Ρωσία: Ο απρόσμενος νικητής της κρίσης στη Μέση Ανατολή – Τα δισεκατομμύρια από το πετρέλαιο και το «δώρο» των ΗΠΑ

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζονται στο πεδίο των συγκρούσεων, αλλά προκαλούν ήδη ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, επηρεάζοντας από τους λογαριασμούς θέρμανσης στην Ευρώπη έως τη λειτουργία σχολείων στην Ασία.

Καθώς η κρίση κλιμακώνεται και το Στενό του Χορμούζ παραμένει σε κατάσταση αστάθειας, οι επιπτώσεις στην ενέργεια και τις αγορές δημιουργούν ένα νέο – άνισο – τοπίο, με σαφείς κερδισμένους και χαμένους.

Στην πλευρά των ωφελημένων βρίσκονται χώρες με ισχυρή παραγωγή ενέργειας, όπως η Νορβηγία και ο Καναδάς, που καλούνται να καλύψουν το κενό που δημιουργείται από τη μείωση των ροών από τον Περσικό Κόλπο. Ιδιαίτερα η Ρωσία φαίνεται να ενισχύει τη θέση της, με τις εξαγωγές πετρελαίου – ειδικά προς την Ινδία – να αυξάνονται σημαντικά, δημιουργώντας προοπτικές για δισεκατομμύρια επιπλέον έσοδα.

Παράλληλα, ακόμη και χώρες όπως η Ινδονησία επωφελούνται, λόγω της αυξημένης ζήτησης για άνθρακα, καθώς ορισμένα κράτη επιστρέφουν σε πιο «παραδοσιακές» μορφές ενέργειας υπό την πίεση της κρίσης.

Αντίθετα, το κόστος για τις οικονομίες της Δύσης είναι ήδη ορατό. Οι ΗΠΑ, παρά τα πιθανά κέρδη για τους παραγωγούς πετρελαίου, αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους λόγω της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας και της έκθεσης εταιρειών τους σε περιοχές σύγκρουσης. Παράλληλα, η αδυναμία ταχείας αύξησης της παραγωγής περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης.

Στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, η εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια μεταφράζεται σε αυξημένο πληθωρισμό και επιβάρυνση των νοικοκυριών. Οι ανατιμήσεις σε καύσιμα, μεταφορές και βασικά αγαθά εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις μέσα στο έτος.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο εύθραυστη στην Ασία, όπου πολλές οικονομίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Χώρες όπως η Νότια Κορέα, που καλύπτει έως και το 70% των αναγκών της από την περιοχή, βλέπουν ήδη πιέσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η βιομηχανία ημιαγωγών.

Σε άλλα κράτη, όπως η Σρι Λάνκα και το Μπαγκλαντές, έχουν ήδη ληφθεί έκτακτα μέτρα, όπως περιορισμοί καυσίμων και αλλαγές στο ωράριο εργασίας και εκπαίδευσης, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή πίεση.

Την ίδια ώρα, μεγάλες οικονομίες όπως η Κίνα και η Ινδία επιχειρούν να «θωρακιστούν», αξιοποιώντας αποθέματα και εναλλακτικές πηγές προμήθειας, μεταξύ αυτών και από τη Ρωσία.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η ενεργειακή κρίση λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι» για την παγκόσμια οικονομία: ενισχύει ορισμένους παραγωγούς, αλλά ταυτόχρονα επιβαρύνει καταναλωτές, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.

Το τελικό αποτύπωμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος γενικευμένων οικονομικών επιπτώσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.