Κρήτη: Τα αντιπλημμυρικά έργα που δεν έγιναν ποτέ – Ποιες περιοχές παραμένουν εκτεθειμένες
Εκατοντάδες χιλιοστά βροχής έπεσαν μέσα σε λίγες ημέρες σε περιοχές της Κρήτης, προκαλώντας εκτεταμένες πλημμύρες, ζημιές σε καλλιέργειες και σοβαρά προβλήματα στο οδικό δίκτυο. Την ώρα που οι αρμόδιες υπηρεσίες ξεκινούν την καταγραφή των καταστροφών, επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα των αντιπλημμυρικών έργων που παραμένουν σε εκκρεμότητα, παρά τις καταστροφικές εμπειρίες προηγούμενων ετών.
Το μέσο ύψος βροχής στους μετεωρολογικούς σταθμούς του νησιού έφτασε περίπου τα 120 χιλιοστά κατά το πρώτο τετραήμερο της κακοκαιρίας. Σε ορισμένες περιοχές, ωστόσο, τα ύψη βροχής ήταν πολύ μεγαλύτερα: στο Οροπέδιο Λασιθίου καταγράφηκαν περίπου 440 χιλιοστά μέσα σε δύο ημέρες, ενώ στα Ανώγεια ξεπέρασαν τα 640 χιλιοστά.
Με τέτοια ένταση και όγκο βροχοπτώσεων, η πλήρης αποτροπή των πλημμυρών θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Το μέγεθος των ζημιών, όμως, θα μπορούσε να έχει περιοριστεί εάν είχαν προχωρήσει εγκαίρως οι παρεμβάσεις που σχεδιάστηκαν μετά από προηγούμενα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Γούβες και Αγία Πελαγία: Μελέτες και εκκρεμότητες μετά τις καταστροφές
Στις Γούβες του Δήμου Χερσονήσου, οι πλημμύρες του 2020 ανέδειξαν την ανάγκη διευθέτησης των ρεμάτων της περιοχής. Για τον Γουβιανό ποταμό, που διασχίζει τις Κάτω Γούβες, η σύμβαση εκπόνησης της σχετικής μελέτης υπογράφηκε στα τέλη του 2020 και αφορά τμήμα περίπου 900 μέτρων, από τις εκβολές προς την ενδοχώρα.
Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη. Τον Οκτώβριο του 2025 υπογράφηκε συμπληρωματική σύμβαση για τη συνέχιση της μελέτης, ενώ και μέσα στο 2026 εγκρίνονταν επιμέρους μελέτες. Παράλληλα, τον Ιανουάριο του 2026 υπεγράφη προγραμματική σύμβαση ύψους 4,27 εκατομμυρίων ευρώ για μελέτες οριοθέτησης και διευθέτησης ρεμάτων σε ευρύτερες περιοχές του Δήμου Χερσονήσου.
Στην Αγία Πελαγία, οι πλημμύρες του Οκτωβρίου του 2022 είχαν τραγική κατάληξη, καθώς δύο άνθρωποι εγκλωβίστηκαν στο αυτοκίνητό τους και έχασαν τη ζωή τους. Μετά την καταστροφή αποφασίστηκε η δημιουργία φραγμάτων ανάσχεσης στα ρέματα, με στόχο τον περιορισμό του πλημμυρικού κινδύνου.
Όπως ανέφερε στην «Καθημερινή» ο δήμαρχος Μαλεβιζίου, Μενέλαος Μποκέας, οι μελέτες έχουν πλέον ολοκληρωθεί, αλλά εξακολουθεί να αναζητείται χρηματοδότηση. Παράλληλα, σημαντικό εμπόδιο αποτελεί το γεγονός ότι τα ρέματα διέρχονται από ιδιωτικές ιδιοκτησίες, γεγονός που καθιστά αναγκαίες απαλλοτριώσεις και δυσκολεύει την υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Ο δήμαρχος σημείωσε ακόμη ότι, σε αντίθεση με τις πλημμύρες του 2022, όταν είχε πληγεί κυρίως το παραλιακό μέτωπο της Αγίας Πελαγίας, αυτή τη φορά οι μεγαλύτερες επιπτώσεις εντοπίστηκαν στις ορεινές περιοχές.
Καστέλλι και Ρέθυμνο: Υψηλό κόστος και σύνθετα εμπόδια
Στο Καστέλλι, όπου κατασκευάζεται το νέο αεροδρόμιο, υπάρχει από το 2021 μελέτη για την αντιπλημμυρική προστασία της λεκάνης γύρω από την εγκατάσταση. Τον Ιανουάριο του 2026, ωστόσο, ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου, είχε καταγγείλει στη Βουλή ότι δεν είχαν ακόμη ενταχθεί οι οριστικές μελέτες ούτε τα κρίσιμα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας για το σύνολο της λεκάνης απορροής.
Στο Ρέθυμνο, έντεκα μελέτες για τη διευθέτηση ποταμών και ρεμάτων εκπονούνται από το 2019. Παρότι ορισμένες έχουν ολοκληρωθεί, η εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων παραμένει βασικό πρόβλημα.
Η χωρική αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Μαρία Λιονή, ανέφερε στην «Καθημερινή» ότι τα απαιτούμενα ποσά, τα οποία κυμαίνονται μεταξύ 25 και 27 εκατομμυρίων ευρώ, είναι αδύνατο να καλυφθούν από την Περιφέρεια.
Οι δυσκολίες, πάντως, δεν περιορίζονται στη χρηματοδότηση. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ρέματα έχουν καταπατηθεί ή εγκιβωτιστεί, ενώ υπάρχουν σημεία όπου έχουν κατασκευαστεί ακόμη και ξενοδοχεία πέντε αστέρων. Η αντιπεριφερειάρχης επισήμανε ότι έχουν γίνει παρεμβάσεις σε υποδομές, με την κατασκευή δύο νέων γεφυριών και την ενίσχυση εννέα παλαιών, εκτιμώντας ότι χωρίς αυτές οι ζημιές στο επαρχιακό οδικό δίκτυο θα ήταν πολύ μεγαλύτερες.
Εκτεταμένες ζημιές σε καλλιέργειες, σπίτια και δρόμους
Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η καταγραφή των ζημιών από την κακοκαιρία, με τα σοβαρότερα προβλήματα να εντοπίζονται μέχρι στιγμής στο Οροπέδιο Λασιθίου, στον Μυλοπόταμο, στην Ιεράπετρα και σε περιοχές του Ηρακλείου.
Στα Ζωνιανά, στα Λιβάδια, στο Βενί και στην Αξό έχουν αναφερθεί σημαντικές ζημιές σε επιχειρήσεις, κατοικίες και κτηνοτροφικές μονάδες. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για καταστροφές σε σχεδόν 50% του αγροτικού οδικού δικτύου στις πληγείσες περιοχές. Παράλληλα, κατολισθήσεις, καθιζήσεις και φερτά υλικά έχουν προκαλέσει προβλήματα σε τμήματα του επαρχιακού δικτύου.
Κλιμάκια της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών έχουν αρχίσει τις αυτοψίες, ενώ στο πεδίο βρίσκεται και ο ΕΛΓΑ για τις πρώτες εκτιμήσεις των ζημιών στην αγροτική παραγωγή. Σε αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, τα χωράφια παραμένουν πλημμυρισμένα και η επίσημη καταγραφή θα μπορέσει να προχωρήσει όταν υποχωρήσουν τα νερά.
Στο Οροπέδιο Λασιθίου, οι μεγαλύτερες απώλειες αφορούν τις καλλιέργειες. Οι αρχικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι έχουν πληγεί πάνω από το 80% της πατατοκαλλιέργειας και περίπου το 50% των κηπευτικών. Έχουν ήδη αναφερθεί τουλάχιστον 3.000 τόνοι χαμένης παραγωγής πατάτας, αν και τοπικοί φορείς εκτιμούν ότι οι πραγματικές απώλειες ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι η συγκομιδή της πατάτας θα έπρεπε κανονικά να έχει πραγματοποιηθεί αυτή την περίοδο. Οι συνεχείς βροχοπτώσεις καθυστέρησαν την ωρίμανση της σοδειάς, με αποτέλεσμα η έντονη κακοκαιρία να πλήξει την παραγωγή λίγο πριν από τη συγκομιδή.
Όπως αναφέρει η «Καθημερινή», η νέα κακοκαιρία έφερε ξανά στο προσκήνιο τις καθυστερήσεις σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στην Κρήτη, την ώρα που οι τοπικές κοινωνίες προσπαθούν να αποτιμήσουν τις ζημιές και να αποκαταστήσουν τις υποδομές και τις καλλιέργειές τους.
*με πληροφορίες από Καθημερινή





