Κρήτη: Ο χάρτης Μητσοτάκη που προκάλεσε αντιπαράθεση στον ΟΗΕ – «Τα ελληνικά νησιά δεν εξαφανίζονται»

Στο επίκεντρο της διπλωματικής αντιπαράθεσης Ελλάδας και Τουρκίας βρέθηκε εκ νέου το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μετά την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της συμφωνίας Άγκυρας – Τρίπολης και επισημαίνοντας ότι η χάραξη θαλάσσιων ορίων δεν μπορεί να αγνοεί την Κρήτη και τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά.

Κατά τη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου στη Νέα Υόρκη, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το μνημόνιο παράνομο και αυθαίρετο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη επιχειρούν να δημιουργήσουν θαλάσσια σύνορα χωρίς να διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.

«Το αποκαλούμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια», ανέφερε.

Η αναφορά στην Κρήτη και ο χάρτης στον ΟΗΕ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρησιμοποίησε χάρτη για να παρουσιάσει την ελληνική θέση σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.

Στην παρέμβασή του αναφέρθηκε στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κάσο, τονίζοντας ότι πρόκειται για κατοικημένα νησιά, των οποίων τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν, σύμφωνα με την ελληνική θέση, να παρακαμφθούν από μια διμερή συμφωνία τρίτων κρατών.

Το θέμα επανήλθε στις 30 Οκτωβρίου, όταν ο πρωθυπουργός συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης στο Manama Dialogue 2026, στο Μπαχρέιν.

Εκεί επανέλαβε:

«Οριοθέτηση μπορεί να γίνει μόνο μεταξύ χωρών που έχουν όμορες ή απέναντι ακτές. Αν απλώς διαγράψεις μία γραμμή μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, αγνοείς τα ελληνικά νησιά. Αλλά αυτά τα νησιά υπάρχουν και, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, έχουν υφαλοκρηπίδα. Δεν μπορείς να οριοθετήσεις μόνο με φίλους ή με κράτη με τα οποία έχεις κοινές θέσεις, αλλά με βάση το Διεθνές Δίκαιο».

Πρόσκληση στη Λιβύη για απευθείας διαπραγματεύσεις

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός απηύθυνε μήνυμα προς τη Λιβύη, ζητώντας να προχωρήσουν οι απευθείας συνομιλίες με την Αθήνα για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Μιλώντας στο Reuters, υποστήριξε ότι οι δύο χώρες διαθέτουν τις γεωγραφικές προϋποθέσεις για την επίτευξη σχετικής συμφωνίας.

«Η Ελλάδα είναι σε θέση και θα πρέπει πραγματικά να οριοθετήσει θαλάσσιες ζώνες με τη Λιβύη. Είναι φυσικοί γείτονές μας και ενθαρρύνουμε τους Λίβυους να αντιμετωπίσουν με μεγάλη σοβαρότητα αυτές τις συζητήσεις, που έχουν ήδη αρχίσει», σημείωσε.

Η τουρκική αντίδραση και η απάντηση της Ελλάδας

Η τοποθέτηση του Έλληνα πρωθυπουργού προκάλεσε την αντίδραση της τουρκικής αντιπροσωπείας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν δύο γύροι παρεμβάσεων.

Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέτ Γιντίζ, υπερασπίστηκε το μνημόνιο του 2019, υποστηρίζοντας:

«Το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει. Το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, δύο κυρίαρχων κρατών, βρίσκεται σε ισχύ από το 2019».

Από ελληνικής πλευράς, η μόνιμη αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, αντέτεινε ότι μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί να επηρεάζει τα δικαιώματα άλλων κρατών.

«Το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, προκειμένου να εξυπηρετούνται μονομερείς διεκδικήσεις. Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα. Ούτε μπορεί μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου κράτους», ανέφερε.

Η δήλωση Ερντογάν

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών, δήλωσε:

«Eμείς είμαστε αποφασισμένοι να εξουδετερώσουμε με τον ίδιο τρόπο όσους προσπαθούν να σταθούν εμπόδιο ανάμεσα σε εμάς και τους στόχους μας».

Η Αθήνα, από την πλευρά της, επαναλαμβάνει τη θέση της υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Πηγή: ΕΡΤ