Μεταναστευτικά φαινόμενα στην Ελλάδα
Η συστηματική παράνομη είσοδος μεταναστών στην Ελλάδα ξεκίνησε το 1990, μετά την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη το 1989, προκαλώντας το πρώτο κύμα οικονομικής μετανάστευσης κυρίως από Αλβανία, Βουλγαρία και Ρουμανία.
Την επόμενη δεκαετία 2000-2010 η Ελλάδα έγινε πόλος έλξης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών όχι μόνο από την Ανατολική Ευρώπη, αλλά και άλλες χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, με αποτέλεσμα το 10% περίπου του πληθυσμού της Ελλάδας να αποτελείται από μετανάστες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ελληνική οικονομική κρίση που ξέσπασε στην Ελλάδα το 2010 δεν σταμάτησε τη ροή παράνομων μεταναστών, η οποία θεωρείται σύμφωνα με τη Frontex η κύρια πύλη εισόδου μεταναστών και προσφύγων προς την Ευρώπη.
Οι πολιτικές εξελίξεις και εμφυλιοπολεμικές συγκρούσεις σε χώρες της Αφρικής αύξησαν περισσότερο τη μετανάστευση που συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση, ενώ ο πόλεμος με τον ISIS στη Συρία και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, προκάλεσε τσουνάμι προσφυγικών- μεταναστευτικών ροών σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Η Μεσόγειος θάλασσα, το Ανατολικό Αιγαίο και το Νότιο Κρητικό πέλαγος, έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια << υγρός τάφος >> για εκατοντάδες πρόσφυγες και μετανάστες, κυρίως νέους, γυναίκες και παιδιά. Υπενθυμίζουμε ότι όλα αυτά τα χρόνια η Ελλάδα και το Λιμενικό Σώμα, έχουν διασώσει χιλιάδες μετανάστες πού κινδύνευαν να πνιγούν, επιχειρώντας να περάσουν στη χώρα μας με βάρκες και μικρά σαπιοκάραβα, από τις ακτές της Αφρικής και της Τουρκίας.
Είναι γνωστό ότι το 2015 το φαινόμενο των μεταναστευτικών- προσφυγικών ροών επιδεινώθηκε, όχι μόνο λόγω αντικειμενικών εμφυλιοπολεμικών συνθηκών που προκαλείται, αλλά και της λανθασμένης ελληνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπισή του. Μετά τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν σε Ελλάδα και Ευρώπη για τη συνεχιζόμενη μεταναστευτική απειλή, κινητοποιήθηκαν οι μηχανισμοί που προβλέπονται από τη συμφωνία της Σέγκεν και της Frontex (ευρωπαϊκή δύναμη φύλαξης συνόρων).
Έγινε αντιληπτός ο προβοκατόρικος και εκβιαστικός ρόλος της Τουρκίας, που ανάγκασε την Ευρώπη να συνάψει μαζί της οικονομική συμφωνία, για την αποτροπή των προσφυγικών ροών σε Ελλάδα και Ευρώπη. Έγιναν και άλλες συμφωνίες σε επίπεδο ευρωπαϊκών χωρών, προκειμένου επιτευχθεί απορρόφηση των προσφυγικών επιπτώσεων στην Ελλάδα, ώστε να ανακουφιστεί από τη μεγάλη προσφυγική επιβάρυνσή της.
Το έτος 2016 ιδρύθηκε το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, που καταργήθηκε το 2019 και το 2020 επανασυστάθηκε ως υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Είναι αλήθεια ότι για μερικά χρόνια η μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας είχε αλλάξει προς το καλύτερο 2020-2024, λειτουργώντας με γνώμονα την προστασία των συνόρων και την τήρηση αυστηρών κανόνων για την παροχή ασύλου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η αντίδραση του κρατικού μηχανισμού τις αρχές του 2020 στον Έβρο όταν χιλιάδες μετανάστες επιχείρησαν να εισβάλλουν επικουρούμενοι από την Τουρκία.
Η εξαιρετική εικόνα που είχε παρουσιάσει η κυβέρνηση τους πρώτους μήνες της θητείας σε διάφορες κρίσεις αλλά και στη διαχείριση του μεταναστευτικού αρχίσει να αποκτά σκιές, κυρίως από την έξαρση του μεταναστευτικού ρεύματος στη Νότια Κρήτη.
Η έξαρση αυτή θεωρείται σημαντικός παράγοντας να εξασθενήσουν στη συνείδηση του λαού οι μεγάλες προσδοκίες που έτρεφε προς την κυβέρνηση, για την ασφάλεια και την πάταξη της παρανομίας και ενώ η κυβέρνηση είχε πετύχει απόλυτα τον στόχο της πολιτικής διεύρυνσης στην κοινωνία, αισθάνεται τώρα τα πρώτα δημοσκοπικά δείγματα της λαϊκής δυσφορίας λίγους μήνες πριν από τις εκλογές που έρχονται.
Τελευταία αποτυχημένη επιλογή ήταν η περιοχή των Αθανάτων του Δήμου Ηρακλείου, περίπτωση που συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο κατόπιν εορτής προκαλώντας τις αντιδράσεις των κατοίκων, επαγγελματιών και φορέων της περιοχής.
Το μεταναστευτικό είναι σοβαρό πρόβλημα και δεν σηκώνει πολιτικά παιχνίδια καιροσκοπισμού, υποκρισίας και λαϊκισμού. Χρειάζεται καθαρές κουβέντες, κινήσεις σταθερότητας, με αισθήματα εθνικής, δημοκρατικής ευθύνης και ανθρωπισμού.
Ηράκλειο 22-9-2026
Μαρίνος Παττακός





