Ηράκλειο: Η εκκλησία που χτίστηκε μέσα σε μία ημέρα – Ο θρύλος με τον Τούρκο πασά

Ένας ναός του 19ου αιώνα, ένα παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο και ένας θρύλος που θέλει ολόκληρη την εκκλησία να έχει χτιστεί μέσα σε μία μόνο ημέρα συνθέτουν την ιστορία του Προφήτη Ηλία στην Εθιά, ένα χωριό στα Αστερούσια Όρη, στον νότο του Νομού Ηρακλείου. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι κάτοικοι κατάφεραν να ολοκληρώσουν την ανέγερση του ναού από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου, εκπληρώνοντας έναν αυστηρό όρο που τους είχε θέσει Τούρκος πασάς.

Την ιστορία αναδεικνύει η σελίδα «Δια-SOS-τε τη Μεσαρά», μέσα από αναφορά στο χωριό Εθιά, στον ορεινό όγκο των Αστερουσίων.

Η περιοχή των Αστερουσίων Ορέων έχει χαρακτηριστεί ως το «Άγιο Όρος της Κρήτης», λόγω της ασκητικής παράδοσης που αναπτύχθηκε στις απομονωμένες πλαγιές της.

Ο ναός του Προφήτη Ηλία στην Εθιά

Στην Εθιά βρίσκεται ο ναός του Προφήτη Ηλία, ο οποίος θεωρείται πολιούχος και προστάτης Άγιος του χωριού και τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Ιουλίου.

Η εκκλησία χρονολογείται από τον 19ο αιώνα και στο εσωτερικό της διατηρείται ένα ιδιαίτερα παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο.

Πέρα από την ιστορική παρουσία του ναού, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η προφορική παράδοση που συνοδεύει την ανέγερσή του.

Ο αυστηρός όρος που έθεσε ο Τούρκος πασάς

Σύμφωνα με τον λαϊκό θρύλο, οι χριστιανοί κάτοικοι της Εθιάς απευθύνθηκαν στον Τούρκο πασά της περιοχής, ζητώντας άδεια να ανεγείρουν εκκλησία αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία.

Ο πασάς φέρεται να αποδέχθηκε το αίτημά τους, θέτοντας όμως έναν εξαιρετικά δύσκολο όρο.

Η κατασκευή του ναού έπρεπε να αρχίσει με το πρώτο φως της ημέρας και να έχει ολοκληρωθεί πριν από τη δύση του ήλιου.

Σε περίπτωση που οι κάτοικοι δεν κατάφερναν να τελειώσουν τις εργασίες μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, θα ήταν υποχρεωμένοι να κατεδαφίσουν ό,τι είχαν χτίσει.

Κατά την ίδια παράδοση, ο πασάς θεωρούσε αδύνατο να κατασκευαστεί μία εκκλησία μέσα σε τόσο λίγες ώρες.

Η εκκλησία που, σύμφωνα με την παράδοση, ολοκληρώθηκε πριν νυχτώσει

Παρά τη δυσκολία του εγχειρήματος, ο θρύλος αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Εθιάς κατάφεραν να ολοκληρώσουν τον ναό μέσα στην ίδια ημέρα, τηρώντας τον όρο που τους είχε επιβληθεί.

Η ιστορία αυτή αποτελεί μέρος της τοπικής προφορικής παράδοσης και δεν παρουσιάζεται ως ιστορικά επιβεβαιωμένο γεγονός.

Η Εθιά, το χωριό του Αγίου Ευμενίου Σαριδάκη

Η Εθιά συνδέεται και με μία ακόμη σημαντική μορφή της ορθόδοξης παράδοσης, καθώς αποτελεί τη γενέτειρα του Αγίου Ευμενίου Σαριδάκη.

Το χωριό βρίσκεται στον ορεινό νότο του Ηρακλείου, στα Αστερούσια Όρη, όπου η παρουσία ασκητών και η ανάπτυξη του ασκητισμού έχουν συνδεθεί με τη θρησκευτική ιστορία της περιοχής.

Στον ίδιο τόπο βρίσκεται ο ναός του Προφήτη Ηλία, με το παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο και την παράδοση για την ανέγερσή του μέσα σε μία ημέρα, όπως την καταγράφει η σελίδα «Δια-SOS-τε τη Μεσαρά».