Ευθύμης Λέκκας: «Με ανέμους 150 χλμ/ώρα δεν οριοθετείται φωτιά – Χάνουμε το 50% των δυνατοτήτων χωρίς εναέρια»

Τον ιδιαίτερα σύνθετο και επικίνδυνο χαρακτήρα των μεγάλων πυρκαγιών που εκδηλώνονται ολοένα συχνότερα στη χώρα ανέδειξε ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Γεωλογίας, Ευθύμης Λέκκας, μιλώντας στο ΕΡΤnews.

Όπως εξήγησε, οι ακραίοι άνεμοι, οι υψηλές θερμοκρασίες και τα ιδιαίτερα μορφολογικά και γεωλογικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής δημιουργούν ένα «εκρηκτικό κοκτέιλ» που καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον έλεγχο και την οριοθέτηση μιας μεγάλης φωτιάς.

«Με ανέμους που φτάνουν τα 120 και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα, δεν υπάρχει τρόπος να οριοθετηθεί εύκολα μια πυρκαγιά. Η φωτιά μεταφέρεται από χιλιόμετρο σε χιλιόμετρο μέσα σε ελάχιστο χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Καθοριστική η αδυναμία των εναέριων μέσων

Σύμφωνα με τον Ευθύμη Λέκκα, ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που δυσχεραίνουν τις επιχειρήσεις είναι η αδυναμία αξιοποίησης των εναέριων μέσων όταν επικρατούν θυελλώδεις άνεμοι.

Όπως σημείωσε, αεροσκάφη και ελικόπτερα δεν μπορούν να προσεγγίσουν με ασφάλεια τα πύρινα μέτωπα, να πραγματοποιήσουν υδροληψίες ή να προχωρήσουν σε ρίψεις.

«Δεν μπορούν να επιχειρήσουν τα εναέρια μέσα και αυτό αφαιρεί τουλάχιστον το 50% των δυνατοτήτων που έχουμε για την αντιμετώπισή της», τόνισε.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις επίγειες δυνάμεις, οι οποίες καλούνται να επιχειρήσουν σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Τεράστιο θερμικό φορτίο γύρω από το μέτωπο

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ αναφέρθηκε και στα θερμοδυναμικά φαινόμενα που αναπτύσσονται μέσα και γύρω από μια μεγάλη πυρκαγιά.

Η ένταση των φλογών, οι υψηλές θερμοκρασίες και η ταχύτητα των ανέμων δημιουργούν ένα τοπικό μικροκλίμα, το οποίο μπορεί να αλλάξει ακόμη και την κατεύθυνση ή τη συμπεριφορά του μετώπου.

Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως εξήγησε, το θερμικό φορτίο είναι τόσο μεγάλο ώστε οι πυροσβεστικές δυνάμεις να μην μπορούν να πλησιάσουν ούτε σε απόσταση ενός χιλιομέτρου.

«Οι πραγματικές συνθήκες στο πεδίο είναι πολύ δυσκολότερες από αυτές που φαίνονται στις τηλεοπτικές εικόνες», υπογράμμισε.

Η γεωλογία επηρεάζει την εξάπλωση

Αναφερόμενος στη μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη Βοιωτία και επεκτάθηκε προς τη δυτική Αττική, ο Ευθύμης Λέκκας επισήμανε ότι σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του μετώπου παίζουν και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής.

Η μορφολογία του εδάφους, οι πλαγιές, οι χαράδρες και η γεωλογική δομή μπορούν να επιταχύνουν τη μεταφορά της φωτιάς ή να δυσκολέψουν την πρόσβαση των πυροσβεστικών οχημάτων και των πεζοπόρων τμημάτων.

Παράλληλα, η αλληλεπίδραση των υδρομετεωρολογικών και γεωδυναμικών παραγόντων επηρεάζει τόσο την εξέλιξη της πυρκαγιάς όσο και τους κινδύνους που ακολουθούν μετά την κατάσβεσή της.

Κίνδυνοι μετά την πυρκαγιά

Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται στις καμένες περιοχές.

Εργασίες όπως οι κοπές καμένων δέντρων, η τοποθέτηση κορμοδεμάτων και τα έργα συγκράτησης του εδάφους πρέπει να σχεδιάζονται αποκλειστικά με επιστημονικά κριτήρια.

Μια λανθασμένη παρέμβαση μπορεί να επιταχύνει τη διάβρωση, να αυξήσει τον κίνδυνο κατολισθήσεων και πλημμυρών και να προκαλέσει επιβάρυνση των υπόγειων υδάτων.

«Η πρόληψη μπορεί να κάνει τη διαφορά»

Ο Ευθύμης Λέκκας υπογράμμισε ότι, παρά τη βελτίωση του εξοπλισμού, των προγνωστικών συστημάτων και του επιχειρησιακού σχεδιασμού, η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο εργαλείο απέναντι στις μεγάλες πυρκαγιές.

Όπως τόνισε, όταν εκδηλώνονται ταυτόχρονα δεκάδες μέτωπα σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, οι διαθέσιμες δυνάμεις διασπώνται και οι δυνατότητες άμεσης επέμβασης περιορίζονται.

«Διαθέτουμε περισσότερα επίγεια και εναέρια μέσα, καλύτερο σχεδιασμό και δυνατότητα πρόγνωσης των ακραίων συνθηκών. Όμως όταν ξεσπούν δεκάδες πυρκαγιές ταυτόχρονα, η πρόληψη είναι αυτή που μπορεί τελικά να κάνει τη διαφορά», κατέληξε.