Μπαράζ πληρωμών από το υπερπλεόνασμα: Όλα τα μέτρα για 1,87 εκατ. συνταξιούχους και 1 εκατ. οικογένειες

Ολοκληρώθηκε η παρουσίαση του οικονομικού επιτελείου για τη νέα δέσμη παρεμβάσεων ύψους 500 εκατ. ευρώ, η οποία χρηματοδοτείται από τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί το υπερπλεόνασμα των 12,1 δισ. ευρώ. Στο επίκεντρο της κυβερνητικής παρέμβασης βρέθηκαν η ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους με νέο πλέγμα ρυθμίσεων.

Τον βασικό τόνο έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι η οικονομική πολιτική αποτιμάται στην πράξη και όχι σε επίπεδο εξαγγελιών. Όπως ανέφερε, η χώρα έχει περάσει σε φάση δημοσιονομικής σταθερότητας, γεγονός που, κατά τον ίδιο, επιτρέπει την επιστροφή μέρους του πλεονάσματος στην κοινωνία μέσω στοχευμένων μέτρων. Επέμεινε επίσης ότι η υπεραπόδοση των δημόσιων εσόδων δεν προέρχεται από υπερφορολόγηση, σημειώνοντας πως μόλις το 10% συνδέεται με έμμεσους φόρους, ενώ το υπόλοιπο αποδίδεται στην ανάπτυξη, στη μείωση της ανεργίας, στην αύξηση των επενδύσεων, αλλά και στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω της ψηφιοποίησης.

Σύμφωνα με την κυβερνητική παρουσίαση, η νέα δέσμη των οκτώ μέτρων οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, τη μείωση του κόστους διαβίωσης και την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους. Στο τελευταίο πεδίο δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ανακοινώθηκε η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού όταν έχει αποπληρωθεί το 25% της οφειλής και έχει ρυθμιστεί το υπόλοιπο, η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό και οφειλών από 5.000 έως 10.000 ευρώ, αλλά και νέα δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 72 δόσεις για χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως το τέλος του 2023. Η κυβέρνηση διευκρίνισε ότι οι παρεμβάσεις αυτές απευθύνονται σε πολίτες και μικρομεσαίους που επιδιώκουν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους και όχι σε στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Στο σκέλος της κοινωνικής πολιτικής, ανακοινώθηκε αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης για τους συνταξιούχους, με το ποσό να διαμορφώνεται από 250 σε 400 ευρώ, ενώ διευρύνονται σημαντικά και τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι δικαιούχοι αυξάνονται σε 1,66 εκατομμύρια συνταξιούχους άνω των 65 ετών και συνολικά, μαζί με άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες, φθάνουν τα 1,87 εκατομμύρια. Η κάλυψη, όπως αναφέρθηκε, φθάνει πλέον στο 85% των συνταξιούχων.

Ανάλογη διεύρυνση προβλέπεται και για το μέτρο επιστροφής ενοικίου, καθώς τα εισοδηματικά όρια εναρμονίζονται με εκείνα της ενίσχυσης προς τους συνταξιούχους. Η παρέμβαση αφορά πλέον 1,02 εκατομμύρια νοικοκυριά, δηλαδή περίπου το 86% όσων διαμένουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία. Παράλληλα, προαναγγέλθηκε ειδική πρόβλεψη για περίπου 50.000 γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι θα λάβουν διπλή επιστροφή ενοικίου χωρίς εισοδηματικό περιορισμό.

Ιδιαίτερη θέση στο πακέτο καταλαμβάνει και η ενίσχυση των οικογενειών με παιδιά. Προβλέπεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση που θα καταβληθεί στα τέλη Ιουνίου, χωρίς να απαιτείται αίτηση, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 και την ύπαρξη δηλωμένου IBAN. Το ύψος της παροχής ξεκινά από 150 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί και αυξάνεται κλιμακωτά, φθάνοντας έως τα 750 ευρώ για πέντε παιδιά. Η παρέμβαση αφορά περίπου 975.000 νοικοκυριά, δηλαδή το 80% των οικογενειών με παιδιά, και συνοδεύεται από δημοσιονομικό κόστος 240 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επεκτείνει και δύο υφιστάμενα μέτρα που σχετίζονται με την ενεργειακή πίεση και τον πρωτογενή τομέα. Η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης παρατείνεται για τον Μάιο, με ενίσχυση 20 λεπτών ανά λίτρο, ενώ έως τον Αύγουστο επεκτείνεται και η επιδότηση λιπασμάτων για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες. Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, οι παρεμβάσεις αυτές κρίθηκαν αναγκαίες λόγω της αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές και της επιμονής των πιέσεων στις τιμές.

Ο ίδιος ο κ. Πετραλιάς προσδιόρισε τον συνολικό διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο στα 800 εκατ. ευρώ, εξηγώντας ότι τα 200 εκατ. ευρώ προέρχονται από ενεργητικά μέτρα αύξησης εσόδων και τα 600 εκατ. ευρώ από μόνιμες εξοικονομήσεις δαπανών. Μεταξύ των παρεμβάσεων που, κατά την κυβέρνηση, συνέβαλαν στη δημιουργία αυτού του χώρου περιλαμβάνονται η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, το ηλεκτρονικό πελατολόγιο και η φορολόγηση διαδικτυακών παιγνίων.

Στην παρουσίαση έγινε αναφορά και στις επικαιροποιημένες μακροοικονομικές προβλέψεις. Η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται στο 2% από 2,4%, ενώ για το 2027 επίσης τοποθετείται στο 2%. Ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί υψηλότερα το 2026, στο 3,2%, προτού αποκλιμακωθεί το 2027 στο 2,4%. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,2% του ΑΕΠ και για τα δύο έτη, ενώ το δημόσιο χρέος, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, συνεχίζει την καθοδική του πορεία, με πρόβλεψη να διαμορφωθεί στο 103,3% το 2027.

Ξεχωριστή έμφαση στις ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος έδωσε και η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση. Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν από τις πιο αποφασιστικές κινήσεις που έχουν γίνει έως σήμερα για την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Επισήμανε ότι μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περίπου 60.000 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές 18 δισ. ευρώ, ενώ σημείωσε ότι το ιδιωτικό χρέος προς τους χρηματοδοτικούς φορείς έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019. Τόνισε ακόμη ότι το μεγαλύτερο βάρος παραμένει στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, με τις οφειλές προς την ΑΑΔΕ να φθάνουν τα 113 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 80% αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως και το 2019.

Κατά την ίδια, ο συνδυασμός της διεύρυνσης του εξωδικαστικού και της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων συγκροτεί ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο, που δίνει στους οφειλέτες πραγματική δυνατότητα επανένταξης στην οικονομική δραστηριότητα. Η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης λογαριασμού, πρόσθεσε, δεν λειτουργεί μόνο ως διευκόλυνση, αλλά και ως εργαλείο επαναφοράς πολιτών και επαγγελματιών στην κανονική οικονομική ζωή.

Με το πέρας της συνέντευξης Τύπου, το οικονομικό επιτελείο επιχείρησε να αναδείξει ότι το νέο πακέτο δεν αποτελεί απλώς μια έκτακτη απάντηση στις τρέχουσες πιέσεις, αλλά τμήμα μιας συνολικότερης στρατηγικής που συνδυάζει δημοσιονομική σταθερότητα, στοχευμένη κοινωνική ενίσχυση και νέα εργαλεία για τη διαχείριση του χρέους.