Εφορία: Πότε το χαρτζιλίκι στα παιδιά θεωρείται δωρεάν και πότε μπαίνει φόρος – Όρια και παγίδες

Διευκρινίσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση των χρηματικών μεταφορών μεταξύ φυσικών προσώπων φέρνουν στο προσκήνιο ένα ζήτημα που αφορά όλο και περισσότερους πολίτες, ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη εξάπλωση των ηλεκτρονικών πληρωμών και του IRIS. Το βασικό κριτήριο δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρονται τα χρήματα, αλλά ο πραγματικός λόγος της συναλλαγής.

Ποσά που στέλνουν γονείς στα παιδιά τους για καθημερινά έξοδα, σπουδές, ενοίκιο, τρόφιμα ή άλλες συνήθεις ανάγκες δεν θεωρούνται αυτομάτως δωρεές.

Αντίθετα, όταν η χρηματική μεταφορά αφορά σημαντικό ποσό που οδηγεί σε αύξηση της περιουσίας του αποδέκτη, όπως για παράδειγμα αγορά αυτοκινήτου, οικοπέδου ή κατοικίας, τότε απαιτείται κανονικά δήλωση δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty.

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο για το «χαρτζιλίκι»

Για τα ποσά που δίνονται για καθημερινές ανάγκες δεν προβλέπεται συγκεκριμένο αριθμητικό όριο.

Το ποσό, ωστόσο, πρέπει να είναι λογικό σε σχέση με τις ανάγκες του αποδέκτη και να μπορεί να δικαιολογηθεί σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.

Για παράδειγμα, άλλο είναι μια περιοδική μεταφορά χρημάτων για έξοδα φοιτητή και άλλο η αποστολή ενός πολύ μεγάλου ποσού χωρίς σαφή αιτιολογία.

Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ σε στενούς συγγενείς

Για χρηματικές δωρεές μεταξύ προσώπων πρώτου βαθμού συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταφορά γίνεται μέσω τραπεζικού συστήματος και τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μεταφορές από γονείς προς παιδιά και από παππούδες προς εγγόνια.

Για ποσά άνω του αφορολόγητου ορίου ενεργοποιείται η προβλεπόμενη φορολογία δωρεάς.

Διαφορετική φορολογία ανάλογα με τη συγγένεια

Η φορολογική μεταχείριση αλλάζει ανάλογα με τη σχέση μεταξύ αποστολέα και αποδέκτη.

Στις μεταφορές μεταξύ αδελφών δεν ισχύει το ίδιο καθεστώς με τις γονικές παροχές, ενώ ακόμη μεγαλύτερη μπορεί να είναι η φορολογική επιβάρυνση όταν τα χρήματα δίνονται σε φίλους ή άλλα πρόσωπα χωρίς στενό συγγενικό δεσμό.

Γι' αυτό, όταν πρόκειται για σημαντικά ποσά, η σωστή δήλωση και η προηγούμενη φορολογική ενημέρωση είναι κρίσιμες.

Προσοχή στις μεταφορές μέσω IRIS για επαγγελματίες

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και από τους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν το IRIS.

Κάθε ποσό που αποτελεί αμοιβή για υπηρεσία ή πώληση προϊόντος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επαγγελματικό έσοδο, να συνοδεύεται από το απαραίτητο παραστατικό και να καταγράφεται λογιστικά.

Αντίθετα, μια απλή επιστροφή χρημάτων, όπως η συμμετοχή ενός φίλου σε κοινό λογαριασμό ή η επιστροφή ποσού μετά από κοινό γεύμα, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε επαγγελματικό έσοδο επειδή ο παραλήπτης είναι ελεύθερος επαγγελματίας.

Η αιτιολογία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική

Σε κάθε μεταφορά χρημάτων έχει ιδιαίτερη σημασία να αναγράφεται με σαφήνεια η αιτία της συναλλαγής.

Ενδείξεις όπως «επιστροφή εξόδων», «ενοίκιο φοιτητή», «κοινά έξοδα», «δωρεά» ή «αμοιβή υπηρεσίας» μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην τεκμηρίωση της πραγματικής φύσης της μεταφοράς.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν φορολογείται κάθε μεταφορά χρημάτων ως δωρεά. Εκείνο που εξετάζεται είναι ποιος στέλνει το ποσό, σε ποιον, πόσο μεγάλο είναι και κυρίως για ποιον λόγο πραγματοποιείται η συναλλαγή.