Ηράκλειο: Θρίλερ με τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας στο Καστέλλι – Πώς τα 75 εκατομμύρια εκτινάχθηκαν στα 105 εκατ. ευρώ

Ένα θρίλερ εκτυλίσσεται στο παρασκήνιο με φόντο τη σύμβαση για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας στο Καστέλλι λόγω της μεγάλης προσαύξησης για την εκπόνηση του κρίσιμου έργου, με το ποσό από τα 75 εκατ. να εκτοξεύεται στα 105 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).

Το θυελλώδες ΔΣ, ο αναβρασμός στις τάξεις των υπαλλήλων της ΥΠΑ και οι φόβοι που δεν επιβεβαιώθηκαν για τα αποθεματικά της Υπηρεσίας, η τεταμένη συνάντηση στο γραφείο του Χρίστου Δήμα και η λύση από τα κονδύλια του ΤΠΑ (Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης) του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών.

Στις 30 Ιανουαρίου του 2026, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Χρίστος Δήμας από κοινού με τον διοικητή της ΥΠΑ, Γεώργιο Βαγενά, και τον διευθύνοντα σύμβουλο του Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου Κρήτης Α.Ε. (ΔΑΗΚ ΑΕ), Νίκο Αναστασίου, επισκέφτηκαν το εργοτάξιο του υπό κατασκευή αεροδρομίου στο Καστέλλι για τις απαιτούμενες υπογραφές σε σχέση με τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας.

«Η ΥΠΑ αναθέτει στην ΔΑΗΚ ΑΕ τη διενέργεια διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού για την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού αεροναυτιλίας στο νέο αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι, ασκεί τεχνική επίβλεψη της εγκατάστασης, διασφαλίζοντας τη χρηματοδότησή της» δήλωσε, φορώντας φωσφοριζέ γιλέκο και προστατευτικό κράνος, ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, ο οποίος τις επόμενες μέρες ετοιμάζεται να δώσει το «παρών» στην υπογραφή της σύμβασης με την κοινοπραξία του έργου.

Σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις και τον ανοικτό διαγωνισμό που προκηρύχθηκε, με το documentonews.gr να έχει στη διάθεση του όλα τα έγγραφα, το έργο κοστολογήθηκε στα 75 εκατ. ευρώ. «Το εκτιμώμενο κόστος για το αντικείμενο των εργασιών ανέρχεται σε περίπου εβδομήντα πέντε εκατομμύρια ευρώ (75.000.000 €)» σημειώνεται επί λέξει στην πρόσκληση υποβολής προσφορών της ΔΑΕΚ ΑΕ για συστήματα που αφορούν μεταξύ άλλων:

Τα συστήματα αυτά αφορούν, μεταξύ άλλων:

– τον Πύργο Ελέγχου, με πλήρως ψηφιακό περιβάλλον εργασίας ελεγκτών,

– τις επικοινωνίες, με ψηφιακές πλατφόρμες μεταφοράς φωνής και δεδομένων,

– την πλοήγηση, με προηγμένα βοηθήματα προσέγγισης,

– την επιτήρηση, με σύγχρονα ραντάρ,

– νέα συστήματα επεξεργασίας δεδομένων και μετεωρολογικές υποδομές υψηλής ακρίβειας.

Τα 75 που έγιναν 105 εκατ.

Όσα διημείφθησαν στο Δ.Σ. της ΥΠΑ στις 16 Ιουλίου είναι αποκαλυπτικά. Ασκώντας καθήκοντα προέδρου, ο Α΄ αντιπρόεδρος κ. Βαγενάς έθεσε στο Σώμα το εκτός ημερήσιας διατάξεως θέμα της «παροχής έγγραφης γνώμης της ΥΠΑ, επί της απόφασης της Επιτροπής Διαγωνισμού Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας του ΔΑΗΚ για την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης αξιολόγησης», επικαλούμενος «κατεπείγουσα ανάγκη» και εισηγούμενος την αποδοχή της προσφοράς της κοινοπραξίας: «Indra Sistemas S.A . – Α.Τ.Ε.Σ.Ε. Ανώνυμη Τεχνική Εμπορική Συμβουλευτική Ναυτιλιακή Ξενοδοχειακή Εταιρεία – Ιδιωτική Επιχείρηση Παροχής Υπηρεσιών Ασφαλείας» ως «σύμφωνης με τους όρους της Πρόσκλησης Υποβολής Προσφορών».

Στη διαδικασία μετείχαν οι:

• Ε.Π., Προϊσταμένη Διεύθυνσης Προμηθειών (Γ3).

• Α.Κ., Προϊστάμενος Διεύθυνσης Σχεδιασμού & Διαχείρισης Υπηρεσιών Επικοινωνίων,

Πλοήγησης και Επιτήρησης (CNS).

• Ι.Κ., Σύμβουλος ICAO.

• Ιω.Κ., δικηγόρος – νομικός σύμβουλος Διοικητή ΥΠΑ.

• Σ.Τ., δικηγόρος – νομικός σύμβουλος Διοικητή ΥΠΑ.

• Α.Ν., Γενικός Τεχνικός Διευθυντής ΔΑΗΚ ΑΕ και Πρόεδρος της Επιτροπής Διαγωνισμού Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας, ο οποίος κλήθηκε τηλεφωνικά.
«Η προσφορά είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί»

Πρώτη πρόβαλλε ενστάσεις η Προϊσταμένη Διεύθυνσης Προμηθειών. «Δεν συμφωνώ στη χορήγηση σύμφωνης γνώμης της ΥΠΑ προς την ΔΑΗΚ ΑΕ. Η προσφορά της Indra είναι 84.854.185 € χωρίς ΦΠΑ, ενώ με τον ΦΠΑ ανέρχεται σε 105.219.098 €. Υπάρχει προσαύξηση περίπου 40%, ενώ το estimated cost στην αρχική προσφορά ήταν περίπου 75.000.000 € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Υπάρχει προσαύξηση περίπου 30.000.000 €, η προσφορά είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί» είπε σύμφωνα με τα πρακτικά, με τον πρόεδρο του ΔΣ να επισημαίνει τους κινδύνους που θα μπορούσαν να προκύψουν από πιθανή καθυστέρηση των διαδικασιών.

Εν συνεχεία, το μέλος του ΔΣ, κ. Κούστα, ζήτησε να διευκρινιστεί πώς προέκυψαν τα 75.000.000 € και σε ποιο λόγο οφείλεται η αύξηση, με τον νομικό σύμβουλο του διοικητή να υποστηρίζει την εισήγηση Βαγενά, ισχυριζόμενος για τη σημαντική απόκλιση σε επίπεδο τελικού κόστους του έργου: «Περί τα 4.000.000 ευρώ είναι οι μετεωρολογικές υπηρεσίες που προστέθηκαν στην προμήθεια μετά την πρόβλεψη του κονδυλίου στον προϋπολογισμό, τα έργα υποδομής για την εγκατάσταση της προμήθειας αποδείχθηκαν εξαιρετικά πιο εκτεταμένα και προστέθηκε μία δεύτερη κτηριακή εγκατάσταση αεροναυτιλίας στο αεροδρόμιο, με την ανάγκη του εξοπλισμού της. Επιπρόσθετα, η εκτίμηση δαπάνης είχε γίνει το 2024 και τώρα είμαστε στο 2026».

Η Κωνσταντίνα Κούστα επανήλθε, ζητώντας από τον προϊστάμενο Διεύθυνσης Σχεδιασμού & Διαχείρισης Υπηρεσιών Επικοινωνίων, Πλοήγησης και Επιτήρησης (CNS) να αποσαφηνίσει αν τα 75 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό και στην πρόσκληση συμπεριλαμβάνουν τον ΦΠΑ και πώς προέκυψαν, με τον προϊστάμενο να αντιτείνει πως το εν λόγω ποσό περιλαμβάνει τον ΦΠΑ και προέκυψε ύστερα από την εκπόνηση τεχνικών προδιαγραφών, αφού έγινε και πρόσκληση σε 3 εταιρείες. Ανέφερε, επίσης, ότι στο τμήμα που αφορά τα civil works η προσφορά είναι μη δεσμευτική, όπως έχει διατυπωθεί υπηρεσιακά και σε αντίστοιχο ενημερωτικό σημείωμα.

«Πώς προκύπτει η προσαύξηση 25%;»

Οι επίμονες ερωτήσεις της κ. Κούστα άνοιξαν την παλέτα της συζήτησης, με αποτέλεσμα να αποσαφηνιστούν όλα τα ποσά που έπεσαν στο τραπέζι από τους ενδιαφερόμενους αναδόχους. Η προσφορά της Thales ήταν 76.408.000 μη περιλαμβανομένου του ΦΠΑ και των civil works, η προσφορά της Indra ήταν 53.500.000 μη περιλαμβανομένου του ΦΠΑ και των civil works, ενώ η προσφορά της Leonardo 60.000.000 μη περιλαμβανομένου του ΦΠΑ και των civil works. «Πώς φτάσαμε στα 105.000.000 αν αφαιρέσουμε τα 4.215.837 € της μετεωρολογίας; Πώς προκύπτει η προσαύξηση 25%;» αναρωτήθηκε η κ. Κούστα, με την προϊσταμένη Διεύθυνσης Προμηθειών να παρεμβαίνει, σχολιάζοντας: «Προέκυψε η διαφορά μετά την αποσφράγιση της προσφοράς. Διαφωνώ, διότι είναι αντίθετο με το ορισμένο ποσό προϋπολογισμού στην πρόσκληση». Αίσθηση προκάλεσε δε ότι ο προϊστάμενος Διεύθυνσης Σχεδιασμού & Διαχείρισης Υπηρεσιών Επικοινωνίων, Πλοήγησης και Επιτήρησης (CNS) επισήμανε πως στην πρόσκληση της ΥΠΑ τα 75.000.000 € περιλαμβάνουν στην τιμή και τα civil works τη στιγμή που οι υποψήφιοι ανάδοχοι είχαν εξαιρέσει από τις προσφορές τους το συγκεκριμένο έργο.

Εν τέλει, η εισήγηση του κ. Βαγενά «πέρασε» κατά πλειοψηφία, με τα μέλη του ΔΣ, Κωνσταντίνα Κούστα, Αντωνία Καφούρου και Δημήτρη Παπακώστα να μειοψηφούν, ενώ ο ακόμα και ο Β΄ αντιπρόεδρος, Αλέξανδρος Καρύδης, δήλωσε συμφωνώ με τις παρατηρήσεις της κ. Κούστα, υπερψηφίζοντας τελικά για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο «να προκαλέσει ιδιαίτερα σοβαρή οικονομική ζημία στο Ελληνικό Δημόσιο, την ΥΠΑ και την τουριστική οικονομία της χώρας». Ενδεικτική ήταν, πάντως, η τοποθέτηση του κ. Παπακώστα, ο οποίος περιέγραψε εύστοχα και ευσύνοπτα τα ζητήματα που εγείρονται από την εισήγηση Βαγενά:

«Δεν παρέχω σύμφωνη γνώμη, καθώς το θέμα εισήχθη εκτός ημερήσιας διάταξης, αλλά χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, έγγραφη εισήγηση και πλήρη φάκελο στοιχείων. Δεν αποσαφηνίστηκαν η διαθέσιμη πίστωση, η κάλυψη της δαπάνης και η σημαντική υπέρβαση του προϋπολογισμού, ενώ διατυπώθηκε και αρνητική εισήγηση από τη Διεύθυνση Προμηθειών. Υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρώ ότι το ΔΣ δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για ασφαλή και σύννομη απόφαση, ιδίως ως προς τη δημοσιονομική νομιμότητα, τη διαφάνεια και τη χρηστή διαχείριση».

Το παρασκήνιο της λύσης του ΤΠΑ

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές της ΥΠΑ, το πρώτο σενάριο που έπεσε στο τραπέζι για την κάλυψη του ποσού που υπολειπόταν έναντι του αρχικού κόστους που είχε προϋπολογιστεί για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας στο Καστέλλι ήταν η αξιοποίηση των αποθεματικών της ΥΠΑ. Το ενδεχόμενο αυτό -κατά τις ίδιες πηγές- θορύβησε τους υπαλλήλους της Υπηρεσίας, οι οποίοι φρόντισαν να εκφράσουν τις αντιρρήσεις τους στα αρμόδια στελέχη της διοίκησης και όχι μόνο.

Κατά τις πληροφορίες του documentonews.gr, διεξήχθη τεταμένη συνάντηση στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας στο γραφείο του αρμόδιου υπουργού, με υπαλλήλους να ξεκαθαρίζουν στον κ. Δήμα πως εάν τραβήξει το συγκεκριμένο ποσό από τα αποθεματικά της ΥΠΑ, τότε θα τεθεί άμεσα ζήτημα βιωσιμότητας της Υπηρεσίας. Αν και ο υπουργός φέρεται να είχε ενστάσεις και αρχικά να επέμενε στη συγκεκριμένη λύση, τελικά ανέκρουσε πρύμναν.

Έτσι, στις 29 Ιουλίου, ο κ. Βαγενάς απέστειλε αίτημα (ΑΠ.:Κ.Γ. 23367) ένταξης της προμήθειας εξοπλισμού αεροναυτιλίας του ΔΑΗΚ, προϋπολογισμού €42.873.420.61, στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) 2026-2030 του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τον κ. Δήμα να αποφασίζει (Α.Π.: 128023) με αστραπιαίες διαδικασίες την αποδέσμευση 39.996.620,61 από το ΤΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί πως οι ίδιες πηγές μετέφεραν στο documentonews.gr πως έγινε απόπειρα για «φωτογραφικό» διαγωνισμό για παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών στην ΥΠΑ από εταιρία που φέρεται να συνδέεται με το ευρύτερο πρωθυπουργικό περιβάλλον, με την αιτία που «πάγωσε» το εγχείρημα από το ΔΣ να είναι ο διπλασιασμός του κόστους, ο οποίος αρχικά ήταν 13,5 εκατ. ευρώ.