Τα «μάτια» της Frontex στο Τυμπάκι – Το drone που επιτηρεί το Λιβυκό Πέλαγος (video)

Στο επίκεντρο εκτενούς ρεπορτάζ του Euronews βρίσκεται η Κρήτη, με τη δημοσιογραφική αποστολή να επισκέπτεται τη βάση μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Frontex στο αεροδρόμιο Τυμπακίου και να επιβιβάζεται στο λετονικό περιπολικό σκάφος «Valpas», το οποίο επιχειρεί στο Λιβυκό Πέλαγος. Το ρεπορτάζ αποτυπώνει τη μεγάλη αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων, τις επικίνδυνες επιχειρήσεις διάσωσης και την πίεση που δέχονται οι εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας του νησιού.

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το ευρωπαϊκό ειδησεογραφικό δίκτυο, περίπου 24.000 μετανάστες έφτασαν στην Κρήτη κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2026, όταν σε ολόκληρο το 2025 είχαν καταγραφεί περίπου 17.000 αφίξεις.

Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται από εκείνη άλλων μεταναστευτικών διαδρομών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις οποίες παρατηρείται μείωση των διελεύσεων.

Οι περισσότερες λέμβοι αναχωρούν από την ανατολική Λιβύη, διανύοντας εκατοντάδες χιλιόμετρα ανοιχτής θάλασσας, με προορισμό τη Γαύδο ή τις νότιες ακτές της Κρήτης.

Παρά την ενίσχυση των περιπολιών και τη χρήση σύγχρονων μέσων εναέριας επιτήρησης, οι αφίξεις συνεχίζονται.

Χρυσή: Ένας μετανάστης εντοπίστηκε μόνος και μίλησε για άλλους 60 ανθρώπους

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε περιστατικό που καταγράφηκε το απόγευμα της 4ης Νοεμβρίου, όταν ένας μετανάστης εντοπίστηκε μόνος του στη νήσο Χρυσή, περίπου 15 χιλιόμετρα από τις νότιες ακτές της Κρήτης.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι ταξίδευε μαζί με άλλα 60 άτομα, με αποτέλεσμα να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες Αρχές για τη διεξαγωγή εκτεταμένης επιχείρησης έρευνας και διάσωσης.

Το περιστατικό αναδεικνύει τους κινδύνους της συγκεκριμένης θαλάσσιας διαδρομής, ιδιαίτερα όταν οι επιβαίνοντες ταξιδεύουν με ακατάλληλα και υπερφορτωμένα σκάφη.

Στελέχη του Λιμενικού Σώματος στο Ηράκλειο ανέφεραν στο Euronews ότι, μέσα σε διάστημα μόλις 48 ωρών, είχαν φτάσει στην περιοχή ευθύνης τους 13 σκάφη με περίπου 400 μετανάστες.

Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παραθέτει το ρεπορτάζ, περίπου 20 μετανάστες εντοπίστηκαν νεκροί.

Το λετονικό «Valpas» που περιπολεί νότια της Κρήτης

Η δημοσιογραφική ομάδα του Euronews επιβιβάστηκε στο «Valpas», ένα λετονικό περιπολικό σκάφος που συμμετέχει στις επιχειρήσεις της Frontex νότια της Κρήτης εδώ και περίπου 18 μήνες.

Το σκάφος πραγματοποιεί περιπολίες διάρκειας 72 ωρών, με το 20μελές πλήρωμά του να παραμένει στη θάλασσα για τρία συνεχόμενα εικοσιτετράωρα.

Κυβερνήτης του είναι ο Toms Ozers, ο οποίος περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα κατά την περισυλλογή μεταναστών από λέμβους.

Ο ίδιος, πατέρας τριών παιδιών, διατηρεί καθημερινή επικοινωνία με την οικογένειά του στη Λετονία, ενώ συμμετέχει στις περιπολίες στα νότια θαλάσσια σύνορα της Ευρώπης.

Μιλώντας στο Euronews, αναφέρθηκε σε περιστατικό κατά το οποίο δύο άνθρωποι βρέθηκαν στη θάλασσα στη διάρκεια επιχείρησης διάσωσης.

«Μερικές φορές, όλοι προσπαθούν να σηκωθούν όρθιοι ταυτόχρονα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει την ανατροπή του σκάφους. Το έζησα ο ίδιος κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης, όταν δύο άνθρωποι έπεσαν στη θάλασσα. Ήμασταν τυχεροί που μόνο δύο κατέληξαν στο νερό. Ήταν νύχτα, αλλά καταφέραμε να τους έχουμε συνεχώς στο οπτικό μας πεδίο. Τους πετάξαμε σωσίβια και άλλα μέσα επίπλευσης, ενώ πρώτα φροντίσαμε να ασφαλίσουμε τη μεγαλύτερη ομάδα επιβατών πάνω στο σκάφος. Μόλις εκείνοι ήταν ασφαλείς, απομακρυνθήκαμε από το σκάφος και πραγματοποιήσαμε ελιγμούς για να πλησιάσουμε τους δύο ανθρώπους που βρίσκονταν στο νερό».

Ο πλοίαρχος υπογράμμισε ότι η μεταβολή των καιρικών συνθηκών αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου.

«Το πιο δύσκολο για εμάς είναι όταν ξεκινούν το ταξίδι τους με καλό καιρό και στη συνέχεια ο καιρός χαλάει. Πρέπει να σχεδιάσουμε πώς θα τους περισυλλέξουμε και η επιχείρηση γίνεται κάπως επικίνδυνη».

Ιωάννης Ορφανός: Οι δυσκολίες των επιχειρήσεων διάσωσης

Για τις συνθήκες που επικρατούν στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης μίλησε στο Euronews και ο Ιωάννης Ορφανός, διοικητής της 7ης Περιφερειακής Διοίκησης του Λιμενικού Σώματος.

Όπως εξήγησε, η μεγάλη έκταση της περιοχής ευθύνης, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες και η έλλειψη εμπειρίας πολλών μεταναστών στη θάλασσα δυσχεραίνουν τις επιχειρήσεις.

«Ορισμένα περιστατικά είναι εξαιρετικά δύσκολα και, δυστυχώς, υπάρχουν φορές που χάνονται ανθρώπινες ζωές. Πρέπει να θυμόμαστε ότι η περιοχή είναι τεράστια και οι καιρικές συνθήκες είναι συχνά δυσμενείς. Μπορεί να έχουμε να αντιμετωπίσουμε ανθρώπους που δεν έχουν ξαναβρεθεί ποτέ στη θάλασσα, που δεν είναι καθόλου εξοικειωμένοι με το θαλάσσιο περιβάλλον και ενδέχεται να μην ξέρουν καν κολύμπι», δήλωσε στο Euronews.

Στο αεροδρόμιο Τυμπακίου τα «μάτια» της Frontex στο Λιβυκό Πέλαγος

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του ρεπορτάζ αφορά τη βάση μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Frontex στο αεροδρόμιο Τυμπακίου, από την οποία πραγματοποιούνται αποστολές επιτήρησης μεγάλων θαλάσσιων εκτάσεων.

Στη συγκεκριμένη εγκατάσταση επιχειρεί το Heron 1, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος μεγάλης αυτονομίας, το οποίο διαθέτει ραντάρ, κάμερες υψηλής ανάλυσης και συστήματα θερμικής απεικόνισης.

Το αεροσκάφος έχει τη δυνατότητα να παραμένει στον αέρα για περισσότερες από 20 ώρες, παρακολουθώντας περιοχές του Λιβυκού Πελάγους τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και τη νύχτα.

Οι εικόνες που καταγράφει μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος στον Πειραιά και στα κεντρικά γραφεία της Frontex στη Βαρσοβία.

Η επιχειρησιακή διοίκηση των δράσεων παραμένει στις ελληνικές Αρχές, με τον ευρωπαϊκό οργανισμό να παρέχει μέσα, προσωπικό και τεχνολογική υποστήριξη.

Γιατί ο έγκαιρος εντοπισμός των σκαφών μπορεί να σώσει ζωές

Ο Ευάγγελος Διαμαντής, επικεφαλής του Τομέα Παρακολούθησης και Επιτήρησης στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Frontex, εξήγησε στο Euronews τη σημασία της εναέριας παρακολούθησης.

Όπως επισήμανε, τα σκάφη που χρησιμοποιούνται από τα κυκλώματα διακίνησης συχνά δεν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλείας.

«Τα σκάφη που χρησιμοποιούν τα κυκλώματα διακινητών δεν είναι αξιόπλοα. Συχνά έχουν προβληματικές μηχανές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως θα φτάσουν στον προορισμό τους — στις ευρωπαϊκές ακτές, στην προκειμένη περίπτωση στην Ελλάδα. Είναι πάντα υπερφορτωμένα, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε βυθίσεις ή ατυχήματα, ειδικά όταν συνδυάζεται με κακές καιρικές συνθήκες. Επομένως, ο έγκαιρος εντοπισμός αυτών των σκαφών αυξάνει τις πιθανότητες διάσωσης των ανθρώπων που επιβαίνουν σε αυτά και της ασφαλούς μεταφοράς τους στη στεριά».

Η δυνατότητα συνεχούς επιτήρησης μεγάλων θαλάσσιων εκτάσεων επιτρέπει στις Αρχές να εντοπίζουν νωρίτερα σκάφη που ενδέχεται να χρειάζονται βοήθεια.

Περισσότεροι από 40 αξιωματικοί και έξι περιπολικά στην Κρήτη και τη Γαύδο

Σύμφωνα με το Euronews, η Ελλάδα φιλοξενεί τη μεγαλύτερη επιχειρησιακή παρουσία της Frontex στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ειδικότερα, στην Κρήτη και τη Γαύδο έχουν αναπτυχθεί:

  • Περισσότεροι από 40 αξιωματικοί.
  • Τρία αεροσκάφη.
  • Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
  • Έξι περιπολικά σκάφη.

Τα μέσα αυτά υποστηρίζουν τις ελληνικές Αρχές στην επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων και στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Η Frontex συμμετέχει επίσης στην παροχή τεχνικού εξοπλισμού και στην υποστήριξη διαδικασιών επιστροφής μεταναστών που δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πίεση στις τέσσερις εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας

Η αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες διαχείρισης και υποδοχής στην Κρήτη.

Όπως αναφέρει το Euronews, οι νεοαφιχθέντες μεταφέρονται σε τέσσερις ελεγχόμενες εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας, όπου παραμένουν μέχρι να οργανωθεί η μετακίνησή τους στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Την ίδια ώρα, καταγράφονται αντιδράσεις από κατοίκους και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι εκφράζουν επιφυλάξεις ή αντίθεση στην παραμονή μεταναστών στις περιοχές τους.

Η κατάσταση διαμορφώνει δύο παράλληλες προκλήσεις για το νησί: τη διαχείριση του αυξανόμενου αριθμού αφίξεων και την αντιμετώπιση των πιέσεων που εκδηλώνονται στις τοπικές κοινωνίες.

Το ρεπορτάζ του Euronews αναδεικνύει παράλληλα το ευρύτερο ευρωπαϊκό ζήτημα της αποτελεσματικής επιτήρησης των συνόρων, σε συνδυασμό με την υποχρέωση προστασίας της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.

Ακολουθήστε το Iraklionews σε Google News  και Facebook 
Κρήτη - Τελευταία Νέα
Περισσότερες Ειδήσεις