Καύσιμα: «Καίει» η βενζίνη στην Κρήτη – Πάνω από 2,20 ευρώ το λίτρο και αγωνία για τον χειμώνα

Σε ασφυκτικό κλοιό βρίσκεται η αγορά καυσίμων στην Κρήτη, με την αμόλυβδη να κινείται πάνω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο και ακόμη υψηλότερα σε περιοχές της ενδοχώρας. Την ίδια ώρα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η κυβέρνηση επεξεργάζεται νέο πακέτο στήριξης ενόψει της χειμερινής περιόδου.

Έναν ιδιαίτερα δύσκολο ενεργειακά χειμώνα προεξοφλεί η εικόνα που έχει διαμορφωθεί στην αγορά, καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν ήδη σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Στην Κρήτη, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης έχει ξεπεράσει τα 2,20 ευρώ το λίτρο, ενώ σε πρατήρια της ενδοχώρας οι τιμές κινούνται ακόμη υψηλότερα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, στο Ηράκλειο η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώνεται στα 2,227 ευρώ το λίτρο, στο Λασίθι στα 2,229 ευρώ, στο Ρέθυμνο στα 2,228 ευρώ και στα Χανιά στα 2,208 ευρώ.

Ακόμη υψηλότερα βρίσκεται η βενζίνη 100 οκτανίων, με τις μέσες τιμές να φτάνουν τα 2,409 ευρώ στο Ηράκλειο, τα 2,420 ευρώ στο Λασίθι, τα 2,434 ευρώ στο Ρέθυμνο και τα 2,436 ευρώ στα Χανιά.

Το diesel κίνησης διαμορφώνεται αντίστοιχα στα 2,247 ευρώ στο Ηράκλειο, στα 2,245 ευρώ στο Λασίθι, στα 2,240 ευρώ στο Ρέθυμνο και στα 2,241 ευρώ στα Χανιά.

Το βλέμμα στο πετρέλαιο θέρμανσης

Με την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να πλησιάζει, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει ένα πλέγμα παρεμβάσεων προκειμένου να περιοριστεί το κόστος για τα νοικοκυριά.

Κεντρικός στόχος είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης από τις 15 Οκτωβρίου να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με συνδυασμό κρατικής παρέμβασης και συνεισφοράς από τα διυλιστήρια.

Στο τραπέζι βρίσκεται επιδότηση της τάξης των 15 έως 20 λεπτών ανά λίτρο, ενώ μαζί με την έκπτωση που αναμένεται από τα διυλιστήρια επιδιώκεται η συνολική μείωση να φτάσει ή ακόμη και να ξεπεράσει τα 30 λεπτά σε σχέση με την τιμή που θα διαμορφωνόταν χωρίς παρέμβαση.

Παράλληλα, εξετάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά περίπου 20% για τη χειμερινή περίοδο έως τον Απρίλιο του 2027.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, το ελάχιστο ποσό των 100 ευρώ θα μπορούσε να αυξηθεί στα 120 ευρώ, με αντίστοιχη προσαρμογή των ποσών για τους υπόλοιπους δικαιούχους.

Οι πρατηριούχοι, από την πλευρά τους, επισημαίνουν ότι ακόμη και με τις παρεμβάσεις η τιμή παραμένει ιδιαίτερα υψηλή για μεγάλο αριθμό νοικοκυριών. Ζητούν παράλληλα το επίδομα να καταβληθεί εγκαίρως στους δικαιούχους, ώστε να υπάρχει πραγματική δυνατότητα προμήθειας καυσίμου στην αρχή της χειμερινής περιόδου.

Παράταση της επιδότησης στο diesel

Στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης μέσα στον Οκτώβριο, με το υφιστάμενο μέτρο να αντιστοιχεί σε 10 λεπτά ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ.

Για το πρώτο πακέτο των παρεμβάσεων υπολογίζεται δημοσιονομικό κόστος περίπου 100 εκατ. ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά εφόσον χρειαστούν νέα μέτρα κατά τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο.

Στο τραπέζι και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης

Το υψηλό επίπεδο των τιμών έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, συνδέοντας μια τέτοια κίνηση με την ύπαρξη ευρωπαϊκής δημοσιονομικής ευελιξίας.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγάλου φορολογικού βάρους στην τελική τιμή. Στην αμόλυβδη βενζίνη ο ΕΦΚ ανέρχεται σε 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης βρίσκεται στα 0,41 ευρώ. Επιπλέον, επιβάλλεται ΦΠΑ 24% στη συνολική φορολογητέα αξία, η οποία περιλαμβάνει και τον ΕΦΚ.

Στο πετρέλαιο θέρμανσης ο ΕΦΚ κατά την περίοδο διάθεσής του είναι χαμηλότερος, όμως και εκεί η φορολογία αποτελεί σημαντικό τμήμα της τελικής τιμής.

Πέρα από τους φόρους, στην τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία συνυπολογίζονται η τιμή του προϊόντος στη διεθνή και εγχώρια αγορά, το κόστος διύλισης, τα μεταφορικά, τα περιθώρια εμπορίας και πρατηρίων και οι υπόλοιπες επιβαρύνσεις.

Η ενεργειακή κρίση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα

Η προσπάθεια συγκράτησης του ενεργειακού κόστους έχει λάβει πλέον διεθνείς διαστάσεις. Όλο και περισσότερες κυβερνήσεις καταφεύγουν σε επιδοτήσεις, μειώσεις φόρων ή άλλες παρεμβάσεις προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις των αυξημένων τιμών στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που επικαλούνται οι Financial Times, ο αριθμός των χωρών που εφαρμόζουν επιδοτήσεις καυσίμων αυξήθηκε από 16 σε 38 μέσα σε τέσσερις μήνες, ενώ συνολικά 94 χώρες εφαρμόζουν κάποια μορφή ενεργειακής στήριξης.

Στη Γερμανία, για παράδειγμα, έχει δρομολογηθεί προσωρινή φορολογική ελάφρυνση στα καύσιμα από τον Οκτώβριο, καθώς οι υψηλές διεθνείς τιμές πιέζουν ολοένα περισσότερο καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Για την Ελλάδα, οι οριστικές αποφάσεις για το νέο πακέτο αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα όσο πλησιάζει η 15η Οκτωβρίου και η έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Για την Κρήτη, όπου οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται ήδη πάνω από τα 2,20 ευρώ, το ζητούμενο είναι πλέον πόσο από τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις θα φτάσει τελικά στην τσέπη του καταναλωτή.