Αθάνατοι Ηρακλείου: Όλες οι λεπτομέρειες του ΦΕΚ για τη δομή μεταναστών – Τα ακανθώδη πολεοδομικά και νομικά αγκάθια

Νέα δεδομένα δημιουργεί για τη σχεδιαζόμενη δομή προσωρινής φιλοξενίας μεταναστών στους Αθανάτους Ηρακλείου η δημοσίευση της σχετικής υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Με το ΦΕΚ Β’ 4921/5.8.2026, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου αποδέχεται επίσημα τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης των πρώην αποθηκών Σκουλούδη, προκειμένου να ξεκινήσει η προετοιμασία του ακινήτου για τη δημιουργία της δομής.

Η απόφαση δεν αποτελεί ακόμη την τελική σύμβαση μίσθωσης ούτε καθορίζει την ακριβή ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της εγκατάστασης. Αποτελεί, ωστόσο, το διοικητικό βήμα που επιτρέπει στο Υπουργείο να αναλάβει τη διαχείριση του χώρου κατά τη μεταβατική περίοδο και να προχωρήσει, σε συνεργασία με την ιδιοκτήτρια εταιρεία, στις απαιτούμενες παρεμβάσεις.

Ποιο ακίνητο παραχωρείται

Η υπουργική απόφαση αφορά ακίνητο στη θέση «Λιναρίδι», στην περιοχή των Αθανάτων του Δήμου Ηρακλείου. Πρόκειται για τρία γήπεδα συνολικής έκτασης 5.604,89 τετραγωνικών μέτρων, στα οποία βρίσκονται κτιριακές εγκαταστάσεις περίπου 2.000 τετραγωνικών μέτρων.

Το ακίνητο ανήκει στην εταιρεία «Γ.Ε. Σκουλούδης Εμπορική Εισαγωγική Εξαγωγική Βιομηχανική Ξενοδοχειακή Τουριστική Εταιρεία», η οποία είχε καταθέσει εγγράφως την προσφορά δωρεάν παραχώρησης στις 23 Ιουλίου 2026.

Στο ΦΕΚ αναφέρεται ότι ο χώρος θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για την προετοιμασία της τελικής μίσθωσης και τη δημιουργία δομής προσωρινής φιλοξενίας υπηκόων τρίτων χωρών.

Το δίμηνο άρχισε στις 3 Αυγούστου

Ιδιαίτερη σημασία έχει το χρονικό σημείο από το οποίο υπολογίζεται η δίμηνη παραχώρηση. Αν και η απόφαση δημοσιεύτηκε στις 5 Αυγούστου, είχε υπογραφεί από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη στις 3 Αυγούστου 2026 και, σύμφωνα με το τελευταίο άρθρο της, ισχύει από την ημερομηνία υπογραφής της.

Επομένως, το δίμηνο της δωρεάν παραχώρησης ολοκληρώνεται κανονικά στις 3 Οκτωβρίου 2026, εκτός εάν προηγηθεί η τελική σύμβαση μίσθωσης ή αποφασιστεί παράταση.

Το ΦΕΚ προβλέπει ότι η δωρεάν παραχώρηση μπορεί να παραταθεί με νέα αντίστοιχη απόφαση, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η ανάγκη και έχουν εξασφαλιστεί οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

Οι εργασίες επιβαρύνουν την ιδιοκτήτρια εταιρεία

Κατά τη διάρκεια του διμήνου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις για τη διαμόρφωση του ακινήτου. Η απόφαση διευκρινίζει ότι πρόκειται για συγκεκριμένες εργασίες, τις οποίες αναλαμβάνει η ιδιοκτήτρια εταιρεία.

Παράλληλα, ορίζεται ότι τα ζητήματα που θα προκύψουν κατά την εφαρμογή της παραχώρησης θα αντιμετωπίζονται σε συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου και της εταιρείας. Η σχετική δημοσιονομική έκθεση αναφέρει ότι η αποδοχή της δωρεάν παραχώρησης δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου.

Αυτό, πάντως, αφορά τη συγκεκριμένη απόφαση και δεν σημαίνει ότι η μελλοντική λειτουργία της δομής δεν θα έχει κόστος. Το ύψος του μισθώματος, η διάρκεια της μίσθωσης και οι υπόλοιποι οικονομικοί όροι θα πρέπει να αποτυπωθούν στην τελική σύμβαση, η οποία δεν περιλαμβάνεται στο σημερινό ΦΕΚ.

Ο Σεπτέμβριος αποτελεί στόχο και όχι προθεσμία του ΦΕΚ

Σύμφωνα με πληροφορίες που αποδίδονται σε στελέχη του Υπουργείου, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η δομή θα μπορούσε να είναι έτοιμη μέσα στον Σεπτέμβριο. Η ημερομηνία αυτή, όμως, δεν αναγράφεται στην υπουργική απόφαση και συνεπώς δεν αποτελεί δεσμευτική προθεσμία.

Ο συγκεκριμένος στόχος προϋποθέτει την ταχεία ολοκλήρωση των οικοδομικών και τεχνικών παρεμβάσεων, τη διευθέτηση των πολεοδομικών ζητημάτων και την υπογραφή της τελικής σύμβασης μίσθωσης.

Ο αρχικός κυβερνητικός σχεδιασμός, όπως είχε παρουσιαστεί τον Ιούνιο, προέβλεπε μία κλειστή και ελεγχόμενη εγκατάσταση σύντομης παραμονής, στην οποία οι μετανάστες θα παρέμεναν για δύο ή τρεις ημέρες πριν από τη μεταφορά τους στην ηπειρωτική χώρα. Αρχικά είχε τεθεί ως στόχος η λειτουργία ακόμη και μέσα στον Ιούλιο, κάτι που τελικά δεν κατέστη εφικτό.

Οι πολεοδομικές εκκρεμότητες

Το ακίνητο είχε βρεθεί στο μικροσκόπιο της Υπηρεσίας Δόμησης Ηρακλείου. Κατά την αυτοψία της 26ης Ιουνίου είχαν καταγραφεί αυθαίρετοι ημιώροφοι, επεκτάσεις, στέγαστρα, υπόγειοι χώροι και άλλες κατασκευές που δεν εμφανίζονταν στις αρχικές οικοδομικές άδειες.

Στην ίδια αυτοψία είχαν επισημανθεί ζητήματα σχετικά με την κυκλοφοριακή σύνδεση του ακινήτου, την απόστασή του από παρακείμενο ρέμα και την απουσία δικτύου αποχέτευσης στην περιοχή.

Στις 27 Ιουλίου αναρτήθηκε στη Διαύγεια άδεια για την κατεδάφιση αυθαίρετων κατασκευών, ενώ νεότερα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έγιναν κινήσεις και για την αντιμετώπιση του ζητήματος της οριοθέτησης του ρέματος.

Το κρίσιμο πλέον ερώτημα είναι εάν όλες οι εκκρεμότητες μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα στο στενό χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί και εάν ο χώρος μπορεί να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες συνθήκες ασφάλειας, υγιεινής, πρόσβασης και αποχέτευσης.

Οι αντιδράσεις και οι νομικές κινήσεις

Η δημοσίευση του ΦΕΚ έρχεται σε μία περίοδο έντονων αντιδράσεων από κατοίκους των Αθανάτων και των γύρω περιοχών. Οι κάτοικοι έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν αποτελεί κατάλληλη επιλογή για τη φιλοξενία μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

Αρνητική θέση έχει εκφράσει και το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου, το οποίο έκρινε ότι δεν έχουν ικανοποιηθεί οι προϋποθέσεις που είχε θέσει σε προηγούμενο ψήφισμά του.

Οι εκπρόσωποι των κατοίκων έχουν ζητήσει τη δημιουργία κοινής τεχνικής επιτροπής, με τη συμμετοχή του Υπουργείου, του Δήμου, της Περιφέρειας Κρήτης, του Τεχνικού Επιμελητηρίου και άλλων αρμόδιων φορέων. Η πρότασή τους προβλέπει την εξέταση εναλλακτικών δημόσιων εκτάσεων και την κατασκευή οργανωμένης εγκατάστασης με προκατασκευασμένες υποδομές, αντί της μακροχρόνιας μίσθωσης ιδιωτικού ακινήτου.

Μετά τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης υπάρχει πλέον ένα συγκεκριμένο διοικητικό κείμενο, το οποίο μπορούν να εξετάσουν οι νομικοί εκπρόσωποι των κατοίκων και, εφόσον διαπιστώσουν λόγους ακύρωσης, να προσβάλουν ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσφυγή θα σταματήσει αυτομάτως τις εργασίες. Για να υπάρξει προσωρινή διακοπή θα πρέπει να ζητηθεί και να χορηγηθεί η προβλεπόμενη δικαστική προστασία ή αναστολή εκτέλεσης.

Τα επόμενα κρίσιμα βήματα

Το ΦΕΚ ενεργοποιεί ουσιαστικά τη μεταβατική περίοδο για την προετοιμασία της εγκατάστασης, χωρίς να λύνει όλα τα ζητήματα που συνοδεύουν το έργο. Τις επόμενες εβδομάδες θα κριθούν:

• Η ολοκλήρωση των κατεδαφίσεων και των υπόλοιπων τεχνικών εργασιών.
• Η αντιμετώπιση των πολεοδομικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων.
• Η αδειοδότηση της λειτουργίας της εγκατάστασης.
• Η χωρητικότητα και οι ακριβείς προδιαγραφές της δομής.
• Οι οικονομικοί όροι και η διάρκεια της τελικής μίσθωσης.
• Οι νομικές ενέργειες των κατοίκων και η πιθανή αίτηση αναστολής των εργασιών.

Το βέβαιο είναι ότι η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει. Ο Σεπτέμβριος αποτελεί τον επιχειρησιακό στόχο του Υπουργείου, ενώ η 3η Οκτωβρίου είναι το πρώτο ουσιαστικό διοικητικό ορόσημο που προκύπτει από το δίμηνο της δωρεάν παραχώρησης. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει εάν η δομή μπορεί να περάσει από το στάδιο της προετοιμασίας στην τελική μίσθωση και λειτουργία ή εάν οι τεχνικές, κοινωνικές και νομικές αντιδράσεις θα ανατρέψουν το σημερινό χρονοδιάγραμμα.