Σάλος με την πρόταση Αυτιά για «χωριά ΑμεΑ» – ΕΣΑμεΑ: «Προτείνει νέες Σπιναλόγκες και γκετοποίηση»

Έντονες αντιδράσεις από το αναπηρικό κίνημα, κόμματα της αντιπολίτευσης και δημόσια πρόσωπα προκάλεσε η πρόταση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Γιώργου Αυτιά για δημιουργία «ευρωπαϊκών χωριών για παιδιά ΑμεΑ».

Η αναφορά περιλαμβανόταν σε ερώτηση που κατέθεσε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας χρηματοδότηση για δομές στήριξης ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους. Μεταξύ άλλων, ο κ. Αυτιάς πρότεινε τη χρηματοδότηση πρότυπων κοινωνικών κέντρων, τη δημιουργία κέντρων εκπαίδευσης γονέων, την πανευρωπαϊκή εφαρμογή του θεσμού του προσωπικού βοηθού, αλλά και τη δημιουργία των λεγόμενων «ευρωπαϊκών χωριών» για παιδιά με αναπηρία.

Η συγκεκριμένη διατύπωση προκάλεσε σφοδρή κριτική, καθώς οργανώσεις και φορείς υποστήριξαν ότι παραπέμπει σε μοντέλα απομόνωσης και ιδρυματοποίησης, σε πλήρη αντίθεση με τη σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση για τα άτομα με αναπηρία.

Η ΕΣΑμεΑ εξέφρασε έντονο προβληματισμό και αγανάκτηση, τονίζοντας ότι τέτοιες προτάσεις ανακυκλώνουν παρωχημένες αντιλήψεις που έρχονται σε σύγκρουση με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και την ελληνική νομοθεσία. Στην ανακοίνωσή της έκανε λόγο για κλειστές δομές που απομακρύνουν τα άτομα με αναπηρία από τον κοινωνικό ιστό, χαρακτηρίζοντάς τες μορφή σύγχρονης ιδρυματοποίησης και γκετοποίησης.

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά της Συνομοσπονδίας σε «νέες Σπιναλόγκες», με την ΕΣΑμεΑ να υπογραμμίζει ότι η λύση δεν βρίσκεται σε απομονωμένες εγκαταστάσεις, αλλά στη ζωή μέσα στην κοινότητα, με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και υποστήριξη.

Η Συνομοσπονδία ζητά μαζική ενίσχυση των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, με τη μορφή κατοικιών και διαμερισμάτων εντός του κοινωνικού ιστού, ώστε τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να ζουν ως ενεργοί πολίτες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στις ανάγκες ατόμων με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες, για τα οποία απαιτούνται εξειδικευμένες δομές υποστήριξης με πολυεπιστημονικές ομάδες.

Στη συζήτηση παρενέβη και ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο οποίος πήρε αποστάσεις από τη λογική των «χωριών ΑμεΑ». Όπως σημείωσε, τα άτομα με αναπηρία δεν χρειάζονται ειδικές ζώνες διαβίωσης ή απομονωμένες κοινότητες, αλλά πραγματική συμπερίληψη, προσβασιμότητα, προσωπική βοήθεια, υποστήριξη των οικογενειών και δυνατότητα ζωής μέσα στην κοινωνία.

Ο ίδιος αναγνώρισε την αγωνία πολλών οικογενειών για το μέλλον των παιδιών τους, ιδίως όταν οι γονείς δεν θα βρίσκονται πλέον στη ζωή, ωστόσο τόνισε ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι η απομάκρυνση από την κοινότητα. Αντίθετα, όπως ανέφερε, απαιτείται ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για μια κοινωνία που δεν διαχωρίζει, αλλά υποστηρίζει.

Σκληρή ήταν και η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ, με τον γραμματέα της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής, Γιάννη Βαρδακαστάνη, να υποστηρίζει ότι η πρόταση προσβάλλει όχι μόνο τα άτομα με αναπηρία, αλλά συνολικά τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για λογικές που αντιβαίνουν στις αρχές της αποϊδρυματοποίησης, της αυτονομίας, της κοινωνικής ένταξης και της ισότιμης συμμετοχής.

Αντιδράσεις υπήρξαν και από τον ΣΥΡΙΖΑ, που χαρακτήρισε την πρόταση βαθιά προσβλητική και επικίνδυνη για τα ανθρώπινα δικαιώματα, κάνοντας λόγο για επιστροφή σε λογικές αποκλεισμού.

Μετά τον σάλο, ο Γιώργος Αυτιάς επιχείρησε να δώσει διευκρινίσεις, υποστηρίζοντας ότι πρόθεσή του δεν ήταν να προωθήσει πολιτικές απομόνωσης, αλλά να αναζητήσει ευρωπαϊκούς πόρους για τη στήριξη οικογενειών με παιδιά ΑμεΑ.

Όπως ανέφερε, μετέφερε αιτήματα γονέων που ανησυχούν για το μέλλον των παιδιών τους όταν οι ίδιοι δεν θα είναι πλέον στη ζωή. «Η πρωτοβουλία μου αφορούσε αποκλειστικά και μόνο την εύρεση κονδυλίων», δήλωσε, κατηγορώντας τους επικριτές του για πολιτική εκμετάλλευση και διαστρέβλωση των θέσεών του.