Ακρίβεια: «Καυτός» χειμώνας για τα νοικοκυριά – Βενζίνη, πετρέλαιο θέρμανσης και ρεύμα πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς

Ο χειμώνας πλησιάζει και το κόστος της ενέργειας επιστρέφει στο επίκεντρο, δημιουργώντας έναν ακόμη δύσκολο λογαριασμό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν το μέγεθος των πιέσεων. Ο πληθωρισμός έφτασε τον Αύγουστο στο 3,8%, από 3,4% τον Ιούλιο, με τις ενεργειακές ανατιμήσεις να αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν την άνοδο.

Ενδεικτική είναι η εικόνα στα καύσιμα. Σε ετήσια βάση, το diesel κίνησης εμφανίζει αύξηση 30,6%, η βενζίνη 15,3%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο φυσικό αέριο, με 40,2%.

Η πίεση είναι ακόμη εντονότερη σε περιοχές όπου οι τιμές των καυσίμων παραδοσιακά κινούνται υψηλότερα, όπως συμβαίνει σε αρκετές νησιωτικές αγορές.

Πετρέλαιο θέρμανσης: Στόχος να ανοίξει κάτω από 1,75 ευρώ

Το μεγάλο στοίχημα των επόμενων εβδομάδων αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.

Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει παρεμβάσεις με στόχο η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, με συνδυασμό κρατικής στήριξης και συνεισφοράς των διυλιστηρίων.

Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ η επιδότηση στο diesel κίνησης πρόκειται να συνεχιστεί και τον Οκτώβριο.

Ακόμη και με τις παρεμβάσεις, ωστόσο, το κόστος παραμένει σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με την έναρξη της περσινής περιόδου, όταν το πετρέλαιο θέρμανσης είχε ξεκινήσει περίπου από 1,10–1,13 ευρώ το λίτρο.

Για ένα νοικοκυριό που χρειάζεται να προχωρήσει σε μεγάλη παραγγελία πετρελαίου, η διαφορά μπορεί να μεταφραστεί σε εκατοντάδες επιπλέον ευρώ μέσα στον χειμώνα.

Η ενέργεια περνά και στο ράφι

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή στην αντλία του πρατηρίου.

Το ακριβότερο diesel αυξάνει το κόστος των οδικών μεταφορών, ενώ οι υψηλές ενεργειακές τιμές επιβαρύνουν την παραγωγή, τη μεταποίηση, τις αποθήκες και την ψυκτική αλυσίδα.

Όταν οι πιέσεις διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέρος του πρόσθετου κόστους μπορεί να περάσει σταδιακά στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Έτσι, η ενεργειακή ακρίβεια μπορεί να πληρώνεται δύο φορές από τον ίδιο καταναλωτή: άμεσα μέσα από τις δικές του ανάγκες για καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση και έμμεσα μέσα από το αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων που αγοράζει.

Πίεση και από τη στέγαση

Στην εξίσωση προστίθεται και το στεγαστικό κόστος, που εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα βάρη για χιλιάδες οικογένειες.

Η εικόνα γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη για τα νοικοκυριά που ταυτόχρονα πληρώνουν ενοίκιο, χρειάζονται καθημερινά αυτοκίνητο και χρησιμοποιούν πετρέλαιο ή φυσικό αέριο για θέρμανση.

Σε αυτή την περίπτωση δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη αύξηση, αλλά για μια αλυσίδα ανατιμήσεων, όπου η μία δαπάνη προστίθεται στην άλλη και περιορίζει σταδιακά το διαθέσιμο εισόδημα.

Το πόσο βαρύς θα είναι τελικά ο ενεργειακός χειμώνας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, τη γεωπολιτική κατάσταση, αλλά και την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης που θα εφαρμοστούν τους επόμενους μήνες.