Νέο πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης αποτελούν οι σχεδιαζόμενες σεισμικές έρευνες για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, με την Τρίπολη να αμφισβητεί τις ελληνικές κινήσεις και να προειδοποιεί ακόμη και για ενδεχόμενη διακοπή των διμερών διαπραγματεύσεων για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Η ελληνική πλευρά, πάντως, διευκρινίζει ότι η επίμαχη ρηματική διακοίνωση δεν αποτελεί νέα διπλωματική ενέργεια, αλλά έγγραφο της 24ης Αυγούστου 2026, στο οποίο έχουν ήδη δοθεί απαντήσεις μέσω της διπλωματικής οδού.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει το protothema.gr, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα χαρακτηρίζουν ανυπόστατους τους ισχυρισμούς της λιβυκής πλευράς, υπογραμμίζοντας ότι οι συζητήσεις για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) συνεχίζονται.
Τι υποστηρίζει η Αθήνα για τη λιβυκή διακοίνωση
Κατά τις ελληνικές διπλωματικές πηγές, η διακοίνωση της Τρίπολης επαναλαμβάνει πάγιες θέσεις της Λιβύης σχετικά με τη διεκδίκηση θαλάσσιων περιοχών.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, όπως επισημαίνεται, έχει ήδη προβεί στις απαιτούμενες διπλωματικές ενέργειες, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί παραβίασης λιβυκών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Βασικό επιχείρημα της Αθήνας αποτελεί η εφαρμογή της μέσης γραμμής στις θαλάσσιες περιοχές για τις οποίες δεν υπάρχει διμερής συμφωνία οριοθέτησης.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η πρακτική αυτή εναρμονίζεται με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ σημειώνει πως και η Λιβύη έχει χρησιμοποιήσει τη μέση γραμμή κατά την προκήρυξη θαλάσσιων οικοπέδων.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι η συνέχιση του διαλόγου δεν συνεπάγεται αναστολή της άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων που θεωρεί ότι διαθέτει ούτε αποδοχή μονομερών διεκδικήσεων.
Η προειδοποίηση της Τρίπολης για τις διαπραγματεύσεις
Στη ρηματική διακοίνωση της 24ης Αυγούστου, η Λιβύη διατυπώνει επίσημη διαμαρτυρία για τις ελληνικές πρωτοβουλίες αναζήτησης και εξερεύνησης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές που παραμένουν χωρίς συμφωνημένη οριοθέτηση μεταξύ των δύο χωρών.
Η λιβυκή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι σχετικές ενέργειες παραβιάζουν δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας την οποία διεκδικεί και έχει αποτυπώσει σε έγγραφα που κατατέθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη.
Στο ίδιο έγγραφο προειδοποιεί ότι η συνέχιση αντίστοιχων ενεργειών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις διαπραγματεύσεις, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο παύσης τους.
Η Τρίπολη επικαλείται επίσης, σύμφωνα με το δημοσίευμα, προηγούμενη συνεννόηση για την αποφυγή ενεργειών που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν το κλίμα των συνομιλιών.
Πρόκειται για τη θέση της λιβυκής πλευράς, την οποία η Αθήνα απορρίπτει ως προς τους ισχυρισμούς περί παραβίασης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Στο επίκεντρο τρία θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης
Η διπλωματική αντιπαράθεση συνδέεται με τη διαδικασία αδειοδότησης σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η λιβυκή διακοίνωση, η σχετική πρόσκληση δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026, ενώ είχε προηγηθεί δημοσίευση στην ελληνική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 30 Ιουνίου 2026.
Η διαδικασία αφορά την απόκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων δύο και τριών διαστάσεων, γνωστών ως 2D και 3D, σε οκτώ θαλάσσιες περιοχές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι περιοχές:
- Νότια της Κρήτης 1
- Νότια της Κρήτης 2
- Νοτιοδυτικά της Κρήτης
Οι συγκεκριμένες περιοχές παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς τμήματα των ελληνικών οριοθετήσεων επικαλύπτονται με θαλάσσιες εκτάσεις επί των οποίων προβάλλει αξιώσεις η Λιβύη.
Η ελληνική πλευρά στηρίζει τον σχεδιασμό της, μεταξύ άλλων, στον νόμο 4001/2011, ο οποίος προβλέπει την εφαρμογή της μέσης γραμμής ως εξωτερικού ορίου, εφόσον δεν υπάρχει συμφωνία οριοθέτησης με γειτονικό κράτος.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ο ρόλος της Γαύδου
Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται και το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο έχει προκαλέσει επανειλημμένες αντιδράσεις της Αθήνας.
Η Ελλάδα απορρίπτει τη συγκεκριμένη οριοθέτηση, υποστηρίζοντας ότι παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η Γαύδος, καθώς η επήρειά της στον καθορισμό των θαλάσσιων ορίων αποτελεί ένα από τα σημεία διαφωνίας.
Η λιβυκή πλευρά έχει παρουσιάσει στον ΟΗΕ χάρτες με τις διεκδικήσεις της, οι οποίοι συνδέονται με τις θέσεις που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Από την πλευρά της, η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι μονομερείς αυτές διεκδικήσεις δεν μπορούν να καθορίσουν από μόνες τους τα θαλάσσια σύνορα.
Η διαφορά παραμένει αντικείμενο διπλωματικών συζητήσεων, καθώς δεν έχει συναφθεί συνολική διμερής συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
Οι πολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Λιβύη
Η αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες εξελίσσεται παράλληλα με πολιτικές ανακατατάξεις στην Ανατολική Λιβύη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του protothema.gr, ανακοινώθηκε η αποχώρηση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της λιβυκής Βουλής, έπειτα από περίπου 12 χρόνια, και η αντικατάστασή του από πρόσωπο που συνδέεται με το περιβάλλον του Σαντάμ Χαφτάρ.
Ο Σάλεχ είχε διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας με την ελληνική πλευρά και είχε εκφράσει αντιρρήσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η αλλαγή στην ηγεσία της Βουλής ενδέχεται να επηρεάσει τους πολιτικούς συσχετισμούς γύρω από την ενδεχόμενη κύρωση του μνημονίου, χωρίς ωστόσο να προκύπτει από μόνη της συγκεκριμένη απόφαση προς αυτή την κατεύθυνση.
Συνεχίζεται ο διάλογος για την ΑΟΖ
Παρά τη διαφωνία, η Αθήνα επιμένει ότι οι διμερείς συζητήσεις για την οριοθέτηση της ΑΟΖ παραμένουν ενεργές.
Η ελληνική θέση είναι ότι ο διάλογος πρέπει να διεξάγεται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, χωρίς να προϋποθέτει αποδοχή των αξιώσεων της άλλης πλευράς.
Για την Κρήτη, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται άμεσα με την προοπτική ερευνών υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νότια και νοτιοδυτικά του νησιού.
Η εξέλιξη των διπλωματικών επαφών Ελλάδας και Λιβύης, σε συνδυασμό με τις διαδικασίες αδειοδότησης των ερευνών, θα καθορίσει τα επόμενα βήματα σε μια διαφωνία που παραμένει ανοιχτή.
Πηγή: protothema.gr
και Facebook 
