Στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης βρίσκεται η Κρήτη, καθώς η έντονη παρουσία του λαγοκέφαλου στις θάλασσες του νησιού δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την αλιεία και τη δημόσια υγεία.
Ο λαγοκέφαλος, ένα ξενικό είδος που έφτασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, έχει εξαπλωθεί τα τελευταία χρόνια με ταχείς ρυθμούς, ιδιαίτερα στην ανατολική Μεσόγειο. Η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, λόγω της κλιματικής αλλαγής, φαίνεται πως ευνοεί ακόμη περισσότερο την παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες.
Οι αλιείς στην Κρήτη καταγράφουν πλέον συχνές εμφανίσεις του είδους, το οποίο προκαλεί φθορές σε αλιευτικά εργαλεία, ανταγωνίζεται αυτόχθονα ψάρια και θεωρείται επικίνδυνο για κατανάλωση, καθώς περιέχει τετραοδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επιστήμονες στρέφουν το ενδιαφέρον τους στη θαλάσσια χελώνα καρέτα καρέτα, η οποία φαίνεται πως μπορεί να καταναλώνει λαγοκέφαλους, καθώς παρουσιάζει ανοχή στην τετραοδοτοξίνη.
Ο δρ. Νίκος Σημαντήρης από το MEDASSET, τον Μεσογειακό Σύνδεσμο για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών, εξηγεί ότι οι θαλάσσιες χελώνες έχουν ανοσία στην τετραοδοτοξίνη και μπορούν να τραφούν με λαγοκέφαλο. Όπως σημειώνει, διαθέτουν ισχυρά σαγόνια, κάτι που συνδέεται με τη διατροφή τους, η οποία περιλαμβάνει καβούρια, δίθυρα μαλάκια και άλλους οργανισμούς με σκληρό κέλυφος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν εντοπιστεί υπολείμματα λαγοκέφαλου σε στομάχια ξεβρασμένων θαλάσσιων χελωνών, γεγονός που δείχνει ότι το συγκεκριμένο ψάρι μπορεί να αποτελεί μέρος της διατροφής τους.
Ωστόσο, οι επιστήμονες παραμένουν προσεκτικοί. Παρότι υπάρχουν ενδείξεις, δεν έχει αποδειχθεί ακόμη ότι η καρέτα καρέτα μπορεί να λειτουργήσει ως φυσικός μηχανισμός ελέγχου των πληθυσμών του λαγοκέφαλου.
Ο δρ. Σημαντήρης αναφέρει ότι περιστατικά από την Τουρκία το 2019 και την Αίγυπτο το 2020 έχουν καταγραφεί σε επιστημονική εργασία που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Marine Science. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν υπάρχει άμεση οπτική καταγραφή που να δείχνει θαλάσσια χελώνα να κυνηγά ενεργά ζωντανό λαγοκέφαλο ή να επιβεβαιώνει αν τρέφεται αποκλειστικά με νεκρά ψάρια.
Η Κρήτη αποτελεί σημαντικό πεδίο παρατήρησης, καθώς στις θάλασσές της συνυπάρχουν αυξημένοι πληθυσμοί λαγοκέφαλου και σημαντική παρουσία θαλάσσιων χελωνών. Το ερώτημα που εξετάζεται είναι αν αυτή η συνύπαρξη μπορεί να επηρεάζει, έστω και περιορισμένα, την εξάπλωση του εισβολικού είδους.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η καρέτα καρέτα δεν μπορεί να θεωρηθεί η μοναδική απάντηση στο πρόβλημα. Η εξάπλωση του λαγοκέφαλου συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, την υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τη μείωση μεγάλων φυσικών θηρευτών.
Η υπεραλίευση έχει περιορίσει είδη όπως ο ξιφίας, οι ροφοί και οι ζαργάνες, μειώνοντας τους φυσικούς μηχανισμούς ισορροπίας στη θάλασσα.
«Η προσπάθεια προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος από όλους μας, όσον αφορά τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις, αποτελεί σημαντική βοήθεια για την αντιμετώπιση του φαινομένου», τονίζει ο δρ. Νίκος Σημαντήρης.
Όπως επισημαίνει, η θαλάσσια χελώνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιοδείκτες της υγείας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου απαιτούνται ψυχραιμία, σεβασμός στη θάλασσα και ουσιαστική προστασία των οικοσυστημάτων.
και Facebook 
