Νέα δεδομένα στο διπλωματικό σκηνικό της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η αποκάλυψη ότι το Ιράν έχει λάβει πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με το Associated Press, το οποίο επικαλείται δύο Πακιστανούς αξιωματούχους.
Όπως αναφέρεται, το σχέδιο διαβιβάστηκε μέσω Πακιστάν και περιλαμβάνει ένα πακέτο 15 σημείων που συνδυάζει αυστηρούς περιορισμούς στο πυρηνικό και στρατιωτικό πρόγραμμα της Τεχεράνης με σημαντικά ανταλλάγματα, όπως η άρση κυρώσεων και η συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνική χρήση.
Παρά τις πληροφορίες, η ιρανική πλευρά διαψεύδει ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, με στρατιωτικό εκπρόσωπο να σχολιάζει σκωπτικά ότι οι ΗΠΑ «διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους».
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των New York Times και του ισραηλινού Channel 12, το σχέδιο θέτει ως βασική προϋπόθεση την πλήρη αναδιάρθρωση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η διάλυση βασικών εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό, η παράδοση περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) και η πλήρης διακοπή εμπλουτισμού ουρανίου εντός της χώρας.
Παράλληλα, ζητείται από την Τεχεράνη να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων και να αποδεχθεί εκτεταμένους και διαφανείς ελέγχους από τον IAEA.
Στο πεδίο της περιφερειακής πολιτικής, το σχέδιο περιλαμβάνει την εγκατάλειψη της στρατηγικής στήριξης συμμαχικών οργανώσεων, όπως και τον τερματισμό χρηματοδότησης και εξοπλισμού τους. Επιπλέον, τίθενται περιορισμοί στο πυραυλικό πρόγραμμα, τόσο ως προς τον αριθμό όσο και ως προς το βεληνεκές των πυραύλων, με τη χρήση τους να περιορίζεται αποκλειστικά σε αμυντικούς σκοπούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη ναυσιπλοΐα, με πρόβλεψη για διατήρηση ανοικτών των Στενών του Ορμούζ ως ελεύθερου θαλάσσιου διαδρόμου.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ φέρονται να προτείνουν πλήρη άρση των διεθνών κυρώσεων κατά του Ιράν, καθώς και υποστήριξη στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού προγράμματος της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας στον σταθμό του Μπουσέρ. Επιπλέον, προβλέπεται η κατάργηση του μηχανισμού «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των όρων.
Το περιεχόμενο του 15ου σημείου δεν έχει γίνει γνωστό, ενώ παραμένει ασαφές κατά πόσο η πρόταση έχει εγκριθεί από το Ισραήλ ή αν η Τεχεράνη προτίθεται να τη χρησιμοποιήσει ως βάση διαπραγμάτευσης.
Πάντως, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, στην Ιερουσαλήμ εκφράζονται επιφυλάξεις ότι η αμερικανική πλευρά ενδέχεται να επιδιώκει μια ταχεία «συμφωνία-πλαίσιο», αντί για πλήρη αποδοχή των όρων, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων.
Αναλυτικά τα σημεία:
Τα 15 σημεία της πρότασης:
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υποδομές που του εξασφαλίζουν τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα εμπλουτίζεται ουράνιο επί ιρανικού εδάφους.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% – περίπου 450 κιλά. Η παράδοση θα πρέπει να γίνει στο άμεσο μέλλον και βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό θα πρέπει να διαλυθούν.
- Να δοθεί πλήρης πρόσβαση στον IAEA εντός του Ιράν, με διαφανείς ελέγχους.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει τη στρατηγική των πληρεξουσίων δυνάμεων (proxies).
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών του συμμάχων-πληρεξουσίων.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοικτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό των πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια που θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
- Η χρήση πυραύλων στο μέλλον θα περιορίζεται αποκλειστικά στην άμυνα.
Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα επωφεληθεί ως εξής:
- Θα εξασφαλιστεί πλήρης άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα στο Ιράν.
- Οι ΗΠΑ θα συνδράμουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Το 15ο σημείο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Ωστόσο, το ίδιο ρεπορτάζ επισημαίνει ότι στην Ιερουσαλήμ υπάρχει ανησυχία πως ο Τραμπ και η ομάδα του επιδιώκουν γρήγορα μια «συμφωνία-πλαίσιο», αντί να επιμείνουν στην πλήρη αποδοχή αυτών των όρων ως προϋπόθεση για τη λήξη των εχθροπραξιών.
και Facebook 
