Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Από 5.000 ευρώ η ένταξη – Έως 420 δόσεις και «κούρεμα» οφειλών

Σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τίθεται από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 η αναβαθμισμένη πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των πολιτών και των επαγγελματιών που μπορούν να ενταχθούν.

Η βασικότερη αλλαγή είναι η μείωση του ελάχιστου ύψους συνολικών οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, βάσει του νόμου 5313/2026. Η τεχνική προσαρμογή της πλατφόρμας ολοκληρώνεται στις 26 Ιουλίου και η νέα δυνατότητα θα είναι διαθέσιμη στους ενδιαφερομένους από την επόμενη ημέρα.

Με τη διεύρυνση εκτιμάται ότι αποκτούν πρόσβαση στον μηχανισμό έως και ένα εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες, οι οποίοι μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός επειδή τα χρέη τους δεν ξεπερνούσαν τις 10.000 ευρώ.

Δικαίωμα ένταξης αποκτούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς:

• Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
• Το Δημόσιο και την ΑΑΔΕ.
• Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.

Ο νόμος ορίζει ότι εκτός της διαδικασίας παραμένουν όσοι έχουν συνολικά χρέη που δεν υπερβαίνουν τις 5.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για την υποβολή αίτησης απαιτείται το συνολικό ποσό να είναι πάνω από το συγκεκριμένο όριο και όχι απλώς ίσο με αυτό.

Ο οφειλέτης, πριν από την έναρξη της διαδικασίας, καλείται να συναινέσει στην άντληση και επεξεργασία των οικονομικών και περιουσιακών δεδομένων του. Με βάση αυτά τα στοιχεία, ο αλγόριθμος αξιολογεί την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής και διαμορφώνει την προτεινόμενη ρύθμιση.

Ο αριθμός των δόσεων δεν επιλέγεται ελεύθερα από τον αιτούντα, αλλά προκύπτει από την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση του οικονομικού του προφίλ.

Η διάρκεια αποπληρωμής μπορεί να φτάσει:

• Έως τις 240 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή τα 20 χρόνια, για χρέη προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς.
• Έως τις 420 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή τα 35 χρόνια, για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Η προτεινόμενη λύση μπορεί να περιλαμβάνει διαγραφή μέρους των τόκων, των προσαυξήσεων ή ακόμη και του βασικού κεφαλαίου, εφόσον αυτό δικαιολογείται από την οικονομική κατάσταση και την αξία της περιουσίας του οφειλέτη.

Δεν πρόκειται, συνεπώς, για οριζόντιο «κούρεμα». Το ύψος της ενδεχόμενης διαγραφής υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε αίτηση.

Η υποβολή αίτησης δημιουργεί σημαντικό πλαίσιο προστασίας από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλά η προστασία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως απόλυτη σε κάθε περίπτωση.

Ο νόμος προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χρονικά όρια και εξαιρέσεις, ιδίως όταν έχει ήδη προγραμματιστεί πλειστηριασμός ή έχουν προχωρήσει πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης.

Μετά την επίτευξη και την τήρηση της σύμβασης αναδιάρθρωσης, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή δεν μπορούν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση για τις ρυθμισμένες απαιτήσεις. Εάν, όμως, ο οφειλέτης σταματήσει να καταβάλλει τις δόσεις, κινδυνεύει να απολέσει τη ρύθμιση και τα ευεργετήματά της.

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη δυνατότητα υποβολής αντιπρότασης από τους πιστωτές για ρευστοποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, ώστε να διασωθεί η κύρια κατοικία του.

Η συγκεκριμένη λύση δεν εφαρμόζεται αυτόματα. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση. Εφόσον συναφθεί και τηρείται η σχετική σύμβαση, δεν επιτρέπεται στους πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση στην κύρια κατοικία.

Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι:

• Η πλατφόρμα εξετάζει το σύνολο των οικονομικών και περιουσιακών δεδομένων.
• Οι μέγιστες 240 ή 420 δόσεις δεν χορηγούνται σε όλους.
• Το «κούρεμα» δεν είναι εγγυημένο.
• Η πρόταση του αλγορίθμου μπορεί να γίνει δεκτή ή να απορριφθεί, αλλά δεν διαμορφώνεται ελεύθερα από τον οφειλέτη.
• Η προστασία διατηρείται μόνο εφόσον τηρείται η συμφωνία.
• Όσοι βρίσκονται αντιμέτωποι με άμεσο πλειστηριασμό χρειάζονται έγκαιρη και εξατομικευμένη νομική ή οικονομική συμβουλή.

Μέχρι σήμερα, μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 64.000 ρυθμίσεις, συνολικού ύψους περίπου 20 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της αρμόδιας Γενικής Γραμματείας.