Ιστορική παρέμβαση της Εκκλησίας της Κρήτης: Εγκύκλιος-«κόλαφος» κατά της βίας και της παραβατικότητας

Με σαφές μήνυμα κατά της βίας παρεμβαίνει η Εκκλησία Κρήτης στον δημόσιο διάλογο που έχει ανοίξει στο νησί, μετά τα αυξανόμενα περιστατικά παραβατικότητας και επιθετικής συμπεριφοράς.

Η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος εξέδωσε εγκύκλιο, η οποία αναγνώστηκε σήμερα σε όλους τους ναούς της Κρήτης, ενώ στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίου Τίτου Ηρακλείου διαβάστηκε από τον Πρωτοσύγκελλο της Αρχιεπισκοπής Κρήτης, Αρχιμανδρίτη Βαρθολομαίο Βογιατζόγλου. Το κείμενο διανεμήθηκε και έντυπα στους πιστούς.

Στην εγκύκλιο εκφράζεται έντονη ανησυχία για την αύξηση των φαινομένων βίας στην κοινωνία, με ιδιαίτερη αναφορά στους νέους ανθρώπους. Η Εκκλησία επισημαίνει ότι πίσω από τον θυμό και την επιθετικότητα συχνά κρύβεται η ανάγκη των νέων να ακουστούν, να γίνουν ορατοί και να νιώσουν ότι κάποιος τους καταλαβαίνει.

Η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος τονίζει ότι η βία, σε κάθε μορφή της, πληγώνει τον άνθρωπο και διαλύει τις σχέσεις. Όπως αναφέρεται, δεν αποτελεί μόνο ένα κοινωνικό ή σύγχρονο πρόβλημα, αλλά μια διαχρονική πληγή που γεννιέται από τον φόβο, την απομόνωση και την απουσία αγάπης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια. Η Εκκλησία καλεί τους γονείς να αφιερώσουν ουσιαστικό χρόνο στα παιδιά τους, να τα ακούσουν χωρίς προκατάληψη και να συνεργαστούν με τους εκπαιδευτικούς. Παράλληλα, απευθύνει κάλεσμα στους νέους να μιλούν χωρίς φόβο για όσα τους απασχολούν.

Στο κείμενο υπογραμμίζεται ότι η απάντηση στη βία δεν μπορεί να είναι περισσότερη βία. Αντίθετα, προβάλλονται ως διέξοδοι η αγάπη, ο διάλογος, ο σεβασμός, η μετάνοια, η πνευματική καλλιέργεια και η αλλαγή της καρδιάς.

Η Εκκλησία Κρήτης αναφέρεται επίσης στην Ορθόδοξη Πατερική και Ασκητική Παράδοση, σημειώνοντας ότι οι Άγιοι Πατέρες καταδίκασαν κάθε μορφή βίας και υπέδειξαν ως τρόπο αντιμετώπισής της την κάθαρση της ψυχής, την προσευχή, την εγκράτεια και τον αγώνα κατά των παθών.

Με αναφορές στο Ευαγγέλιο, η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος δεν είναι πλασμένος για να βιαιοπραγεί, αλλά για να αγαπά. Τονίζεται ακόμη ότι ο Χριστός δείχνει τον δρόμο της ειρήνης και της θυσιαστικής αγάπης, απορρίπτοντας κάθε μορφή βίας και αδικίας.

Κλείνοντας, η Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος εκφράζει την ευχή η περίοδος του Πεντηκοσταρίου να αποτελέσει αφετηρία ουσιαστικής αλλαγής στη σκέψη και στη ζωή όλων, ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα παραβατικότητας στις τοπικές κοινωνίες της Κρήτης.

Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού για την κοινωνική συνοχή στο νησί, με την Εκκλησία να επιχειρεί να στείλει μήνυμα ενότητας, ευθύνης και ειρηνικής συνύπαρξης.

Ακολουθεί αυτούσια η εγκύκλιος της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης:

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, Χριστός Ἀνέστη!
Ἡ Ἱερά Ἐπαρχιακή Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, βλέποντας μέ ἀνησυχία τά ὁλοένα αὐξανόμενα περιστατικά βίας στήν κοινωνία μας, αἰσθάνεται τήν ἀνάγκη νά ἀπευθύνει λόγο ἀγάπης καί εὐθύνης πρός τόν λαό τοῦ Θεοῦ. Ἡ βία, σέ κάθε της μορφή, πληγώνει τόν ἄνθρωπο καί διαλύει τίς σχέσεις. Δέν εἶναι μόνο ἕνα κοινωνικό θέμα, οὔτε μόνο ἕνα σύγχρονο πρόβλημα, ἀλλά διαχρονικό φαινόμενο, πού συνεχῶς ἀποκτᾶ νέες μορφές. Εἶναι πληγή τῆς καρδιᾶς, πού γεννιέται ἀπό τόν φόβο, τήν ἀπομόνωση καί τήν ἀπουσία ἀγάπης.

Τά πάθη γενικά, καί εἰδικότερα ὁ ἀτομοκεντρισμός, ἡ φιλαυτία καί ἡ πλεονεξία, ὁδηγοῦν στήν ἄσκηση βίας καί διαταράσσουν τίς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων τόσο μεταξύ τους, ὅσο καί μέ τόν Θεό. Ἡ αὐταρχική προσπάθεια γιά τήν ἀτομική κυριαρχία ἐκδηλώνεται μέ νοσηρά φαινόμενα βίας καί ἀποδεικνύεται καταστροφική γιά ὁλόκληρη τήν κοινωνία σήμερα.

Ἰδιαίτερα εἶναι ἀνησυχητικό τό φαινόμενο τῆς βίας μεταξύ τῶν νέων ἀνθρώπων. Πίσω ἀπό τόν θυμό καί τήν ἐπιθετικότητα πολλές φορές κρύβεται μία βαθιά ἀνάγκη: νά δοῦμε τούς νέους μας, νά τούς ἀκούσουμε, νά τούς καταλάβουμε. Σέ μία κοινωνία πού συχνά δέν βρίσκει χρόνο νά σταθεῖ στόν ἄνθρωπο, ὁ νέος προσπαθεῖ νά γίνει ὁρατός ἀκόμη καί μέσα ἀπό τήν σύγκρουση. Ἡ Ἐκκλησία δέν δικαιολογεῖ τή βία. «Αὐτό πού γίνεται μέ τή βία οὔτε καλό εἶναι οὔτε καί ἀρετή»1. Μᾶς καλεῖ νά ἀντιμετωπίσουμε τόν πόνο πού ἀκολουθεῖ τίς ἐκδηλώσεις βίας, νά σταθοῦμε μέ ἀλήθεια καί ἀγάπη δίπλα σέ κάθε ἄνθρωπο, παρά τά σφάλματα καί τίς ἀστοχίες του, καί προσπαθεῖ νά θεραπεύσει τά πάθη μέσα ἀπό τά Ἱερά Μυστήρια, τήν πρός τόν πλησίον ἀγάπη καί τήν Ὀρθόδοξη Πατερική καί Ἀσκητική Παράδοση.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες κατεδίκασαν καί ἀπέρριψαν, μέ λόγους καί ἔργα, κάθε μορφή βίας καί ὑπέδειξαν τρόπους ἀποτελεσματικῆς ἀντιμετώπισής της, ὅπως εἶναι ἡ κάθαρση τῆς ψυχῆς καί ὁ φωτισμός τοῦ νοῦ ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, μέ τήν ἀδιάλειπτη προσευχή καί τόν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν παθῶν, μέ τήν ἄσκηση, τήν ἐγκράτεια καί τήν μετάνοια. Σύμφωνα μέ τόν ἱερό Χρυσόστομο, τά ἁμαρτήματα δέν γίνονται ἀπό ἀνάγκη ἤ βία, ἀλλά ἀπό ἐλεύθερη ἐπιλογή τοῦ ἀνθρώπου, ἀπό ραθυμία καί ὀλιγωρία2.

Ἡ ἀπάντηση στή βία δέν εἶναι περισσότερη βία, ἀλλά ἡ μεταστροφή τοῦ νοῦ καί ἡ ἀλλαγή τῆς καρδιᾶς. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ μᾶς καλεῖ ξεκάθαρα: «Νά μή νικᾶσαι ἀπό τό κακό, ἀλλά νά νικᾶς τό κακό μέ τό ἀγαθό»3. Καί ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς δείχνει τόν δρόμο τῆς εἰρήνης λέγοντας: «Μακάριοι ὅσοι φέρνουν τήν εἰρήνη στούς ἀνθρώπους, γιατί αὐτοί θά ὀνομαστοῦν παιδιά τοῦ Θεοῦ»4. Γι᾿ αὐτό καλοῦμε τίς οἰκογένειες νά ξαναβροῦν τόν χρόνο τῆς ἐπικοινωνίας μεταξύ τῶν μελῶν τους, τούς γονεῖς νά ἀκούσουν οὐσιαστικά τά παιδιά τους καί νά συνεργαστοῦν ἐποικοδομητικά μέ τούς ἐκπαιδευτικούς, τούς νέους, νά μιλήσουν χωρίς φόβο γιά ὅ,τι τούς βασανίζει, καί ὅλους νά καλλιεργήσουμε πνεῦμα σεβασμοῦ, διαλόγου καί εἰρήνης. Ἡ Ἐκκλησία βρίσκεται δίπλα σέ κάθε ἄνθρωπο πού ἀγωνίζεται, ὥστε κανείς νά μήν αἰσθάνεται μόνος.

Στό Εὐαγγέλιο προτείνεται σέ ὅλους ὁ νόμος τῆς τελείας ἀγάπης, πού ἀφορᾶ καί στούς ἐχθρούς5 μας καί ἐξαφανίζει παντελῶς κάθε βίαιη συμπεριφορά. Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός ἀποθαρρύνει τόν Πέτρο νά χρησιμοποιήσει βία6 καί ὑπομένει ἐλεύθερα τόν ζωοποιό Σταυρό, καταγγέλοντας διαχρονικά κάθε μορφή βίας καί ἀδικίας. Ἡ κενωτική καί θυσιαστική ἀγάπη7, ἀποτελεῖ τήν ἀσφαλῆ ὁδό γιά νά ἀποκτήσομε τήν ἄνωθεν εἰρήνη.

Ἄς θυμηθοῦμε ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι πλασμένος γιά νά βιαιοπραγεῖ, ἀλλά γιά νά ἀγαπᾶ, «ὄχι γιά νά μισῶ, ἀλλά γιά νά ἀγαπῶ γεννήθηκα»8. Καί ὅπου ὑπάρχει ἀληθινή ἀγάπη, ἡ βία χάνει τή δύναμή της.

Εὐχόμαστε, τέλος, ἡ κοσμοχαρμόσυνη περίοδος τοῦ Πεντηκοσταρίου νά ἀποτελέσει ἀφετηρία γιά οὐσιαστική ἀλλαγή τῆς σκέψης καί τῆς ζωῆς ὅλων μας, ὥστε νά περιορίσομε τά φαινόμενα τῆς παραβατικότητας στίς κοινωνίες μας, γιά νά «εὐφρανθοῦμε θεϊκά»9 καί νά συνεορτάσομε «τήν ἀρχή μίας ἄλλης ζωῆς, αἰώνιας»10.

Μέ πατρικές εὐχές καί ἐν Κυρίῳ Ἀναστάντι ἀγάπη