PISA 2025: Κατρακύλα για τα ελληνικά σχολεία – Σχεδόν ένας στους δύο μαθητές κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά

Περαιτέρω επιδείνωση των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών καταγράφουν τα αποτελέσματα της PISA 2025, με τη μεγαλύτερη πτώση να εντοπίζεται στην κατανόηση κειμένου και σχεδόν έναν στους δύο μαθητές να μην φτάνει στο βασικό επίπεδο επάρκειας στα Μαθηματικά. Την ίδια ώρα, η έκθεση αναδεικνύει προβλήματα στις απουσίες, στο κλίμα μέσα στις σχολικές αίθουσες και στις δυνατότητες ψηφιακής διδασκαλίας.

Σε σύγκριση με την προηγούμενη αξιολόγηση του 2022, η Ελλάδα χάνει 16 μονάδες στην Ανάγνωση, 7 στις Φυσικές Επιστήμες και 6 στα Μαθηματικά, συνεχίζοντας μια αρνητική πορεία που αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά σε βάθος δεκαετίας.

Οι μέσες επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών διαμορφώνονται στις 434 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες, 423 στην Ανάγνωση και 424 στα Μαθηματικά, αισθητά χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους του ΟΟΣΑ, οι οποίοι βρίσκονται στις 482, 461 και 463 μονάδες.

Σχεδόν ένας στους δύο κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα στοιχεία που αφορούν τους μαθητές οι οποίοι δεν καταφέρνουν να φτάσουν στο επίπεδο 2 της κλίμακας PISA, το οποίο θεωρείται βασικό κατώφλι λειτουργικής επάρκειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, το 49,5% των μαθητών στα Μαθηματικά, το 43,8% στην κατανόηση κειμένου και το 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες βρίσκεται κάτω από το συγκεκριμένο επίπεδο.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των 15χρονων μαθητών δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει βασικές γνώσεις και δεξιότητες για την αντιμετώπιση απλών προβλημάτων και καθημερινών καταστάσεων.

Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι 31,4% των Ελλήνων μαθητών βρίσκεται κάτω από το επίπεδο 2 και στα τρία βασικά γνωστικά αντικείμενα ταυτόχρονα, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 19,7%.

Μόλις 3,3% στις υψηλότερες επιδόσεις

Περιορισμένη είναι και η παρουσία της Ελλάδας στις υψηλές βαθμολογίες.

Μόλις το 3,3% των μαθητών φτάνει στα επίπεδα 5 ή 6 σε τουλάχιστον ένα από τα τρία βασικά αντικείμενα, έναντι 11,9% κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η επιδείνωση δεν αφορά αποκλειστικά τους μαθητές με χαμηλές επιδόσεις, αλλά συνοδεύεται και από μικρή παρουσία μαθητών στην κορυφή της διεθνούς κατάταξης.

Η δεκαετία 2015-2025

Η μακροχρόνια σύγκριση αποτυπώνει ακόμη πιο έντονα την υποχώρηση.

Στις Φυσικές Επιστήμες η Ελλάδα καταγράφει απώλεια 21 μονάδων την περίοδο 2015-2025, έναντι 7 μονάδων κατά μέσο όρο στις 35 χώρες του ΟΟΣΑ που περιλαμβάνονται στη σύγκριση.

Στην Ανάγνωση η μείωση φτάνει τις 45 μονάδες, ενώ στα Μαθηματικά τις 33 μονάδες. Οι αντίστοιχες μεταβολές στον ΟΟΣΑ είναι -27 και -24 μονάδες.

Μεγάλη ψαλίδα αγοριών και κοριτσιών στην Ανάγνωση

Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η διαφορά μεταξύ αγοριών και κοριτσιών στην κατανόηση κειμένου.

Τα κορίτσια συγκεντρώνουν κατά μέσο όρο 446 μονάδες, έναντι 400 των αγοριών, με τη διαφορά των 46 μονάδων να κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τις μεγαλύτερες αποκλίσεις.

Στις Φυσικές Επιστήμες τα κορίτσια προηγούνται με 440 έναντι 428 μονάδων, ενώ στα Μαθηματικά τα αγόρια καταγράφουν ελαφρώς υψηλότερη επίδοση, με 427 έναντι 421 μονάδων.

Απουσίες και προβλήματα μέσα στην τάξη

Η PISA δεν περιορίζεται στις ακαδημαϊκές επιδόσεις, αλλά εξετάζει και τις συνθήκες μέσα στις οποίες πραγματοποιείται η μάθηση.

Η Ελλάδα εμφανίζει αρνητική επίδοση στον δείκτη πειθαρχικού κλίματος, με -0,32, έναντι +0,14 στον ΟΟΣΑ.

Παράλληλα, μόνο το 42,8% των μαθητών δηλώνει ότι δεν κάνει αδικαιολόγητες απουσίες, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ ανέρχεται σε 66,1%.

Ακόμη χαμηλότερο είναι το ποσοστό όσων θεωρούν ότι το σχολείο τούς προετοιμάζει για τη μετέπειτα ζωή τους. Στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει μόλις το 35,4%, έναντι 51,4% στον ΟΟΣΑ.

Το ψηφιακό στοίχημα και η απαγόρευση των κινητών

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για την ψηφιακή εκπαίδευση.

Το 98,3% των Ελλήνων μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου ισχύει απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στον ΟΟΣΑ είναι 49,5%.

Παρά την πολύ μεγαλύτερη έκταση της απαγόρευσης, το 38,7% των μαθητών δηλώνει ότι εξακολουθεί να αποσπάται από ψηφιακές συσκευές, ποσοστό αντίστοιχο με τον διεθνή μέσο όρο.

Την ίδια στιγμή, ο δείκτης που αποτυπώνει την ικανότητα των σχολείων να υποστηρίξουν την ψηφιακή διδασκαλία βρίσκεται στο -0,59, στοιχείο που καταδεικνύει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στις υποδομές και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Χαμηλή επίδοση και στο νέο ψηφιακό πεδίο

Στη νέα ενότητα της PISA 2025, «Learning in the Digital World», που εξετάζει δεξιότητες όπως η υπολογιστική επίλυση προβλημάτων, η ανάλυση δεδομένων και ο προγραμματισμός, οι Έλληνες μαθητές συγκέντρωσαν 461 μονάδες, έναντι 500 του ΟΟΣΑ.

Η επίδοση αυτή τοποθετεί την Ελλάδα κοντά σε χώρες όπως η Κροατία, η Χιλή, η Μάλτα, το Βιετνάμ και η Ουρουγουάη.