Συναγερμός στα σούπερ μάρκετ: Χάκερ χτυπούν τα ψυγεία – Κίνδυνος για τρόφιμα και καταστήματα

Σε επιφυλακή βρίσκονται τα ελληνικά σούπερ μάρκετ μετά τις κυβερνοεπιθέσεις σε ευρωπαϊκά συστήματα ψύξης. Ο ΕΦΕΤ προειδοποιεί για την ασφάλεια τροφίμων, ενώ έρχονται ανακατατάξεις στην αγορά.

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, καθώς κυβερνοεπιθέσεις που έχουν καταγραφεί σε ευρωπαϊκές χώρες στοχεύουν συστήματα επαγγελματικής ψύξης, δημιουργώντας κινδύνους για τη διατήρηση και την ασφάλεια των τροφίμων. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει ήδη ενημερώσει τον κλάδο για τα τεχνικά χαρακτηριστικά της απειλής, ενώ ο ΕΦΕΤ προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη διακοπή της ψυκτικής αλυσίδας μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην υποχρεωτική απόσυρση προϊόντων.

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχο περιστατικό στις ελληνικές αλυσίδες.

Ωστόσο, τα πρόσφατα συμβάντα στο εξωτερικό έχουν κινητοποιήσει επιχειρήσεις, ειδικούς κυβερνοασφάλειας και αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, καθώς οι επιθέσεις δεν περιορίζονται σε πληροφοριακά συστήματα, αλλά μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του εξοπλισμού που διατηρεί τα τρόφιμα στις απαιτούμενες θερμοκρασίες.

«Στόχος είναι η απόλυτη καταστροφή»

Μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς, επιβεβαίωσε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ενημερωθεί και εφαρμόζουν μέτρα προστασίας.

«Από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκαν τα περιστατικά στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, σε συνεργασία με ειδικούς σε θέματα κυβερνοασφάλειας αλλά και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, προσδιορίσαμε τα τεχνικά στοιχεία του προβλήματος και ενημερώσαμε όλα τα μέλη της ΕΣΕ για το πρόβλημα και τους τρόπους αντιμετώπισης», ανέφερε.

Ο ίδιος διευκρίνισε:

«Μέχρι σήμερα που μιλάμε δεν έχει προκύψει κανένα θέμα στα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα».

Παράλληλα, εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για τη μορφή που λαμβάνουν ορισμένες κυβερνοεπιθέσεις, οι οποίες, όπως σημείωσε, δεν συνδέονται απαραίτητα με οικονομικές απαιτήσεις των δραστών.

«Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, στόχος είναι η απόλυτη καταστροφή. Αυτό είναι ανησυχητικό και μάς προβληματίζει πολύ».

Πάνω από 100 καταστήματα επλήγησαν σε πέντε χώρες

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, με επιστολή της στις 3 Νοεμβρίου 2026 προς τον πρόεδρο της ΕΣΕ, Ιωάννη Μασούτη, ενημέρωσε για νέο κύμα επιθέσεων που σημειώθηκε τη νύχτα της 1ης προς 2α Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με την ενημέρωση, επηρεάστηκαν περισσότερα από 100 καταστήματα σε:

  • Βέλγιο
  • Λουξεμβούργο
  • Σουηδία
  • Ιρλανδία
  • Εσθονία

Η εταιρεία Danfoss επιβεβαίωσε ότι οι επιθέσεις αφορούσαν προϊόντα της.

Οι περισσότερες συσκευές που επλήγησαν ήταν παλαιότερα μοντέλα, τα οποία δεν υποστηρίζονται πλέον από τον κατασκευαστή και δεν λαμβάνουν ενημερώσεις ασφαλείας.

Στην Ελλάδα, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει εντοπίσει περισσότερους από 300 ελεγκτές εμπορικής ψύξης, από κατασκευαστές όπως οι Danfoss, Copeland/Dixell και Carel.

Η καταγραφή των συσκευών δεν σημαίνει ότι έχουν παραβιαστεί, αλλά αναδεικνύει την ανάγκη ελέγχου της ασφάλειας των σχετικών εγκαταστάσεων.

Οι τέσσερις βασικές οδηγίες προς τις επιχειρήσεις

Η ΕΣΕ έχει διαβιβάσει στα μέλη της τις συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, καλώντας τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες.

Συγκεκριμένα, συνιστάται:

  1. Αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, με απομακρυσμένη πρόσβαση αποκλειστικά μέσω ασφαλούς VPN και πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης.
  2. Αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
  3. Αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή.
  4. Άμεση συνεργασία με τους τεχνικούς εγκατάστασης και συντήρησης, ώστε να εφαρμοστούν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Η Αρχή προειδοποιεί ότι η παράλειψη των συγκεκριμένων ενεργειών μπορεί να αφήσει τις εγκαταστάσεις εκτεθειμένες σε επιθέσεις με σοβαρές συνέπειες.

Μεταξύ των πιθανών επιπτώσεων περιλαμβάνονται η καταστροφή νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων μέσα σε μία νύχτα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και η πρόκληση πυρκαγιάς.

ΕΦΕΤ: Υποχρεωτική απόσυρση τροφίμων όταν υπάρχει κίνδυνος

Την ανάγκη προστασίας της ψυκτικής αλυσίδας υπογραμμίζει και ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ).

Σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι η διατήρηση των κατάλληλων θερμοκρασιών σε όλα τα στάδια, από την παραγωγή και τη μεταφορά μέχρι την αποθήκευση και την πώληση, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των τροφίμων.

Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν ευαλλοίωτα προϊόντα, όπως κρεοπωλεία και σούπερ μάρκετ, φέρουν την ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων που διακινούν.

«Εφόσον υπάρχει πιθανότητα η διακοπή της ψύξης να έχει επηρεάσει την ασφάλεια των τροφίμων, οι εν λόγω επιχειρήσεις οφείλουν να αποσύρουν τα συγκεκριμένα προϊόντα από την αγορά», τονίζει ο ΕΦΕΤ.

Επιπλέον, σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης που επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τα συστήματα ψύξης και την ασφάλεια των προϊόντων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενημερώνουν τον Φορέα.

Εξαγορές και συγχωνεύσεις αλλάζουν την αγορά

Πέρα από τις κυβερνοαπειλές, οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος, περιορισμένα περιθώρια κερδοφορίας και σημαντικές αλλαγές στον ανταγωνισμό.

Η αγορά κινείται προς μεγαλύτερη συγκέντρωση, με νέες εξαγορές και συγχωνεύσεις.

Στις πρόσφατες επιχειρηματικές εξελίξεις περιλαμβάνονται η συμφωνία εξαγοράς 13 καταστημάτων της ENA Cash&Carry από τη The Mart, θυγατρική του Ομίλου Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης, καθώς και η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Δ. Μασούτης.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της αλυσίδας Διαμαντής Μασούτης, Γιάννης Μασούτης, εκτίμησε ότι η συγκέντρωση του κλάδου θα συνεχιστεί.

«Το μόνο σίγουρο είναι πως σε δύο χρόνια οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα είναι λιγότερες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά τον ίδιο, η περιορισμένη κερδοφορία και οι ζημίες ορισμένων επιχειρήσεων ενισχύουν την ανάγκη επιχειρηματικών ανακατατάξεων.

Ανάλογη εκτίμηση διατύπωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, επισημαίνοντας ότι το υψηλό λειτουργικό κόστος αναμένεται να περιορίσει σταδιακά τον αριθμό των μεγάλων και μεσαίων αλυσίδων.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ευκαιρίες για μικρότερες επιχειρήσεις με εξειδικευμένο εμπορικό προσανατολισμό.

Περιθώριο κέρδους 1,39% – Στόχος το 3%

Η περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς δεν συνεπάγεται απαραίτητα και αυτόματη αύξηση της κερδοφορίας.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Παντελιάδη, για να θεωρείται βιώσιμο το επιχειρηματικό μοντέλο των αλυσίδων, απαιτείται περιθώριο κέρδους προ φόρων κοντά στο 3%.

Ο στόχος αυτός εξαρτάται από τη διαχείριση των λειτουργικών εξόδων, την εμπορική πολιτική και τη δυνατότητα ανάπτυξης προϊόντων με καλύτερα περιθώρια κέρδους.

Τα οικονομικά στοιχεία του κλάδου για το 2025 αποτυπώνουν την πίεση που δέχονται οι επιχειρήσεις:

Οικονομικό μέγεθος 2025
Κύκλος εργασιών 13,6 δισ. €
Λειτουργικά έξοδα 3,4 δισ. €
Κέρδη προ φόρων 189 εκατ. €
Περιθώριο κέρδους προ φόρων 1,39%
Επενδύσεις 660 εκατ. €

Οι συνολικές επενδύσεις του κλάδου κατά τη δεκαετία 2015–2025 ανήλθαν σε 3,8 δισ. ευρώ.

Ανατιμήσεις σε γαλακτοκομικά, μπύρα και προϊόντα σιταριού

Στο μέτωπο της ακρίβειας, ο Γιάννης Μασούτης περιέγραψε μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης των τιμών, χωρίς να διαπιστώνεται αυτή τη στιγμή νέος γενικευμένος κύκλος ανατιμήσεων.

Ωστόσο, σε επιμέρους κατηγορίες εξακολουθούν να εμφανίζονται αυξητικές πιέσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν στελέχη της ΕΣΕ:

  • Γαλακτοκομικά: Καταγράφηκαν αυξήσεις το τελευταίο τρίμηνο, κυρίως λόγω της ανόδου του κόστους του αιγοπρόβειου γάλακτος.
  • Μπύρα: Αναμένονται ανατιμήσεις που εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν στα ράφια στις αρχές Δεκεμβρίου.
  • Ζυμαρικά και δημητριακά: Καταγράφεται αυξημένο κόστος λόγω της ανόδου των τιμών πρώτων υλών, κυρίως του σιταριού.

Για το 2027, οι εκτιμήσεις παραμένουν αβέβαιες, καθώς η πορεία των τιμών επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, το ενεργειακό κόστος, τις μεταφορές και την κλιματική αλλαγή.

Πληθωρισμός 0,53% στα σούπερ μάρκετ τον Οκτώβριο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), ο πληθωρισμός τροφίμων στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 0,53%.

Την ίδια περίοδο, οι αντίστοιχοι δείκτες που παρατίθενται από άλλες πηγές ήταν:

  • ΙΕΛΚΑ: 0,53%.
  • ΕΛΣΤΑΤ: 2,1%.
  • Eurostat: 1,60%.

Σύμφωνα με την ΕΣΕ, στον περιορισμό των αυξήσεων συμβάλλουν ο ανταγωνισμός, οι προσφορές, τα προγράμματα πιστότητας και η διεύρυνση των διαθέσιμων επιλογών.

Η συνολική αξία των προωθητικών ενεργειών του κλάδου την περίοδο 2023–2025 υπολογίζεται σε περίπου 5 δισεκατομμύρια ευρώ.

125.000 εργαζόμενοι και περισσότερα από 3.800 καταστήματα

Ο οργανωμένος κλάδος των σούπερ μάρκετ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εργοδότες της ελληνικής οικονομίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΕ, απασχολεί 125.000 εργαζομένους σε περισσότερα από 3.800 καταστήματα, ενώ η συνολική συνεισφορά του εκτιμάται στο 5,6% του ΑΕΠ.

Παράλληλα:

  • 9 στους 10 προμηθευτές είναι ελληνικές επιχειρήσεις.
  • Το 40% των εργαζομένων απασχολείται εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης.
  • Το 62% του προσωπικού είναι γυναίκες.
  • Το 38% των εργαζομένων είναι άνω των 50 ετών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΕΣΕ, Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, ΕΦΕΤ.

Ακολουθήστε το Iraklionews σε Google News  και Facebook 
Ελλάδα - Τελευταία Νέα
Περισσότερες Ειδήσεις