρέμματα

Η προσωρινή λύση που έχει προτείνει ο Δήμος Αρχανών–Αστερουσίων αφορά τη μεταφορά νερού από τον ταμιευτήρα προς τα ήδη υπάρχοντα αρδευτικά δίκτυα των δύο Δήμων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση, το φράγμα διαθέτει σήμερα περίπου 11 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ενώ η συνολική χωρητικότητά του ανέρχεται σε 18 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Από το διαθέσιμο απόθεμα προτείνεται να χρησιμοποιηθεί προσωρινά ποσότητα περίπου ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει τις ανάγκες άρδευσης 12.000 στρεμμάτων.

Στις περιοχές που αναφέρονται στην πρόταση περιλαμβάνονται η Πλακιώτισσα, ο Χάρακας, η Λιγόρτυνος, το Ροτάσι, ο Πύργος, τα Πραιτώρια, ο Κεφαλάδος και το Μεσοχώρι.

Οι εκκρεμότητες για την προσωρινή σύνδεση

Κατά την παρέμβασή του, ο κ. Αυγενάκης επισήμανε ότι έχει εγκριθεί η μελέτη κατασκευής φρεατίου διανομής, ωστόσο παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν πριν από την υλοποίηση της σύνδεσης.

Μεταξύ αυτών είναι η εξασφάλιση χρηματοδότησης, ο καθορισμός του φορέα που θα αναλάβει τη δημοπράτηση και την κατασκευή, καθώς και η διαμόρφωση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.

Ζήτησε επίσης να προσδιοριστούν οι επιτρεπόμενες ποσότητες άντλησης νερού, ο φορέας λειτουργίας του συστήματος, ο τρόπος καταγραφής της κατανάλωσης και το πρόγραμμα διανομής.

Η προσωρινή αξιοποίηση του νερού θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και των κανόνων ασφαλείας του φράγματος.

Στην αξιολόγηση πρόταση 72,14 εκατ. ευρώ για τα μόνιμα δίκτυα

Για τη μόνιμη άρδευση της περιοχής έχει κατατεθεί πρόταση χρηματοδότησης ύψους 72,14 εκατομμυρίων ευρώ, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023–2027.

Όπως γνωστοποίησε ο κ. Σχοινάς, η πρόταση βρίσκεται στο στάδιο της συγκριτικής αξιολόγησης και η ένταξή της θα εξαρτηθεί από τη συγκέντρωση της απαιτούμενης βαθμολογίας.

Το έργο των μόνιμων αρδευτικών δικτύων προβλέπεται να εξυπηρετήσει σχεδόν 30.000 στρέμματα στους Δήμους Αρχανών–Αστερουσίων και Γόρτυνας.

Ο βουλευτής Ηρακλείου ζήτησε συγκεκριμένες απαντήσεις για την έκδοση της απόφασης ένταξης, επισημαίνοντας ότι έχουν παρέλθει προηγούμενα χρονικά ορόσημα για τη δημοπράτηση και την ανάδειξη αναδόχου.

Από την πλευρά του, ο υπουργός υπογράμμισε ότι ένα έργο τέτοιου προϋπολογισμού απαιτεί θεσμική διασφάλιση και διαφανείς διαδικασίες, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος δικαστικών εμπλοκών ή απένταξης από τη χρηματοδότηση.

Οι αποζημιώσεις των απαλλοτριώσεων και οι προηγούμενες χρηματοδοτήσεις

Ο κ. Αυγενάκης αναφέρθηκε και στις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη θητεία του στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την ολοκλήρωση του φράγματος.

Τον Αύγουστο του 2023 εγκρίθηκε πίστωση 8.203.221,88 ευρώ, η οποία κατατέθηκε στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την καταβολή αποζημιώσεων απαλλοτρίωσης.

Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, μετά τις απαιτούμενες εκκαθαρίσεις, ενεργοποιήθηκε η πληρωμή συνολικού ποσού περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ προς τους δικαιούχους.

Σύμφωνα με τον βουλευτή, η διαδικασία αφορούσε περίπου 1.100 ακίνητα και διευθέτησε εκκρεμότητα που διαρκούσε περισσότερο από οκτώ χρόνια.

Επιπλέον, στις 19 Απριλίου 2024 εγκρίθηκε συμπληρωματική πίστωση 1.031.908,22 ευρώ για την εξόφληση του 56ου λογαριασμού του πρώτου υποέργου.

Η διευκρίνιση Σχοινά για τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις

Κατά τη δευτερολογία του, ο υπουργός αναφέρθηκε και σε στοιχεία της Οικονομικής Αστυνομίας για κυκλώματα παράνομης είσπραξης αγροτικών επιδοτήσεων.

Διευκρίνισε ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα είχαν διαβιβαστεί στο υπουργείο μόλις την προηγούμενη ημέρα και ότι αποφάσισε να τα παρουσιάσει στη Βουλή στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής ενημέρωσης.

Όπως τόνισε, τα στοιχεία αφορούν διαχρονικές παθογένειες και δεν συνδέονται με μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Αυγενάκης: «Το νερό υπάρχει και οι ανάγκες είναι άμεσες»

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Λευτέρης Αυγενάκης επανέφερε το αίτημα για συγκεκριμένες δεσμεύσεις ως προς την αξιοποίηση του φράγματος και την κατασκευή των αρδευτικών υποδομών.

«Εκείνο που χρειάζεται πλέον η Μεσαρά είναι συγκεκριμένες αποφάσεις, αρμόδιος φορέας και ημερομηνίες. Το φράγμα έχει ολοκληρωθεί, το νερό υπάρχει και οι ανάγκες είναι άμεσες. Η Μεσαρά περιμένει το έργο να περάσει επιτέλους από την υποδομή στην πραγματική άρδευση και στην παραγωγή», ανέφερε χαρακτηριστικά.