Σε ισχύ ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν – Συναγερμός στα Στενά του Ορμούζ

Σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ και το Ιράν να συγκρούονται για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για τη διακίνηση πετρελαίου παγκοσμίως. Οι εξελίξεις προκαλούν έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία.

Ο ναυτικός αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών τέθηκε σε εφαρμογή το απόγευμα της Δευτέρας, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με την CENTCOM, πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από την καθορισμένη ζώνη χωρίς άδεια ενδέχεται να αναχαιτίζονται και να κατάσχονται. Ο αποκλεισμός επεκτείνεται στον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, χωρίς διάκριση σημαίας, αν και –όπως διευκρινίζεται– δεν παρεμποδίζεται η ουδέτερη διέλευση προς μη ιρανικούς προορισμούς.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αδιάφορος για την επανεκκίνηση των συνομιλιών, δηλώνοντας ότι δεν τον απασχολεί αν η Τεχεράνη επιστρέψει στο τραπέζι του διαλόγου. Αντίθετα, το Ιράν χαρακτήρισε τα αμερικανικά μέτρα «παράνομα» και προειδοποίησε ότι θα ενισχύσει τον έλεγχο στα Στενά, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι καμία ναυτιλιακή δραστηριότητα στην περιοχή δεν θα θεωρείται ασφαλής εφόσον απειλούνται τα δικά του λιμάνια.

Στο πλευρό των ΗΠΑ τάχθηκε το Ισραήλ, με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου να δηλώνει ότι η χώρα του στηρίζει πλήρως την απόφαση για αποκλεισμό, επισημαίνοντας ότι αυτή ελήφθη μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ.

Οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας θεωρούνται ήδη σημαντικές. Το Ιράν εξήγαγε έως πρόσφατα περίπου 1,7–1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ μεγάλα αποθέματα –άνω των 180 εκατομμυρίων βαρελιών– βρίσκονται ήδη φορτωμένα σε δεξαμενόπλοια. Παρά τα αποθέματα, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει περιοριστεί δραστικά, με πολλά πλοία να αποφεύγουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας ανησυχία για διαταραχές στον εφοδιασμό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να τονίζει ότι η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας είναι «υψίστης σημασίας». Όπως ανέφερε, η κρίση έχει ήδη αυξήσει σημαντικά το κόστος εισαγωγών ενέργειας για τα κράτη-μέλη, με επιπλέον επιβάρυνση που ξεπερνά τα 22 δισ. ευρώ τις τελευταίες εβδομάδες.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει νέα μέτρα για τον περιορισμό των ενεργειακών επιπτώσεων, ενώ εκφράζει ανησυχία για τη γενικότερη αστάθεια στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των εξελίξεων στον Λίβανο.