Κρήτη: Μετέτρεψαν σε… γραφεία ιστορικό «χώρο μνήμης» – Εξαφανίστηκαν τα κειμήλια – Η ιστορία στα αζήτητα
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η κατάσταση στη Βίλα Κούνδουρου στα Χανιά, με απογόνους του Μανούσου Κούνδουρου και σφακιανά σωματεία να κάνουν λόγο για προσβολή της ιστορικής μνήμης.
Με σκληρή επιστολή τους προς τον Δήμαρχο Χανίων και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, η εγγονή του Μανούσου Κούνδουρου Δέσποινα Αναστασίου, ο μικρανηψιός του Ανδρέας Κούνδουρος, η Ένωση των Απανταχού Σφακιανών και η Ένωση Σφακιανών Π.Ε. Χανίων καταγγέλλουν ότι ο χώρος ιστορικής μνήμης μέσα στο κτίριο μετατράπηκε σε χώρο γραμματείας.
Η Βίλα Κούνδουρου, όπως επισημαίνουν, αποτελεί τοπόσημο των Χανίων και συνδέεται με τον Σφακιανό ηγέτη της Μεταπολιτευτικής Επανάστασης του 1895, μετέπειτα σύμβουλο και υπουργό της Κρητικής Πολιτείας και βουλευτή, Μανούσο Κούνδουρο.
Το κτίριο είχε δωρηθεί το 1981 στο Δημόσιο από τον γιο του, Νέαρχο Κούνδουρο, μαζί με την αποθήκη του, που σήμερα λειτουργεί ως θέατρο Βλησίδης, και παραχωρήθηκε κατά χρήση στον Δήμο Χανίων με συγκεκριμένους όρους.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή, πριν από τρία χρόνια τοποθετήθηκε ανδριάντας του Μανούσου Κούνδουρου στο προαύλιο της κατοικίας του, ενώ μέσα στο κτίριο δημιουργήθηκε χώρος ιστορικής μνήμης με διαρκή και επισκέψιμη έκθεση φωτογραφιών και αντικειμένων που παραχώρησε η οικογένεια.
Η Ένωση Σφακιανών Χανίων είχε, επίσης, αγοράσει και δωρίσει στον Δήμο συλλεκτικό υλικό αξίας 500 ευρώ, το οποίο είχε τοποθετηθεί σε προθήκες.
Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, δύο χρόνια αργότερα ο χώρος εμφάνιζε εικόνα απαξίωσης και εγκατάλειψης, ενώ οι εξωτερικές όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου παρουσίαζαν εικόνα επικίνδυνης φθοράς.
Όπως καταγγέλλουν, πρόσφατη επίσκεψη του Ανδρέα Κούνδουρου στο κτίριο αποκάλυψε ότι ο χώρος μνήμης είχε μετατραπεί σε γραμματεία, με γραφεία, ράφια και φακέλους, ενώ τα ιστορικά αντικείμενα είχαν αφαιρεθεί.
Οι υπογράφοντες χαρακτηρίζουν την εξέλιξη αυτή «ευθεία και βαριά προσβολή» προς τους απογόνους του Μανούσου Κούνδουρου, αλλά και προς την ιστορική μνήμη των Σφακιών και της Κρήτης.
Με την επιστολή τους καλούν τον Δήμο Χανίων να επανορθώσει άμεσα, επαναφέροντας τον χώρο μνήμης στην αρχική του κατάσταση, με όλα τα αντικείμενα που είχαν τοποθετηθεί σε αυτόν.
Παράλληλα, ζητούν να αποκατασταθούν οι όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου, τα οποία, όπως αναφέρουν, βρίσκονται σε κακή κατάσταση.
Η επιστολή κοινοποιείται στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στην Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου και βουλευτή Χανίων Σέβη Βολουδάκη, στον βουλευτή Χανίων Παύλο Πολάκη και στον Δήμαρχο Σφακίων Γιάννη Ζερβό.
Η επιστολή:
Βίλα Κούνδουρου: Η Ιστορία στα αζήτητα…
«Ρέκβιεμ» – αφιέρωση
Προς τον Δήμαρχο Χανίων και τον Αντιδήμαρχο, υπεύθυνο «για όλα τα θέματα αρμοδιότητας των Τμημάτων Πολιτισμού και Φιλαρμονικής και Μουσικής Παιδείας» της Διεύθυνσης Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Χανίων.
Κοινοποίηση:
Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη
Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου – Βουλευτή Χανίων, κα Σέβη Βολουδάκη
Βουλευτή Χανίων, κ. Παύλο Πολάκη
Δήμαρχο Σφακίων, κ. Γιάννη Ζερβό
Αθήνα – Χανιά, 3-6-2026
Κύριοι,
Όπως γνωρίζετε, το σπίτι του Σφακιανού ηγέτη της «τυχερής» Μεταπολιτευτικής Επανάστασης του 1895 και μετέπειτα Συμβούλου / Υπουργού της Κρητικής Πολιτείας και Βουλευτή, τοπόσημο των Χανίων, έχει δωρηθεί το 1981 από τον γιο του, Νέαρχο, στο Δημόσιο, μαζί με την αποθήκη του — σήμερα θέατρο Βλησίδης — και έχει παραχωρηθεί κατά χρήση στον Δήμο Χανίων με την απόφαση ΥΠΠΟΑ/ΓΔΟΥ/ΔΠΥΑΤΠ/ΤΑΑΑΑ/Φ.04Α-109/318408/38731/4043/2291/29-9-2016, υπό συγκεκριμένους όρους.
Ο τελευταίος όρος εκπληρώθηκε πριν από τρία χρόνια, μετά από επίμονες προσπάθειες των απογόνων του, Δέσποινας Αναστασίου και Ανδρέα Κούνδουρου, με την κατασκευή και τοποθέτηση ανδριάντα του στο προαύλιο της κατοικίας του.
Απόγονοι και οι Ενώσεις των Απανταχού Σφακιανών και των Σφακιανών Π.Ε. Χανίων χαιρέτισαν την εκπλήρωση του ως άνω όρου, αλλά και τη δημιουργία, μέσα στο κτίριο και σε τμήμα του γραφείου του Κούνδουρου, χώρου ιστορικής μνήμης, με διαρκή και επισκέψιμη έκθεση φωτογραφιών και αντικειμένων που η οικογένειά του παραχώρησε για τον σκοπό αυτό.
Μάλιστα, η Ένωση Σφακιανών Χανίων αγόρασε και δώρισε στον Δήμο συλλεκτικό υλικό αξίας 500 ευρώ, το οποίο επίσης είχε τοποθετηθεί σε προθήκες και εκτεθεί.
Εντούτοις, δύο μόλις χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 2025, ο συγκεκριμένος χώρος εμφάνιζε ήδη σημάδια απαξίωσης, εγκατάλειψης και μετατροπής σε αποθήκη, οι δε εξωτερικές όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου, που η δημοτική αρχή οφείλει, σύμφωνα με τους όρους της παραχώρησης, να συντηρεί, παρουσίαζαν εικόνα επικίνδυνης κατάρρευσης.
Σχετική διαμαρτυρία δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.
Πριν από λίγες μέρες, ο Ανδρέας Κούνδουρος επισκέφθηκε τυχαία το κτίριο, ανοιχτό και φωτισμένο, και διαπίστωσε με έκπληξη, θλίψη και οργή ότι ο «χώρος μνήμης» έχει μετατραπεί σε χώρο γραμματείας, με γραφεία, ράφια και φακέλους, ενώ τα αντικείμενα έχουν όλα αφαιρεθεί.
Πρόκειται για ευθεία και βαριά προσβολή στα πρόσωπα των απογόνων του Κούνδουρου, αλλά και της Ιστορικής Μνήμης των Σφακιών και της Κρήτης.
Σας καλούμε με την παρούσα να επανορθώσετε, το συντομότερο, την απρέπεια και να δείξετε, έμπρακτα, τον στοιχειώδη σεβασμό στην Ιστορία του τόπου που έχετε εκλεγεί για να υπηρετείτε από δημόσιες θέσεις ευθύνης.
Να επαναφέρετε τον «χώρο μνήμης» στην αρχική του κατάσταση, με όλα τα αντικείμενα που είχαν τοποθετηθεί σε αυτόν.
Να αποκαταστήσετε τις όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου που καταρρέουν.
Με αγανάκτηση και επιφύλαξη κάθε δικαιώματος
Δέσποινα Αναστασίου, εγγονή Μανούσου Ρ. Κούνδουρου
Ανδρέας Κούνδουρος, δικηγόρος, Προϊστάμενος Τμήματος Ευρωπαϊκών Μελετών ΒτΕ, μικρανηψιός Μ. Ρ. Κούνδουρου, πρώην Πρόεδρος της Ένωσης των Απανταχού Σφακιανών
Για την Ένωση των Απανταχού Σφακιανών, ο Πρόεδρος, Μανούσος Μανούσακας
Για την Ένωση Σφακιανών Π.Ε. Χανίων, ο Πρόεδρος, Ευτύχης Κοπασάκης
Φωτογραφίες μετά τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα, τον Αύγουστο του 2023. Τον πρώην «χώρο μνήμης» απαθανάτισε τότε ο Ευτύχης Τζιρτζιλάκης.
και Facebook 
